I OZ 1078/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka (spr) po rozpoznaniu w dniu 25 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 750/04 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przyznać stronie prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata W toku postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, toczącego się ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2005 r. wydanym przez referendarza sądowego Sąd odmówił przyznania praw pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując jednocześnie, że na mocy art. 239 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych jeżeli przedmiotem skargi jest działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Wobec wniesienia przez stronę sprzeciwu od powyższego postanowienia utraciło ono moc, stosownie do art. 260 ustawy. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie odmówił przyznania stronie prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy wobec braku obowiązku uiszczenia przez stronę kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Jednocześnie zostało podniesione, że skarżący utrzymuje się z zasiłku stałego w kwocie 418 zł (netto), jednak jest ponadto właścicielem gruntu położonego w Z. o pow. 2775 m2 zabudowanego budynkiem mieszkalnym o pow. 32 m2 i budynkiem mieszkalnym dwukondygnacyjnym o pow. ok. 100 m2, a także wiatą o pow. 9 m2 oraz współwłaścicielem 3/40 części gruntu położonego w K. o pow. 3301 m2 zabudowanego budynkiem mieszkalnym o pow. 120 m2 i komórką o wymiarach 37 m2. Przy czym podatek roczny z tytułu udziału we współwłasności wskazanej wyżej nieruchomości wynosi 20 złotych. Jak wskazuje dalej Sąd posiadanie takiego majątku nieruchomego mogącego być przedmiotem obrotu, wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zagadnienie przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w toku postępowania sądowoadministracyjnego zostało uregulowane w art. 246 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie ze wskazanym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego – art. 255 ustawy. Z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika, iż jedynym jego źródłem dochodów jest stały zasiłek w wysokości 418 złotych (netto), od której to kwoty płaci on alimenty w wysokości 200 złotych, zaś jego miesięczne opłaty za prąd i gaz wynoszą 60 złotych. Tym samym skarżącemu na utrzymanie pozostaje kwota 158 złotych miesięcznie. Wskazana kwota nie tylko nie daje żadnych możliwości na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata z wyboru lecz statuuje stronę poniżej minimum socjalnego. Skarżący oświadcza również, że jest właścicielem budynku mieszkalnego o pow. 100 m2 w stanie surowym, budynku gospodarczego o pow. 32 m2, a także współwłaścicielem 3/40 części gruntu położonego w K. o pow. 3301 m2 zabudowanego budynkiem mieszkalnym o pow. 120 m2 i komórką o wymiarach 37 m2, od której to współwłasności podatek od nieruchomości wynosi 20 złotych. Nie można podzielić poglądu wojewódzkiego sądu administracyjnego, że fakt, iż strona jest właścicielem lub współwłaścicielem wymienionego wyżej majątku nieruchomego wyklucza możliwość przyznania skarżącemu prawa pomocy. Na podkreślenie zasługuje okoliczność, że nieruchomość, której właścicielem jest J. G. zabudowana jest budynkiem w stanie surowym. Oznacza to, iż strona nie ma realnych możliwości czerpania korzyści majątkowych z tej nieruchomości w drodze umowy czy dzierżawy. Jednocześnie trudno wymagać od strony, aby jak sugeruje Sąd dokonała ona sprzedaży wymienionych nieruchomości w celu pokrycia kosztów ustanowienia pełnomocnika. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). postanowił jak w sentencji.