II SA/Gl 205/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-11-03
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Włodzimierz Kubik, Iwona Bogucka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego z powodu braku podstaw do jego wznowienia, zamiast przeprowadzić postępowanie w celu ustalenia tych podstaw?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydać decyzji o odmowie wznowienia postępowania, uzasadniając ją niepotwierdzeniem zarzutu fałszywości dowodów. Taka ocena może nastąpić dopiero po wznowieniu postępowania. Odmowa wznowienia jest dopuszczalna jedynie z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, bądź w przypadku uchybienia terminowi. W sytuacji, gdy skarżący podnosił kwestię własności sieci wodociągowej, a organy nie zbadały tego zagadnienia, odmowa wznowienia postępowania była wadliwa.Stan faktyczny
Skarżący C. W. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę przyłącza wodnokanalizacyjnego, zarzucając posłużenie się fałszywymi dokumentami i brak tytułu prawnego inwestora do działki. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że skarżący nie jest stroną postępowania i nie udowodniono fałszywości dowodów. Skarżący kwestionował również własność sieci wodociągowej, do której miało nastąpić przyłączenie.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody Ś. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o odmowie wznowienia postępowania. Orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądza od Wojewody Ś. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie WSA Włodzimierz Kubik Iwona Bogucka (spr.) Protokolant st. ref. Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2005 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Wojewody Ś. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Jak wynika z akt sprawy, ostateczną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta K. udzielił H. i J. A. pozwolenia na budowę na działce nr [...] przyłącza wodnokanalizacyjnego do budynku przy ul. S. w K., zlokalizowanego na działce nr [...].
Pismem z dnia [...] r. C. W. zwrócił się do organu administracji architektoniczno – budowlanej z zarzutami, że inwestor posługiwał się fałszywymi dokumentami i nie dysponował działką nr [...] na cele budowlane. W piśmie wskazano, że działka [...] stanowi, zgodnie z ujawnionymi wpisami w księdze wieczystej, własność M. S. zaś na działce tej jest ustanowiona służebność dla każdorazowych właścicieli działek o numerach [...] i [...]. Właściciele tych działek nie wyrazili natomiast zgody na wykonanie przyłącza. Z dołączonego wypisu z rejestru gruntów wynika, że działki o numerach [...],[...] i [...] stanowią drogę a wpis własności do księgi wieczystej na rzecz M. S. został dokonany [...] r. Na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] r. C. i B. W., A. i L. K. oraz A. M. kupili od R. H. i G. P. działkę o numerze geodezyjnym [...], położoną przy ul. S. w K. Działka ta, wpisana do KW nr [...] stanowiła współwłasność sprzedających na podstawie dziedziczenia. Nadto w powołanym akcie notarialnym R. H. i G. P. stwierdziły, że są również właścicielami stanowiących drogę działek [...] i [...] i zobowiązały się sprzedać te działki nabywcom działki nr [...] po ujawnieniu ich prawa w księdze wieczystej. Z okoliczności sprawy wynika jednak, że do takiego przeniesienia własności nie doszło. Z dołączonej do akt kserokopii zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego w K. z dnia [...] r. wynika, że z księgi wieczystej nr [...] wyłączona została działka o pow. 720 m2 oznaczona numerem [...], stanowiąca współwłasność M. O., M. O., J. O. i C. O. Na działce tej ustanowiona została służebność drogi na rzecz każdoczesnych właścicieli działki nr [...] objętej księgą wieczystą [...]. Współwłasność działki [...] została zniesiona umową z dnia [...] r. w wyniku czego C. W. i B. W. zostali współwłaścicielami działki [...]. Działka [...] nie sąsiaduje bezpośrednio z działką [...] oraz działką [...].
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 145 i 149 § 3 k.p.a. odmówił C. W. wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r. W uzasadnieniu podano, że badając dokumenty przedłożone w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę przyłącza wody do budynku H. i J. A. oraz dokumenty złożone przez C.W. i J. A., nie stwierdzono wykorzystania w procesie decyzyjnym dokumentów fałszywych czy poświadczenia nieprawdy. Równocześnie nie znaleziono podstaw do uznania C. W. za stronę postępowania dotyczącego budowy budynku na działkach [...],[...] i [...] oraz przyłącza wody i gazu do tego budynku, albowiem nie stwierdzono żadnych jego praw do działki nr [...] w K. Odnosząc się do podnoszonych przez C. W. zarzutów dotyczących wykonania ogrodzenia międzysąsiedzkiego, podano, że nie podlega ona przepisom prawa budowlanego ze względu na wysokość.
W złożonym odwołaniu C. W. opisał stosunki własnościowe dotyczące działek [...],[...] i [...] oraz [...] i [...]. Podkreślił, że nie zostało stwierdzone i ujawnione następstwo prawne po M. S. Oświadczenie składane w związku z tym przez R. H. i G. P. uznał za nieuprawnione a organom zarzucił, że uwzględniając te oświadczenie, wydały decyzję w oparciu o fałszywe dokumenty i twierdzenia. Odnosząc się zaś do udzielonego pozwolenia na budowę przyłącza wody C. W. wskazał, że to współwłaściciele działki [...] wybudowali na działce [...] przyłącze wody, stanowi ono ich własność i brak jest podstaw do dysponowania ich własnością przez inne osoby, a podłączenie dodatkowego budynku powoduje obniżenie, i tak już niskiego, ciśnienia wody.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Wojewoda Ś. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że z wnioskiem o wznowienie postępowania może wystąpić strona. Organ dokonał wobec tego analizy zgromadzonego materiału celem zbadania, czy wnioskodawca posiada przymiot strony w postępowaniu. Dokonano w tym celu analizy akt sprawy, ustalając stosunki własnościowe działek. Stwierdzono, że działka [...], stanowiąca własność R. H. i G. P., na której "dokonano wcinki do istniejącej sieci wodociągowej celem realizacji przyłącza wodno – kanalizacyjnego do budynku inwestorów, stanowi drogę i jest wolna od obciążeń. Przyjęto, że C. W. nie legitymuje się tytułem do działki [...]. Co do zarzutu obniżenia ciśnienia wody na skutek dokonania przyłączenia do sieci wskazano, że w tej sprawie organ nie posiada kompetencji i sprawa należy do właściwości sądów cywilnych a zarzuty należy kierować do administratora sieci wodociągowej, który na wniosek inwestora określił warunki techniczne i dokonał uzgodnienia projektu. Odnośnie zarzutów dotyczących ogrodzenia wskazano na właściwość organów nadzoru budowlanego.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego C. W. podał, że właściciele działek [...],[...] i [...] wybudowali dla swych potrzeb na działkach [...],[...] i [...] przyłącza wodne, gazowe i elektryczne. Stanowi ono ich własność, toteż za nieuzasadnione uznają udzielenie pozwolenia na przyłączenie się do tej sieci dla J. A. Nadto skarżący obszernie opisał stosunki własnościowe różnych działek, przebieg czynności organów w sprawach inicjowanych z jego wniosków oraz wniósł o uchylenie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przyłączy wody, gazu i prądu z działki [...] na działkę [...], opracowanie warunków zagospodarowania działki [...] celem zapobieżenia naruszania stosunków wodnych, wznowienie granic działek [...] i [...], dostarczenie mu odpisów decyzji wydanych dla J. A., ukaranie winnych naruszenia prawa i zawiadomienie organów ścigania o posługiwaniu się fałszywymi dokumentami.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje :
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są powołane do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej legalności. W przypadku zaskarżenia zatem do sądu określonego aktu administracji publicznej ( np. decyzji ), Sąd kontroluje zgodność tego aktu z prawem. Z tego względu nie było możliwe podejmowanie przez Sąd rozstrzygnięć i czynności zawnioskowanych przez skarżącego w skardze, które swym zakresem wykraczały poza przeprowadzenie kontroli zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli była legalność wyłącznie decyzji dotyczącej odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, a zatem decyzji rozstrzygającej o dopuszczalności wzruszenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę. Rozstrzygnięcie Sądu nie dotyczy natomiast i w żadnej mierze nie przesądza o prawidłowości samego pozwolenia na budowę.
Przesłanki wznowienia w wyczerpujący sposób wymienia art. 145 § 1 i 145 a k.p.a. Jedną z nich jest wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 okoliczność, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na wniosek strony. Podanie o wznowienie postępowania winno być wniesione w terminie określonym w art. 148 k.p.a. Przeprowadzenie przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy możliwe jest dopiero po wznowieniu postępowania w drodze postanowienia ( art. 149 § 2 k.p.a.) Ustalenie wystąpienia podstaw wznowienia może nastąpić zatem wyłącznie w toku postępowania wznowionego. Nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku podstaw wznowienia. Za wadliwe należy wobec powyższego uznać kontrolowane decyzje w zakresie, w jakim udzielona odmowa wszczęcia uzasadniana jest niepotwierdzeniem przez organy zarzutu fałszywości dowodów. Zarzut ten mógł być rozpatrywany dopiero po wznowieniu postępowania, a w przypadku jego niezasadności organ winien odmówić uchylenia decyzji ostatecznej.
Wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy wznowienie takie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych bądź przedmiotowych oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia z uchybieniem ustawowego terminu. W sprawie niewątpliwie nie zachodziła bezprzedmiotowość przedmiotowa, żądanie dotyczyło bowiem decyzji administracyjnej. Nie była poddawana w wątpliwość również kwestia terminowości złożonego wniosku. Organy podniosły natomiast, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu, albowiem nie legitymuje się tytułem do działki [...]. Argument braku tytułu do nieruchomości, na której zlokalizowano przedmiotowe przyłącza nie jest jednak wystarczający w ustalonych okolicznościach sprawy.
Wobec braku w aktach dokumentacji związanej z udzielonym pozwoleniem, nie jest jasny jego zakres, w szczególności na czym miały polegać roboty budowlane i co miało zostać na ich podstawie wykonane, czy przyłączenie do istniejącej na działce [...] sieci wodociągowej, czy też wykonanie samodzielnej nitki, doprowadzającej przez tę działkę wodę do działki [...]. Nie został przy tym rozważony stan własnościowy sieci wodociągowej na działce [...]. Tymczasem skarżący w toku postępowania nie utrzymywał, że ma tytuł do działki [...], lecz że wraz z innymi osobami jest właścicielem położonego przez siebie rurociągu doprowadzającego wodę. Ta kwestia nie została zaś rozważona, nie ustalono jakim podmiotom przysługuje tytuł prawny do dysponowania znajdującymi się na działce [...] instalacjami wodociągowymi i czy udzielone pozwolenie ingeruje w sposób uprawniony w te instalacje. W przekonaniu Sądu dopiero te ustalenia pozwolą na ocenę, czy złożony wniosek o wznowienie pochodzi od strony postępowania.
Mając na uwadze przedstawioną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) w związku z art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 209 i art. 200 powołanej ustawy.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło