VI SA/Wa 1362/05
WyrokWSA w Warszawie2005-10-25
Skład orzekający: Sędzia Sędziowie, Sędzia WSA
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy Policji prawidłowo oceniły indywidualne potrzeby skarżącego w kontekście wydania pozwolenia na broń palną sportową, uwzględniając jego wieloletnie zaangażowanie w sport i potrzebę samorealizacji, czy też ograniczyły się do formalnych kryteriów i przeciętnych wyników sportowych?Ratio decidendi
Organy Policji nie rozpoznały sprawy z uwzględnieniem art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., pomijając indywidualne i rzeczywiste potrzeby skarżącego związane z jego osobistym zaangażowaniem w sport, w tym strzelecki, oraz potrzebą samorealizacji i współzawodnictwa sportowego. Brak należytej analizy tych okoliczności, w kontekście utrwalonego orzecznictwa NSA, czyni zaskarżone decyzje wadliwymi i naruszającymi prawo materialne.Stan faktyczny
Skarżący Z. S. złożył wniosek o wydanie pozwolenia na broń palną sportową, wskazując na wieloletnie uprawianie strzelectwa sportowego i potrzebę kontynuacji treningów. Komendant Wojewódzki Policji odmówił wydania pozwolenia, uznając, że przedstawione okoliczności nie są wystarczające, a przynależność do klubów i licencja uzyskane stosunkowo niedawno wskazują na rekreacyjne uprawianie sportu. Komendant Główny Policji utrzymał decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2005 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną sportową 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] kwietnia 2005 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego Z. S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu koszów postępowania sądowego.
W dniu [...] lutego 2005 r. Z. S. złożył wniosek o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej w ilości [...] sztuk. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że strzelectwo sportowe uprawia od zakończenia studiów i szkoły oficerskiej w [...] r. Uprawianie ulubionej dyscypliny sportowej przerwał na dłuższy okres czasu zajmując się wspomaganiem kariery sportowej córki [...] i syna [...] doprowadzając ich do sukcesów sportowych w kraju i uczestnictwa w olimpiadach. Wskazał też, iż zna dobrze zasady konsekwentnego treningu sportowego i uczestnictwa w rywalizacji sportowej oraz obecnie pragnie kontynuować uprawianie strzelectwa sportowego. Posiada też patent strzelecki i licencję Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego oraz należy do klubów strzeleckich "[...]" w B. i "[...]" w B., dwukrotnie uzyskał wyniki uprawniające go do posiadania złotej odznaki strzeleckiej.
W trakcie przesłuchania w dniu [...] marca 2005 r. wnioskodawca potwierdził okoliczności wskazane we wniosku oraz ponownie zaznaczył, że brak posiadania własnej broni uniemożliwia systematyczny i właściwy trening z bronią dostosowaną do osobistych parametrów i indywidualnych wymagań.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. odmówił wnioskodawcy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej dla celów sportowych.
Jako podstawę prawną tej decyzji powołano art. 10 ust. 1 i 3 oraz art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 z późn. zm.- dalej jako ustawa o broni i amunicji).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że argumenty opisane we wniosku oraz zgromadzone materiały nie mogą być uznane za wystarczające podstawy do wydania pozwolenia na broń palną sportową. Zdaniem organu zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał wskazuje na rekreacyjne uprawianie tej dyscypliny czego potwierdzeniem jest przynależność do klubów strzeleckich dopiero od 2004 r. oraz uzyskanie licencji w styczniu 2005 r. Ponadto z akt postępowania wynika, że strona uzyskiwała w zawodach strzeleckich przeciętne wyniki, zaś kluby sportowe nie korzystają z rozwiązań prawnych, jakie daje im ustawa o broni i amunicji, która umożliwia uzyskanie broni na świadectwo.
Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie w prawem przewidzianym terminie. W odwołaniu zarzucał naruszenie przepisów art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji oraz art. 1 i art. 3 ustawy o kulturze fizycznej a także naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Podnosił, iż decyzja o wydaniu pozwolenia na broń nie ma charakteru decyzji uznaniowej co wynika z wyroku NSA z dnia 13 sierpnia 2001 r., gdzie Sąd ten stwierdził, iż "jeżeli zachodzą okoliczności w przepisie wymienione to organ policji ma obowiązek wydania pozwolenia na broń". Ponadto, zdaniem skarżącego, złożony wniosek spełnia wszystkie wymogi nakazane ustawą o broni i amunicji oraz wytycznymi KWP w K. zawartymi w wydanym Biuletynie Informacji Publicznej z dnia 1 lipca 2003 r. ze zmianą z dnia 28 października 2004 r., czyli skarżący posiada patent strzelecki, licencję PZSS, pozytywne badania lekarskie, dowody przykładowych startów i uzyskanych wyników w zawodach PZSS i IPSC. Naruszenia powołanych przepisów ustawy o kulturze fizycznej skarżący upatruje w tym, że odmowa wydania pozwolenia na broń ogranicza przywilej korzystania z równego prawa dostępu do różnych form kultury fizycznej niekonieczne mającej charakter sportu wyczynowego. Skarżący podkreślał także w uzasadnieniu swojego odwołania, że rozwiązania prawne dla klubów strzeleckich, na które wskazuje organ leżą wyłącznie w kompetencji PZSS, zaś aktualnie posiadany dostęp do broni polega na pożyczaniu jej od kolegów lub korzystaniu z broni komercyjnie eksploatowanej na strzelnicy. Do odwołania została załączona ocena wyników w strzelectwie sportowym sporządzona w dniu [...] maja 2005 r., przez Prezesa klubu "[...]", z której wynika m.in., iż posiadanie własnej broni powinno zapewnić stronie lepsze wyniki sportowe.
Decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2005 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję powołując się na przepis art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji.
W uzasadnieniu decyzji podzielono w całości stanowisko organu I instancji i stwierdzono, iż pozwolenie na broń jest uprawnieniem reglamentowanym i wyjątkowym. Wydanie pozwolenia na broń sportową ustawa uzależnia nie tylko od spełnienia określonych kryteriów przedmiotowych, ale także od okoliczności przemawiających za wydaniem tego pozwolenia. Zdaniem organu w sprawie nie zostało wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, iż okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wyróżniają skarżącego wśród licznej rzeszy osób uprawiających strzelectwo. Odnosząc się natomiast do przedstawionej pisemnej oceny wyników uzyskiwanych przez skarżącego, wystawionej przez Prezesa klubu "[...]" Komendant Główny stwierdził, że ocena ta nie jest dla niego wiążąca. Jednocześnie nie podzielił stanowiska wyrażonego w tym piśmie, że strzelcy nie będący członkami kadry narodowej muszą posiadać własną broń, bowiem stanowisko takie nie znajduje dostatecznego oparcia w ustawie o broni i amunicji. Również warunki sportowe panujące w klubach strzeleckich nie mają wpływu na okoliczności stanowiące podstawy do wydania pozwolenia na broń palną dla celów sportowych.
W skardze do Sądu strona wnosi o uchylenie decyzji zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Oprócz ponownego przywołania argumentów podniesionych w odwołaniu skarżący zarzuca także naruszenie art. 6 k.p.a. i art. 8 k.p.a. oraz przytaczając orzecznictwo NSA podkreśla, że zaskarżona decyzja wykracza poza granice uznania administracyjnego i nosi cechy dowolności.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.
W toku postępowania przed Sądem skarżący załączył do akt sprawy dokumenty (decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] stycznia 1998 r. i Komendanta Rejonowego Policji z dnia [...] sierpnia 1993 r.) mające świadczyć o tym, iż od wczesnych lat 90-tych był aktywnie zaangażowany w uprawianie strzelectwa sportowego. Złożył także Biuletyn Informacji Publicznej KWP w K. publikowany w internecie i zawierający zasady wydawania i cofania pozwolenia na broń.
Na rozprawie w dniu 25 października 2005 r. Sąd dopuścił do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania P. (art. 33 § 2 p.p.s.a.).
Uczestnik postępowania wniósł o uwzględnienie skargi oraz powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2004 r. wydany w podobnej sprawie o sygn. akt 6 III SA 1377/03.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.
Badając zaskarżoną pod tym kątem Sąd uznał skargę za zasadną aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi zasługują na uwzględnienie.
Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji pozwolenie na broń wydaje się jeśli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie uzasadniają jego wydanie. Jednocześnie zgodnie z ustępem 3 pkt 3 przepisu art. 10 ustawy broni i amunicji pozwolenie na broń może być wydane w szczególności w celach sportowych.
W myśl wyroku NSA z dnia 23 kwietnia 1999 r. sygn. akt III SA 7224/98 "Kryteria udzielania pozwoleń na broń, w odniesieniu do osób fizycznych, mają charakter przedmiotowy. Wydanie pozwolenia, przy przestrzeganiu zasady, że może to mieć miejsce w sytuacjach szczególnych, jest uzależnione od wystąpienia po stronie ubiegającego się okoliczności faktycznych, które uzasadniają wydanie takiego pozwolenia.
Wydanie pozwolenia, jak i odmowa jego wydania jest decyzją administracyjną i nie jest to decyzja uznaniowa, tzn. taka, przy wydaniu której wybór jednego z możliwych wariantów rozstrzygnięcia sprawy należy do organu administracji państwowej, lecz jest to decyzja związana, a więc taka, która przy istnieniu okoliczności faktycznych uzasadniających wydanie pozwolenia na broń, przy braku przesłanek negatywnych, winna skutkować wydanie pozwolenia."
Jednakże organy Policji rozstrzygając konkretną, indywidualną sprawę mają prawo do swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) przy ustalaniu czy sytuacja faktyczna strony uzasadnia wydanie takiego pozwolenia.
Z drugiej strony nie należy zapominać, że przepisy ustawy nakazują uwzględniać wszelkie okoliczności faktyczne przemawiające za przyznaniem stronie pozwolenia na broń, niezależnie od tego, czy mieszczą się one czy też nie w "kryteriach" przyjętych przez organy Policji, a z kolei przepis art. 7 kpa eksponuje potrzebę załatwiania spraw z uwzględnieniem słusznego interesu strony, aż do granic kolizji z interesem społecznym (wyrok NSA z dnia 5 maja 1999 r., III SA 7982/8).
W ocenie Sądu w sprawie niniejszej organy Policji nie rozpoznały sprawy z uwzględnieniem treści art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego. Organy Policji całkowicie pominęły kwestię indywidualnych i rzeczywistych potrzeb zgłaszanych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego. W głównej mierze chodzi tu o osobiste zaangażowanie skarżącego w sport, w tym także w sport wyczynowy co przejawiało się we wspomaganiu kariery sportowej dzieci: córki [...] i syna [...] nie tylko w Polsce, lecz i na arenie międzynarodowej. Ma to ogromne znaczenie dla oceny osobistego podejścia skarżącego do rywalizacji sportowej także w aspekcie psychologicznym czyli samorealizacji i potrzeby współzawodnictwa sportowego.
Skarżący już we wniosku o udzielenie pozwolenia na broń podkreślał, że strzelectwo sportowe uprawia od [...] r. a także w praktyce dobrze poznał zasady konsekwentnego treningu sportowego i uczestnictwa w rywalizacji sportowej. Okoliczności te nie zostały należycie zbadane w toku postępowania administracyjnego, zaś organy Policji ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, że posiadanie licencji strzeleckiej od 2005 r. oraz przynależność do klubów strzeleckich od 2004 r. i średnie wyniki sportowe wskazują, że skarżący zamierza uprawiać strzelectwo jedynie rekreacyjnie, co nie zapewnia możliwości uzyskania pozwolenia.
Zdaniem Sądu kwestia osobistego i wieloletniego zaangażowania strony w sport (w tym sport strzelecki) nie została poddana właściwej analizie z punktu widzenia kryteriów wydawania pozwolenia na broń w celach sportowych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i praktyce organów Policji utrwalił się pogląd, że wśród osób wykazujących rzeczywiste potrzeby posiadania broni sportowej można wymienić działającego instruktora sportu strzeleckiego w klubie sportowym lub stowarzyszeniu strzeleckim, a także osobę, która wykaże ponad przeciętną potrzebę posiadania broni sportowej (wyrok NSA z dnia 3 października 2001 r. III SA 1014/00). W orzecznictwie sądowym dominuje też zapatrywanie, że organy policyjne w kwestii wydawania pozwoleń na broń sportową winny uwzględnić rzeczywiste potrzeby członków klubów i stowarzyszeń strzeleckich, a nie tych, którzy z racji członkostwa w organizacji zajmującej się strzelectwem upatrują prawo do posiadania broni sportowej.
Niewątpliwie skarżący nie jest ani instruktorem ani wybitnym zawodnikiem strzelectwa sportowego. Jednakże, jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie skarżący nie zamierza uprawiać strzelectwa jedynie rekreacyjne, co byłoby możliwe w ramach działalności klubu i nie wymaga posiadania broni indywidualnej (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r. , III SA 1863/01).
W rozpatrywanej sprawie, skoro skarżący nie jest ani wybitnym zawodnikiem ani instruktorem strzelectwa sportowego, powstaje zatem pytanie czy skarżący nie mógłby być uznany za osobę, która wykazuje ponadprzeciętne potrzeby posiadania broni sportowej, mając na względzie kontynuację zainteresowań strzeleckich, trwały związek skarżącego ze sportem, indywidualną potrzebę współzawodnictwa sportowego utrwaloną wcześniejszymi osiągnięciami sportowymi dzieci w innej dziedzinie sportu.
Zdaniem Sądu, opisane wyżej okoliczności powinny być poddane ponownej analizie przez organy Policji przy uwzględnieniu kryterium indywidualnej oceny zasadności wniosku. Dopiero stwierdzenie istnienia konkretnych przesłanek negatywnych uzasadniałoby odmowę udzielenia skarżącemu pozwolenia na broń sportową. Ponownej oceny wymagać będzie sprawa rzeczywistych potrzeb skarżącego jako członka klubu strzeleckiego, a także jego wcześniejszych związków ze sportem, w tym sportem strzeleckim i uzyskanych pozwoleń na posiadanie broni sportowej w kontekście wyrażonego przez organy Policji poglądu, iż opisywane we wniosku okoliczności nie wyróżniają skarżącego wśród innych osób uprawiających strzelectwo sportowe.
W tych warunkach pominięcie w obu zaskarżonych decyzjach wyjaśnienia powyższych kryteriów czyni te decyzje wadliwymi i uniemożliwia rzeczywistą kontrolę ich legalności. Powoduje to konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego jako naruszających przepisy procesowe, w tym przepisy art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. oraz przepisy prawa materialnego czyli art. 10 ust.1 i ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Ponadto uzasadnienie obu decyzji wskazuje, że skarżący w zasadzie spełnia wszystkie formalne kryteria do wydania pozwolenia na broń palną sportową, natomiast zastrzeżenia organów Policji budził zbyt krótki okres uprawiania strzelectwa i wyniki sportowe uzyskiwane na zawodach, które zdaniem Policji świadczyły o rekreacyjnym charakterze uprawiania strzelectwa i nie wyróżniało skarżącego spośród innych osób uprawiających tę dyscyplinę sportu. Dlatego też należy podzielić poglądy wyrażone w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2004 r. (sygn. akt 6 III SA 1377/03) co do tego, że z uzasadnień wydanych decyzji nie wynika jaki jest wzorzec należytego zaangażowania strony (pomijając wybitnego zawodnika czy też instruktora), który zdaniem organów Policji skutkowałby wydaniem pozwolenia.
Dodatkowo stwierdzić należy, iż pozwolenie na posiadanie broni sportowej może uzyskać także osoba, co do której nie mają zastosowania przepisy ustawy o kulturze fizycznej, a zatem zarzuty skargi w tej części nie miały istotnego znaczenia dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 29 grudnia 2000 r. III SA 2865/99).
Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, znajdując uzasadnione podstawy prawne do uwzględnienia skargi, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na mocy art. 200, art.205 § 1 i 2 oraz art. 209 p.p.s.a.
W myśl art. 152 p.p.s.a uchylone decyzje na podlegają wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło