II SA/Wr 381/05

WyrokWSA we Wrocławiu2005-10-26

Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował sankcje w postaci zmniejszenia lub odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, opierając się na faktycznym posiadaniu gruntu, a nie na jego prawnym tytule własności lub dzierżawy, w sytuacji sporu między dzierżawcą a poddzierżawcą?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zastosował sankcje w postaci zmniejszenia lub odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, opierając się na faktycznym posiadaniu gruntu, zgodnie z przepisami ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz przepisami Kodeksu cywilnego dotyczącymi posiadania. Ustawa ta nie rozróżnia posiadania w dobrej czy złej wierze, ani posiadania opartego na tytule prawnym czy bez niego; kluczowe jest faktyczne władanie rzeczą. Spory cywilnoprawne dotyczące tytułu własności lub dzierżawy nie są rozstrzygane przez organy administracji w tym postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania lub zmniejszenia płatności bezpośrednich do gruntów rolnych dla J. S. w związku z faktycznym posiadaniem części dzierżawionego gruntu przez M. S., byłego poddzierżawcę. J. S. twierdził, że jest jedynym uprawnionym posiadaczem, a M. S. działał bezprawnie. Organy administracji uznały, że kluczowe jest faktyczne władanie gruntem przez M. S., co skutkowało zastosowaniem sankcji przewidzianych w przepisach unijnych, w tym zmniejszeniem płatności JPO i odmową płatności UPO.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. S.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2005 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji we W. z dnia 15 kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości oddala skargę. Decyzją z dnia 28 grudnia 2004 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. Nr 6, poz. 40 ze zm.), decyzji Rady Europy z dnia 29 kwietnia 2004 r. Nr C (2004) 1439 w sprawie minimalnej wielkości kwalifikującego się obszaru przypadającego na gospodarstwo rolne, powierzchni użytków rolnych objętej systemem jednolitych płatności obszarowych oraz rocznej koperty finansowej przeznaczonej na rok 2004 dla Czech, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Polski i Słowacji, Decyzji Komisji Europejskiej z dnia 1 lipca 2004 nr C (2004) 2314 zezwalającej na uzupełniające płatności bezpośrednie w Polsce na rok 2004, art. 1 oraz załącznika do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1407/2004 z dnia 2 sierpnia 2004 r. ustalającego kurs wymiany na 2004 r. mający zastosowanie do systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Czech, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Polski i Słowacji L (Dz. U. UE L 256/6, 03/08/2004 P.0006-0007), art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu JPO dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. U. UE L328, 17/12/2003, P 0021-0024), art. 8 ust. 3 oraz art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. U. UE L 327, 12/12/2001 P.0011-0032, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. przyznał J. S. płatność na rok 2004 w łącznej wysokości 33.175,32 zł, w tym z tytułu: Jednolitej Płatności Obszarowej w wysokości 33.175,32 zł i Uzupełniającej Płatności Obszarowej - inne rośliny - w wysokości 0 zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. S., reprezentowany przez radcę prawnego R. M., domagając się jej uchylenia i przyznania dopłat bezpośrednich w wysokości przewidzianej dla obszarów Jednolitej i Uzupełniającej Płatności Obszarowej. Decyzję organu I instancji strona uznała za krzywdzącą, bowiem praktycznie uniemożliwia jej skorzystanie z zakupu środków nasiennych i innych nakładów w sezonie rolnym 2005 r. Odwołujący nie zgodził się ponadto z ustaleniami stanu faktycznego, przedstawionymi przez ten organ. Jak wskazano, faktem bezspornym jest, że J. S. w dniu 17 marca 1998 r. poddzierżawił, za zgodą Agencji Nieruchomości Rolnych we W., M. i Z. S. część gospodarstwa P. o pow. 75,58 i 2,30 ha. Całość gospodarstwa J. S. dzierżawi wspólnie z członkami rodziny - od 1996 r. W dniu 3 marca 2001 r. J. S. wymówił poddzierżawę. M. S., z powodu nie regulowania zobowiązań spoczywających na poddzierżawcy. Całość zobowiązań względem Agencji Nieruchomości Rolnych były natomiast regulowane przez odwołującego się. Wypowiedzenie umowy stało się prawomocne i nie zostało zaskarżone, jednak poddzierżawca uchylał się od wydania przedmiotu poddzierżawy. Dochodziło na tym tle do utarczek i konfliktów, o czym została powiadomiona Policja. Konflikt ten znany był również we władzach samorządowych. M. S., przedstawiając umowę dzierżawy i nie informując o utracie przez niego prawa do poddzierżawy, nie mając zatem do tego żadnego tytułu prawnego, zgłosił w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie mu dopłat bezpośrednich. Jak podnosi odwołujący się, Agencja wiedząc o tym fakcie nie ustosunkowała się do niego w sposób właściwy dla organu administracyjnego. W związku z wydaniem bezprawnej decyzji o dopłacie M. S. zastosowano wszystkie możliwe sankcje finansowe w stosunku do odwołującego się, który w tej materii przestrzegał prawa, odprowadzał wszystkie daniny z tytułu dzierżawy gruntu, a w swoich wnioskach poświadczał fakty zgodne z rzeczywistością. Zdaniem strony nie wyjaśnienie okoliczności, kto zgodnie z kodeksem cywilnym był fatycznie posiadaczem w dobrej wierze gruntu rolnego, doprowadziło do sytuacji, w której sankcje dotyczą osoby w tej materii niewinnej. W związku z powyższym J. S. wniósł o zmianę decyzji jako niezgodnej z prawem, której skutki w sposób oczywisty ograniczają możliwość prowadzenia przez niego gospodarstwa rolnego. Wydając decyzję administracyjną, organ zobowiązany jest rozpatrzyć sprawę wnikliwie i bezstronnie. Preferowanie natomiast w toku procesu decyzyjnego strony działającej szybciej, sprytniej a jednocześnie bezprawnie, odwołujący się uznał za niedopuszczalne. W dniu 15 kwietnia 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. wydał, na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 kpa decyzję znak [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, iż miał obowiązek zastosowania następujących sankcji, ze względu na zawyżoną deklarację powierzchni działek rolnych: zmniejszenia płatności z tytułu JPO na rok 2004 w wysokości 31.642,66 zł oraz odmowy płatności z tytułu UPO na rok 2004. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2004 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, płatności te przysługują na będące w posiadaniu producenta rolnego grunty rolne. Wobec braku definicji posiadania w tej ustawie należy odwołać się do pojęcia przyjętego na gruncie prawa cywilnego, gdzie posiadaniem nazywa się stan faktyczny (a nie prawny) władania rzeczą (art. 336 i n. k.c.). Nadto podkreślono, iż ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych nie rozróżnia posiadania w złej wierze, dobrej wierze, na podstawie tytułu prawnego czy też bez takiego tytułu. A zatem zasadniczym kryterium dla organu administracji przy dokonywaniu rozstrzygnięcia jest ustalenie, kto faktycznie włada przedmiotową nieruchomością. W niniejszej sprawie obydwa przytoczone kryteria spełnia M. S. i można uznać go za posiadacza spornej działki, gdyż nie tylko w sposób fizyczny władał rzeczą, ale również miał swobodę podejmowania decyzji, co i kiedy uprawiać na danej działce. Dlatego organ odwoławczy uznał, iż przesłanka psychicznego nastawienia do wykonywanego władztwa została spełniona. Przy czym, jak wskazuje dalej organ, nie jest istotne, czy wykazane posiadanie istnieje na podstawie tytułu prawnego, czy też bez takiego tytułu. Rolą organów administracji I i II instancji w przedmiotowej sprawie nie jest rozstrzyganie sporu, komu należy się przedmiotowy grunt rolny, a są one upoważnione jedynie do ustalenia faktu posiadania nieruchomości i przyznania, bądź odmowy przyznania, płatności bezpośrednich z tytułu posiadania. Nie zamyka to jednak wnioskodawcy drogi sądowej w procesie cywilnym w zakresie realizacji ewentualnych roszczeń o charakterze cywilnoprawnym. Ponadto wskazano, iż J. S. po zapoznaniu się z treścią zebranego materiału dowodowego złożył wniosek o zmianę wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, polegającą na wycofaniu przedmiotowej działki. Zmiana ta nie mogła być jednak uwzględniona, zwłaszcza w kontekście nałożonych sankcji. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. w przypadku, gdy właściwe władze poinformowały już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o pomoc dotyczących konkretnej działki rolnej, nie należy zezwolić na zmiany w zakresie przeznaczenia lub schematu pomocowego w odniesieniu do tej działki. Tak więc rzeczywista powierzchnia gruntów rolnych znajdujących się w posiadaniu wnioskodawcy wyniosła 307,8 ha. Podstawę zastosowania sankcji stanowił art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r., zgodnie z którym, jeśli w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu stwierdza się, że ustalona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a "powierzchnią określoną", tzn. taką, dla której wszystkie warunki ustanowione w przepisach w zakresie przyznawania pomocy zostały spełnione, jest większa niż 3%, ale nie większa niż 30% "powierzchni określonej", kwota jaka ma zostać przyznana na podstawie systemu JPO jest zmniejszona za dany rok o dwukrotność kwoty ustalonych funduszy dla tej różnicy. W przedmiotowej sprawie różnica między powierzchnią zadeklarowaną a "powierzchnią określoną" wyniosła 75,15 ha, co stanowi 24,4% powierzchni określonej. Po uwzględnieniu powyższej sankcji kwota przyznanej płatności wyniosła 33.175,32 zł. Natomiast podstawę zastosowania sankcji i odmowy płatności z tytułu UPO na rok 2004 stanowi art. 32 Rozporządzenia nr 2419/2001, zgodnie z którym, jeżeli w odniesieniu do grupy upraw, zadeklarowana powierzchnia przekracza "powierzchnię określoną", pomoc jest obliczana na podstawie "powierzchni określonej" zmniejszonej o podwójną stwierdzoną różnicę, jeżeli różnica ta jest większa niż 3 % albo 2 hektary ale nie większa niż 20% "powierzchni określonej". Jeżeli natomiast różnica wynosi więcej niż 20% powierzchni określonej, dla odnośnej grupy nie jest przyznawana żadna pomoc oparta na powierzchni. A ponieważ w przedmiotowej sprawie różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną a "powierzchnia określoną" wyniosła 75,15ha, co stanowi 24,4% "powierzchni określonej", wnioskodawcy nie została przyznana żadna pomoc z tytułu UPO. Ponadto, odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wskazał, iż fakt ponoszenia przez stronę danin z tytułu dzierżawy gruntu (w tym podatku rolnego) nie stanowi w rozumieniu - art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych - podstawy do przyznania płatności. Co do podnoszonego przez stronę zarzutu, iż organ I instancji nie ustalił, kto zgodnie z kodeksem cywilnym był faktycznym posiadaczem w dobrej wierze gruntu rolnego, stwierdzono, iż jest on nieuzasadniony. Ustawodawca w art. 2 ust. 1 powyższej ustawy nie rozróżnia posiadania w złej wierze, dobrej wierze, na podstawie tytułu prawnego czy też bez takiego tytułu. Zasadniczym kryterium dla organu administracji przy dokonywaniu rozstrzygnięcia jest w tym miejscu ustalenie, kto faktycznie włada przedmiotową nieruchomością. Organ administracji nie ma obowiązku badania, czy osoba władająca gruntem jest posiadaczem w dobrej czy też w złej wierze. Organy I i II instancji w niniejszej sprawie nie zostały przez ustawodawcę wyposażone w kompetencje pozwalające im rozstrzygać spory w sprawach cywilnych na drodze sądowej w rozumieniu art. 1 w związku z art. 2 k.p.c. Również zarzut preferowania przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy jednego z podmiotów przez organ I instancji uznano za chybiony. Strona bowiem nie wskazała w odwołaniu żadnej okoliczności, która uzasadniałaby formułowanie tak poważnych zarzutów, a w szczególności które uzasadniałyby wyłączenie organu lub jego pracownika zgodnie z art. 24-27 k.p.a. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji. Na powyższą decyzję J. S., reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego R.M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę domagając się jej uchylenia w całości i wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Pełnomocnik strony podniósł m.in., iż decyzja organu odwoławczego została doręczona J. S. po upływie miesiąca z pominięciem jego pełnomocnika procesowego radcy prawnego R.M., pomimo złożenia stosowanego pełnomocnictwa do akt sprawy w Biurze Powiatowym ARiMR w L. Po wielokrotnych monitach kancelaria otrzymała zaskarżoną decyzję dopiero w dniu 15 maja 2005 r., czyli po upływie dwóch miesięcy. Zdaniem skarżącego stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie jest sporny i nie budzi żadnych wątpliwości i przedstawia się następująco: w roku 1996 r. J. S. wydzierżawił w całości były PGR P. o pow. 383 ha. W 1998 r., za zgodą Agencji Nieruchomości Rolnych skarżący poddzierżawił na okres jednego roku członkowi swojej rodziny 75,15 ha. M. S. - poddzierżawca - z umowy się nie wywiązał, dlatego została ona rozwiązana. Poddzierżawca nie zaskarżył jej. Całość zobowiązań względem Agencji Nieruchomości Rolnych spoczywała na J.S. i była przez niego regulowana. Poddzierżawca uchylał się od wydania przedmiotu poddzierżawy, dlatego dochodziło na tym tle do konfliktów, które były znane Agencji jak i władzom samorządowym. W 2003 r. M.S. zgłosił w Agencji w L. swoje roszczenie do dopłaty za 75,15ha. Roszczenia te nie były poparte żadnymi dokumentami. W tym samym czasie wniosek o przyznanie płatności za ten sam obszar zgłosił J. S. w Agencji Terenowej w L. W dniu wydania zaskarżonej decyzji J. S. był jedynym uprawnionymi posiadaczem spornej działki na mocy wcześniej zawartej umowy z Agencją Nieruchomości Rolnych. Jak podnosi strona skarżąca, Biuro Powiatowe w L. w związku z zaistniałą sytuacją pozbawiło dopłat J. S. twierdząc, iż nie posiada on żadnego tytułu prawnego do działki o pow. 75,15ha i dlatego zmniejszyło dopłatę o połowę z pozostałego areału. Natomiast M.S. nie tylko otrzymał nieprzysługującą mu dopłatę, ale nie spotkały go żadne sankcje. Ponadto podniesiono, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest w zasadzie przepisanym tekstem decyzji organu I instancji. Natomiast wywód na temat kodeksu cywilnego, dotyczący posiadania w dobrej i złej wierze, jest dyletancki i sprzeczny z kodeksem cywilnym i zdrowym rozsądkiem. W szczególności strona nie zgodziła się z wywodem, iż "subiektywne przekonanie wnioskodawcy o pozostawaniu "prawnym posiadaczem" spornej działki nie może stanowić przesłanki do niezastosowania sankcji". Zdaniem skarżącego, wydając decyzję administracyjną Agencja winna rozpatrzeć sprawę wnikliwie i bezstronnie. Natomiast w toku całego postępowania preferowano z naruszenia prawa wyłącznie jedną stronę. Działanie takie uznano za bezprawne i niedopuszczalne, w konsekwencji powinno skutkować wnioskami przedłożonymi wyżej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. wniósł jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest więc zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługiwała na uwzględnienie. Ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu nie dały podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd następuje tylko w przypadku wad postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Takich naruszeń w rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził. W rozpatrywanej sprawie materialnoprawną podstawą wydanych decyzji były przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2004 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. Nr 6, poz. 40 ze zm.), Decyzji Rady Europy z dnia 29 kwietnia 2004 r. Nr C (2004) 1439, Decyzji Komisji Europejskiej z dnia 1 lipca 2004 nr C (2004) 2314, Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1407/2004 z dnia 2 sierpnia 2004 r., Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r., Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. Sąd rozpatrując niniejszą sprawę musiał ocenić zatem, czy organy administracji w sposób właściwy zastosowały przepisy tychże aktów. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2004 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego (ust. 2). Płatności obejmują: 1) jednolitą płatność obszarową; 2) płatności uzupełniające do powierzchni uprawy (ust. 3). Powyższa ustawa nie precyzuje pojęcia "posiadania", dlatego w tym zakresie należało odnieść się, jak to również uczyniły organy orzekające w niniejszej sprawie, do przepisów tytułu IV, zatytułowanego "Posiadanie" - Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Element fizycznego władztwa nad rzeczą można określić jako zjawisko polegające na tym, że pewna osoba (podmiot) znajduje się w sytuacji, która pozwala jej na korzystanie z rzeczy w szczególności w taki sposób, jak to mogą czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo, dzięki czemu "to, co uprawnionemu wolno, to posiadacz faktycznie może". Czynnik faktycznego władztwa polega zatem na odpowiednim fizycznym opanowaniu rzeczy. Władztwo faktyczne musi być stanem trwałym, co oznacza, że związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub nawet sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony (zob. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1998 r., I SA 339/98, LEX nr 44548). W rozpatrywanej sprawie ustalono (bezspornie), że ujęta przez J. S. we wniosku o przyznanie płatności, działka rolna H o pow. 75,15ha, stanowiąca część działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie P., Gmina Ś., była faktycznie uprawiana w 2004 r. przez M. S. (na mocy umowy poddzierżawy z dnia 17 marca 1998 r.). Potwierdził to M.S. w piśmie z dnia 20 sierpnia 2004 r. Nie zaprzeczył temu również skarżący w piśmie z dnia 1 stycznia 2005 r., w którym wniósł o korektę wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych poprzez rezygnacje z ubiegania się o dopłaty do działek nr [...] i [...]. Należy ponadto podkreślić, że ten kto powołuje się na swoje posiadanie w świetle art. 339 k.c. (jak również art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych), ma obowiązek udokumentowania tylko faktu władania rzeczą, nie musi natomiast udowodnić, że czyni to jako osoba uprawniona. Skoro więc M.S. (który również złożył wniosek o przyznanie dopłat do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L.) faktycznie prowadził działalność rolniczą w 2004 r. na spornej działce, a zatem faktycznie ją władał, to organ administracji nie mógł uwzględnić, przy przyznawaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych J. S., tej działki. Wpływu na takie rozstrzygniecie sprawy nie miały także spory pomiędzy M. S. i J. S. oraz to, że umowa poddzierżawy została wypowiedziana, bowiem organy administracji nie są uprawnione do podejmowania w tym zakresie działań. Istotnym był bowiem tylko fakt władania sporną działką, a jak wynika z akt sprawy, do dnia podejmowania decyzji przez organ I instancji, nie została ona przekazana skarżącemu. Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do zastosowania sankcji, na podstawie art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu JPO dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. U. UE L328, 17/12/2003, P 0021-0024), zgodnie z którym, jeśli w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu stwierdza się, że ustalona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią określoną, w znaczeniu w art. 2 lit r) Rozporządzenia Komisji Nr 2419/2001, jest większa niż 3% ale nie większa niż 30% powierzchni określonej, kwota jaka ma zostać przyznana na podstawie systemu JPO jest zmniejszona za dany rok o dwukrotność kwoty ustalonych funduszy dla tej różnicy. W rozpatrywanej sprawie różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią określoną wyniosła 75,15ha, co stanowiło 24,4% powierzchni określonej. Zatem prawidłowo organ I instancji wyliczył kwotę płatności z tytułu JPO. Odnosząc się do płatności z tytułu UPO, należy wskazać, iż prawidłowo zastosowano również sankcje przewidziane w art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. U. UE L 327, 12/12/2001 P.0011-0032, i odmówiono przyznania płatności Uzupełniających. Zgodnie z powyższym artykułem, w przypadku, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią określoną jest większa niż 20% ustalonej powierzchni, rolnik jest wykluczony od otrzymywania pomocy z tytułu UPO. Skoro różnica w rozpatrywanej sprawie między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią określoną wyniosła 75,15ha, co stanowiło 24,4% powierzchni określonej, prawidłowo odmówiono przyznania płatności z tego tytułu. Należy nadto pokreślić, iż na zastosowanie powyższych sankcji nie miała wpływu korekta wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych dokonana przez J. S., gdyż stosownie do treści art. 8 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. w przypadku, gdy właściwe władze poinformowały już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o pomoc lub w przypadku, gdy powiadomiły go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz, gdy kontrola na miejscu ujawniła nieprawidłowości, uzupełnienia i zmiany, zgodnie z ust. 1 i 2, nie są dozwolone w odniesieniu do działek, których dotyczą nieprawidłowości. Pełnomocnik strony skarżącej wniósł w skardze o uchylenie zaskarżonej decyzji w na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, przy czym nie wskazał podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Zgodnie z tym przepisem organ administracji państwowej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu okoliczności, przy wystąpieniu których następuje stwierdzenie nieważności decyzji, w niniejszej sprawie nie zachodzą. Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze, Sąd uznał za nieuzasadniony zarzut co do doręczenia J. S. skarżonej decyzji po upływie miesiąca z pominięciem jego pełnomocnika, któremu decyzja została doręczona dopiero po upływie dwóch miesięcy, bowiem, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru skarżonej decyzji z dnia 15 kwietnia 2005 r. Nr [...], pełnomocnik otrzymał ją w dniu 15 maja 2005 r. Również zarzut, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest przepisanym tekstem decyzji organu I instancji, uznano za bezzasadny. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a zobowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś jedynie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu od orzeczenia pierwszoinstancyjnego (art. 138 w zw. z art. 140 kpa). Uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej powinno mieć miejsce zawsze wówczas, gdy nie jest ona zgodna z prawem, utrzymanie zaś w mocy decyzji - jest możliwe jedynie w przypadku, gdy ocena organu II instancji jest co do istoty sprawy taka sama jak rozstrzygnięcie organu I instancji. Zatem rozstrzygnięcie organu I instancji jest w ocenie organu odwoławczego prawidłowe, zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak również i pod względem celowości. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. W oceni Sądu zaskarżona decyzja została podjęta po wnikliwym zbadaniu sprawy i rozpatrzeniu wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto należy wskazać, iż kwestia bezprawnego działania M.S., nie mogła być przedmiotem rozstrzygania przez Sąd, gdyż nie leży to w kompetencji sądu administracyjnego. Uwzględniając powyższe rozważania brak jest warunków, aby kwestionować zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L., zarówno pod kątem zgodności z prawem procesowym, jak i prawem materialnym. Dlatego Sąd nie podzielił zarzutów skargi i uznając je za nieuzasadnione na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę. Stąd orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło