I SA/Lu 278/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, NSA Anna Kwiatek /spr./, Protokolant st. insp. Wiesława Wojtal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005 r. sprawy ze skargi M.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego -oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia M.G. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2005 r. – uchylił zaskarżone postanowienie i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynikało, że w związku z żądaniami M.G. zawartymi w pismach do organu podatkowego z dnia 9 grudnia 2004 r. i z dnia 7 lutego 2005 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu [...]lutego 2005 r. postanowienie, którym umorzył postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego objętego tytułem wykonawczym [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w związku z dokonanymi wpłatami doprowadzono do efektywnego i całkowitego zaspokojenia wierzyciela i zakończenia egzekucji w dniu [...] kwietnia 1991r., więc tym samym nastąpiło umorzenie postępowania egzekucyjnego z urzędu. W związku z tym żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego objętego tytułem [...] stało się bezprzedmiotowe i – jako takie – należało je umorzyć. Na powyższe postanowienie M.G. zażalił się, podtrzymując swój wniosek zawarty z piśmie z dnia 7 lutego 2005 r. o umorzenie postępowania objętego tytułem wykonawczym [...]. Podniósł, iż organ podatkowy uchylił się od wykonania obowiązku przewidzianego przepisem art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z którego wynika dla organu podatkowego – zdaniem strony – nakaz wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Upływ 14 lat od efektywnego zakończenia egzekucji nie ma znaczenia dla sprawy. Po rozpatrzeniu zażalenia strony Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i odmówił M.G. umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wyjaśnił, iż wykonanie w toku postępowania egzekucyjnego nałożonego obowiązku skutkowało wygaśnięciem zobowiązania z powodu jego wykonania. Takie wygaśnięcie obowiązku nie stanowi podstawy do umorzenia egzekucji. Uwzględnienie żądania strony było niedopuszczalne, zatem organ podatkowy I instancji powinien odmówić umorzenia postępowania, nie zaś orzekać o umorzeniu postępowania w sprawie. Zwłaszcza, że wobec treści art. 60 § 1 ustawy egzekucyjnej, umorzenie powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, zaś czynności egzekucyjne dokonane w sprawie były w pełni zasadne i nie można odnieść do nich skutku tegoż artykułu. W zakresie żądania strony umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej, organ odwoławczy wskazał, że w sprawie niniejszej nie zaszła przesłanka umorzenia postępowania określona w tym przepisie, to jest sytuacja, gdy egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa. M.G. nie skarżył bowiem decyzji wymiarowej organu podatkowego, nie składał też zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne po doręczeniu mu tytułu wykonawczego. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej M.G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżący podniósł, że w datach międzyrozliczeniowych nie jest możliwe określenie podatku dochodowego. Postępowanie egzekucyjne, pomimo obligatoryjnego brzmienia przepisu art. 59 § 2 nie zostało umorzone. Organ podatkowy powinien wydać decyzje o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej, ponieważ egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią decyzji i z przepisami prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz.1269 oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Na wstępie wskazać należy, iż w sposób prawidłowy i mający odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej, wydający sporne postanowienie ustalił, iż: - decyzją z dnia [...] grudnia 1990 r. (k.1 akt podatkowych) Urząd Skarbowy ustalił M.G. zaliczki w podatkach obrotowym i dochodowym z tytułu prowadzenia działalności handlowej za okres od 1 czerwca do 23 listopada 1990 r., - powyższe rozstrzygnięcie utrzymała w mocy Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] lutego 1991 r. (k.2 akt podatkowych), która to stała się prawomocna, ponieważ podatnik nie wnosił od niej przysługującego mu środka zaskarżenia, - decyzja Urzędu Skarbowego stała się podstawą wystawienia tytułu wykonawczego [...], - w dniu 3 kwietnia 1991 r. (k.4) M.G. dokonał ostatniej wpłaty kwoty objętej tytułem wykonawczym, co tym samym oznaczało efektywne wyegzekwowanie dochodzonej należności przez organ podatkowy. Efektywne wyegzekwowanie należności stanowiło zakończenie postępowania egzekucyjnego, bowiem postępowanie egzekucyjne w administracji kończy się przez wykonanie egzekucji – realizację tytułu wykonawczego lub orzeczenia sądowego zaopatrzonego w klauzule wykonalności. Organ egzekucyjny nie wydaje w tym względzie żadnego rozstrzygnięcia. Umorzenie postępowania, którego dotyczy art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. z 2002 r. Dz.U. Nr 110, poz. 968 ze zm.), przewiduje inny niż realizacja tytułu wykonawczego sposób zakończenia postępowania. Umorzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie to nie może być prowadzone i że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają charakter trwały. Wspomniany art. 59 w § 1 enumeratywnie wymienia przesłanki, których zaistnienie obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Przepis art. 59 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej, który – zgodnie z żądaniem M.G. , zawartym w skardze oraz podnoszonym na wcześniejszym etapie postępowania – powinien stać się podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego stanowi, iż postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie nastąpiła, gdyż obowiązek podatkowy wskazany w tytule wykonawczym zgodny był z treścią obowiązku ustalonego decyzją Urzędu Skarbowego (a decyzja ją potwierdzająca nie była zaskarżana przez stronę). Dlatego wskazana przez stronę podstawa prawna umorzenia postępowania nie mogła mieć zastosowania w sprawie. Nie jest też słuszne twierdzenie, aby taką przesłanką mógł w sprawie niniejszej art. 59 § 1 pkt 2, przewidujący wygaśnięcie obowiązku z innego powodu, gdyż przepis ten dotyczy sytuacji, gdy 1. obowiązek nie jest jeszcze wymagalny, co oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie, lub gdy 2. obowiązek został umorzony lub wygasł z innego powodu, co oznacza, że obowiązek powstał i nie został wykonany, ale z innych powodów przestał istnieć przez dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, lub gdy 3. obowiązek nie powstał. Żadna z sytuacji mieszczących się w treści tegoż przepisu nie dotyczy stanu faktycznego ani prawnego zaistniałego w sprawie. Z tych samych przyczyn nie może być uwzględniony zarzut strony w zakresie nie zastosowania przez organy podatkowe przepisu art. 59 § 2. W konkluzji powyższych rozważań stwierdzić należało, że nie zaszła w sprawie niniejszej żadna z przesłanek obligujących organ podatkowy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, co dotyczy również przesłanek powołanych przez M.G. w skardze. Wobec zasady obowiązującej organy administracji publicznej działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego – Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), wydanie żądanego przez stronę postanowienia, w sytuacji gdy takiego postanowienia w przypadku wygaśnięcia obowiązku z powodu jego wykonania nie przewiduje ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie było możliwe. Prawidłowo zatem organ podatkowy II instancji postanowił odmówić stronie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W tych okolicznościach, uznając iż zaskarżone postanowienie wydane zostało bez naruszenia przepisów postępowania podatkowego, mającego wpływ na wynik sprawy, oraz przepisów prawa materialnego, które były podstawą jego wydania, a zarzuty skargi są bezzasadne, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.