II SA/Gd 3062/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 października 2002r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 sierpnia 2002 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego G. C. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 5 sierpnia 2002r., Nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Słupskim odmówił wydania nakazu rozbiórki obiektu gospodarczego, pełniącego wcześniej funkcję warsztatową, położonego na działce nr 455 w Ustce. Decyzję wydano na podstawie art. 103 ust. 2, art 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 106, poz. 1126 z 2000 r. z późn. zm.) w związku z art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr3 8 poz. 229 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 104 Kpa. W uzasadnieniu wskazano, iż decyzją [...] z dnia 24 czerwca 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 30 kwietnia 2002r. orzekającą odmowę wydania nakazu rozbiórki obiektu warsztatowego położonego na działce nr [...] w Ustce, gdyż organ I instancji nie sprawdził czy przedmiotowy obiekt budowlany powoduje niebezpieczeństwo pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych (art. 37 ust. 1 pkt 2 ) albo czy nie występują inne uzasadnione ważne przyczyny poza wymienionymi w art. 37 ust. 1 (art. 37 ust. 2). Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę ocenił zebrany materiał dowodowy w odniesieniu do przesłanek zawartych w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku. Przedmiotowy obiekt, jak stwierdzono już w decyzji [...] z dnia 30 kwietnia 2002 r. położony jest na działce nr 455 na terenie, który zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta U. zatwierdzonym Uchwałą Rady Miejskiej Nr VII/31/94 z dnia 8 grudnia 1994r. (Dz.Urz. Województwa Słupskiego Nr 42 dnia 16 grudnia 1994r. poz. 232) jest terenem istniejącej zabudowy mieszkaniowej jedno i wielorodzinnej (z dopuszczalną modernizacją z adaptacją części kubaturowej na usługi części kubaturowej w parterach), zatem jego istnienie nie jest sprzeczne z planem i spełnia przesłankę zawartą w art. 37 ust. 1 pkt 1. Z dokonanych oględzin wynika, iż przedmiotowy jednokondygnacyjny obiekt gospodarczy został dobudowany do istniejącego budynku gospodarczego na działce nr [...] bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr [...] i przylega do istniejącej zabudowy gospodarczej na tej działce. Konstrukcja ścian murowana z materiałów niepalnych, konstrukcja dachu drewniana ze spadkiem i odprowadzeniem wód opadowych na własną działkę, pokryta częściowo dachówką częściowo papą. Stan techniczny i estetyczny obiektu nie budzi zastrzeżeń i w ocenie organu spełnia warunki techniczne bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, użytkowania i usytuowania na działce określone w § 13 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62). Odnosząc powyższe do przesłanek zawartych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. organ stwierdził, iż przedmiotowy obiekt gospodarczy nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy nie stwierdził organ również naruszeń art. 37 ust. 2, tj. brak było innych uzasadnionych ważnych przyczyn w tym niezgodności z innymi obowiązującymi ustawami. W świetle powyższych okoliczności organ orzekł jak w sentencji. Nadto wskazał, że stosownie do art. 55 obowiązującej ustawy Prawo budowlane inwestor jest zobowiązany uzyskać pozwolenie na użytkowanie obiektu w Wydziale Architektoniczno - Budowlanym Starostwa Powiatowego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł G. C. podnosząc, że przedmiotowy obiekt nie jest obiektem gospodarczym, gdyż nieprzerwanie pełni funkcję warsztatową, a także zarzucając niezasadne przyznanie prawa własności obiektu M. Ł. Odwołujący się wskazał, iż organ I instancji nie dokonał żadnych dodatkowych ustaleń, a twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji oparł na wyjaśnieniach złożonych przez pełnomocnika użytkownika obiektu. Odwołujący się podniósł, że na okoliczność faktycznego sposobu wykorzystania budynku jako warsztatowego może przedstawić świadków oraz przedłożyć zestawienie z Zakładu Energetycznego rachunków za energię elektryczną za okres po dniu 1 czerwca 2001r. Decyzją z dnia 28 października 2002r. Nr [...] Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 i art. 103 ust. 2 ustawy Prawo Budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (tj. Dz. U. Nr 106 z 2000r. poz. 1126) w związku z art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż bezspornym jest, że na działce nr [...] został dobudowany do budynku mieszkalnego w latach osiemdziesiątych budynek warsztatowy, obecnie pełniący funkcję gospodarczą, o wymiarach zewnętrznych 8,00 x 5,00m, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę (art.28 Prawa budowlanego z 1974r.). Na podstawie art. 103. ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994r., do obiektów, których budowa zakończona została przed dniem wejścia w życie ustawy (01.01.1995r.), stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta Ustka zatwierdzonym Uchwałą Rady Miejskiej Nr Vll/31/94 z dnia 8 grudnia 1994r. (Dz. Urz. Województwa Nr 42 z dnia 16 grudnia 1994r. poz.232) działka nr [...] w U. jest terenem istniejącej zabudowy mieszkaniowej jedno i wielorodzinnej (z dopuszczalną modernizacją i adaptacją części kubaturowej w parterach na usługi), wykonanie przedmiotowego obiektu budowlanego, pełniącego funkcję gospodarczą, jak słusznie przyjął organ 1 instancji, nie narusza ustaleń tego planu. Nie ma więc podstaw do wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 37 ust.1 pkt.1 Prawa budowlanego z 1974r. W rozpatrywanym przypadku organ nadzoru budowlanego sprawdził również pozostałe przesłanki zawarte w art.37 wyżej cytowanego prawa. Omawiany obiekt budowlany spełnia wymogi Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. nr 17, poz.62). Wykonany jest z materiałów niepalnych, usytuowany na granicy działki i przylega do istniejącej na sąsiedniej działce zabudowy gospodarczej. Zatem jego lokalizacja nie powoduj e niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. W świetle powyższego brak jest również podstawy do wydania nakazu rozbiórki w oparciu o art. 37 ust.1 pkt 2. Nie zachodzą także przesłanki określone w art.37 ust.2 Prawa budowlanego z 1974r., zgodnie z którym, organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. W omawianym przypadku nie stwierdzono również naruszenia przepisów innych ustaw. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że z analizy akt sprawy wynika, iż organ I instancji prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy oraz ustalił strony postępowania. Faktem jest, że przedmiotowy obiekt budowlany poprzednio pełnił funkcję warsztatową, jednakże organ I instancji ustalił, iż obecnie jest on obiektem gospodarczym i nie jest prowadzona w nim działalność gospodarcza. Fakt przechowywania w przedmiotowym obiekcie urządzeń związanych z prowadzoną uprzednio działalnością nie świadczy o tym, że ta działalność jest prowadzona. Ponadto wyjaśnił, że sam fakt wybudowania obiektu budowlanego samowolnie przed 1 stycznia 1995r. (pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974r.) nie stanowi podstawy do wydania nakazu rozbiórki. Łącznie z faktem samowolnego wybudowania obiektu budowlane musi zachodzić przynajmniej jedna z przesłanek określonych w art.37 ust.1 lub ust.2 tego prawa. W omawianym przypadku okoliczności wskazane w powyższych przepisach nie występują. Skargę na powyższą decyzję wniósł G. C. zarzucając, że przedmiotowy obiekt nie jest obiektem gospodarczym, gdyż nieprzerwanie pełni funkcję warsztatową. Ponadto wywiódł, iż w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w części planu oznaczonej symbolem [...], a więc dotyczącej działki nr [...] przyjęto za dopuszczalną modernizację z adaptacją części kubaturowej na usługi typu handlowego w parterach, która obejmuje istniejącą zabudowę jedno i wielorodzinną. Istniejąca zabudowa mieszkaniowa to w ocenie skarżącego zabudowa legalna i do niej jedynie może się odnosić zapis planu. Tym samym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą obejmować przybudówki formalnie nieistniejącej, zrealizowanej jako samowola budowlana i pełniącej funkcję warsztatu mechaniki precyzyjnej, dobudowanej do istniejącego legalnie budynku gospodarczego. Skarżący podkreślił, iż warsztatowa funkcja obiektu nie uległa zmianie. Działalność ta nie została dotychczas ani zawieszona, ani wykreślona z ewidencji. Tak więc zapewnienia użytkownika obiektu o zakończeniu działalności usługowej mijają się z prawdą, a organy orzekające w sprawie pomijają całkowicie dowody na tą okoliczność. Skarżący wniósł o uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i orzeczenie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powtórzy argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, że stosownie do zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego zasad (art. 6-8 Kpa) organy administracji państwowej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Niewyjaśnienie bowiem sprawy w zakresie mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie stanowi takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które obliguje sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 roku, który w dacie orzekania stanowił, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Przesłanką zobowiązującą właściwy organ administracji do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest wybudowanie go niezgodnie z przepisami obwiązującymi w okresie jego budowy oraz znajdowanie się obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę. W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego przyjęły, że przedmiotowy budynek jest obiektem gospodarczym, mimo że skarżący w trakcie całego postępowania kwestionował te ustalenia i wnioskował o przeprowadzenie dowodów na tę okoliczność. Przepis art. 78 § 2 Kpa stanowi, że organ administracji państwowej może nie uwzględnić żądania strony dotyczące przeprowadzenia dowodu jedynie wtedy, gdy nie zostało ono zgłoszone w toku przeprowadzenia dowodów lub w czasie rozprawy i to w zasadzie wtedy, gdy żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Tym samym odpowiednio zgłoszony wniosek dowodowy winien być uwzględniony, zwłaszcza jeśli dotyczy okoliczności istotnej dla podejmowanego rozstrzygnięcia. Zasada powyższa została naruszona w postępowaniu poprzedzającym wydanie kontrolowanych przez Sąd rozstrzygnięć. W rozpatrywanej sprawie kwestia funkcji jaką spełnia przedmiotowy budynek, a mianowicie czy jest to budynek gospodarczy, jak ustalił organ, czy jak twierdzi skarżący jest to budynek warsztatowy, w którym nadal prowadzona jest działalność gospodarcza jest istotna dla podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. W sytuacji braku wyczerpującego i jednoznacznego ustalenia charakteru tego budynku nie można dokonać oceny jego zgodności z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego. Stąd też odmowa organu odwoławczego przeprowadzenia dowodu na okoliczność charakteru budynku uzasadniona faktem, iż obecność w tym budynku maszyn mogących służyć do prowadzenia działalności gospodarczej nie świadczy o tym, że ta działalność jest prowadzona stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz 78 § 2 Kpa. Skarżący wskazywał natomiast na dokumenty świadczące w jego ocenie o prowadzeniu w tym budynku działalności gospodarczej, a także na możliwość przedstawienia świadków. Chybione jest natomiast zawarte w skardze żądanie nakazania rozbiórki obiektu w oparciu o przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. z 2000r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w art. 103 ust. 2 stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z tym, że obiekt stanowiący przedmiot postępowania został zbudowany w latach osiemdziesiątych, mają do niego zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (D.U. Nr 38 poz. 299 ze zmianami) dotyczące postępowania w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawce art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy.