II SA/Ke 95/05

WyrokWSA w Kielcach2005-11-04

Skład orzekający: Dorota Chobian, Anna Żak, Renata Detka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rejestrujący pojazdy może odmówić rejestracji pojazdu z powodu zastrzeżenia dokonanego przez komornika, jeśli umowa sprzedaży udziału we współwłasności pojazdu została zawarta przed dokonaniem tego zastrzeżenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 75 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, dotyczący dokonywania wpisów w dowodzie rejestracyjnym w związku z używaniem pojazdu, nie mógł stanowić podstawy do odmowy rejestracji. Ponadto, nawet dokonanie zajęcia ruchomości nie powoduje zakazu jej zbywania, a jedynie rozporządzenie po zajęciu nie ma wpływu na dalszy bieg postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, decyzje organów obu instancji, które odmówiły rejestracji pojazdu, zostały uchylone.
Stan faktyczny
M.L. złożył wniosek o rejestrację pojazdu jako współwłaściciel, przedstawiając umowę kupna 70% udziału. Starosta odmówił rejestracji, powołując się na zastrzeżenie dokonane przez komornika w rejestrze pojazdu po zawarciu umowy kupna, a następnie na brak zgody komornika na sprzedaż. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na art. 75 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym i art. 854 kpc. M.L. wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów Prawa o ruchu drogowym i k.p.c. oraz k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: II SA/Ke 95/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 04 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Anna Żak, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant: ref. stażysta Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04.11.2005 r. sprawy ze skargi M.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [..] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...], II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. L. od decyzji Starosty z dnia [...] odmawiającej rejestracji pojazdu marki BMW 750 o nr. rej. [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że wnioskiem z 3 marca 2004r. M. L. wystąpił o rejestrację jako współwłaściciela pojazdu marki BMW 750. Do wniosku przedstawił umowę kupna - sprzedaży 70% udziału we własności pojazdu z dnia 5 lutego 2004r., kserokopię umowy kupna za granicą tego pojazdu przez T. G. i J. G., kserokopię opłaty celnej i dowodu opłaty skarbowej. Starosta odmawiając rejestracji pojazdu powołał art. 72 ust. 1, 73 ust. 1 i 78 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym wskazując, iż w dniu 13 lutego 2004r. na wniosek Komornika Sądowego Rewiru II przy Sądzie Rejonowym w S. dokonano zastrzeżenia w rejestrze pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. W związku z istniejącym w dniu złożenia przez przez M. L. wniosku zastrzeżeniem, organ I instancji zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia zgody komornika na dokonanie sprzedaży pojazdu. Wymagany dokument nie został złożony. W tej sytuacji organ I instancji stwierdził, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. W odwołaniu M. L. zarzucił rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 72, 73 i 78 Prawa o ruchu drogowym podnosząc, iż udział we współwłasności pojazdu nabył w dniu 5 lutego 2004r., w związku z czym istniejące w rejestrze zastrzeżenie dokonane dopiero w dniu 13 lutego 2004r. nie jest wobec niego skuteczne, bowiem może ono dotyczyć tylko części pojazdu będącej własnością właściciela pojazdu, przeciwko któremu został wystawiony tytuł wykonawczy. Zaskarżona decyzja narusza jego prawo jako współwłaściciela pojazdu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznając odwołanie za nieuzasadnione, powołało się na przepis art. 75 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym jeżeli używanie pojazdu uzależnione jest od szczególnych warunków określonych przepisami, starosta wpisuje w dowodzie rejestracyjnym lub pozwoleniu czasowym odpowiednie zastrzeżenie. Komornik wnioskiem z dnia 13 lutego 2004r. wystąpił do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w S. o dokonanie zastrzeżenia w rejestrze przedmiotowego pojazdu oraz umieszczenie wpisu o treści ,,pojazd nie może być darowany ani sprzedany bez zgody Sądu lub Komornika". Takie postępowanie odpowiada, zdaniem organu II instancji, treści art. 854 kpc, zgodnie z którym komornik na każdej zajętej ruchomości umieszcza znak ujawniający na zewnątrz jej zajęcie, a jeżeli to nie jest możliwe, ujawnia je w inny sposób. Powyższe zastrzeżenie nastąpiło w związku z prowadzoną na podstawie tytułu wykonawczego sprawą egzekucyjną przeciwko dłużnikowi J. G., będącemu zarazem współwłaścicielem pojazdu. Treść wniosku komornika jednoznacznie wskazuje, iż grozi zajęcie tego pojazdu na poczet należnego wierzycielowi, to jest T. G. roszczenia. M.L. wniosek o rejestrację złożył dopiero w dniu 2 marca 2004r., a więc w czasie, gdy zastrzeżenie zostało już dokonane i obowiązywało. Skarżący o tym zastrzeżeniu oraz konieczności uzupełnienia wniosku o dokument stanowiący zgodę Sądu lub Komornika na sprzedaż został powiadomiony przez organ I instancji. Nałożonego obowiązku nie dopełnił. W tej sytuacji zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego prawidłowo organ I instancji odmówił rejestracji, stwierdzając, iż nie zostały spełnione warunki określone cytowanymi przepisami. Zdaniem SKO bez znaczenia pozostaje fakt, że zastrzeżenia dokonano już po zawarciu umowy między T. G. (99% udziału we własności pojazdu) i J. G.(1% udziału) a skarżącym. Skargę na tę decyzję wniósł M. L. zarzucając rażące naruszenie art. 72, 73 i 78 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 846 kpc przez błędną ich interpretację, a także 6, 7, 8, 9, 10, 11, 77 § 1, 107 § 3 kpa poprzez lakoniczne wyjaśnienie i uzasadnienie przesłanek, którymi kierował się organ podejmując decyzję. Skarżący podniósł, że udział we współwłasności pojazdu nabył przed dokonaniem zastrzeżenia, w związku z czym ostrzeżenie to nie może działać wstecz i wpływać na prawa nabyte przed jego dokonaniem. Zgoda, do przedłożenia której został wezwany, musiałaby być wyrażona z mocą wsteczną na dzień dokonania sprzedaży, podczas gdy wówczas nie mogła być wymagalna, skoro zastrzeżenie nie istniało. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze domagając się jej oddalenia podtrzymało swoje stanowisko zawarte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, podstawy prawnej odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze upatruje w przepisie art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym jeżeli używanie pojazdu uzależnione jest od szczególnych warunków określonych przepisami, starosta wpisuje w dowodzie rejestracyjnym lub pozwoleniu czasowym odpowiednie zastrzeżenie. Otóż w ocenie Sądu ten przepis nie mógł stanowić podstawy odmowy uwzględnienia wniosku M. L. o wpisanie go jako współwłaściciela do dowodu rejestracyjnego i to z kilku powodów. Po pierwsze przepis ten dotyczy dokonywania wpisów w dowodzie rejestracyjnym dotyczących używania pojazdu. W niniejszej sprawie taki wpis nie został dokonany ani też przedmiotem sprawy nie był sposób używania pojazdu. Po drugie wpisu takiego - na podstawie cytowanego art. 75 możnaby dokonać tylko na podstawie przepisów określających szczególne warunki używania pojazdu. Z uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego można wnioskować, iż tym przepisem ma być art. 854 kpc. Otóż wskazać należy, iż przepis ten nie mógł stanowić podstawy odmowy ujawnienia jako współwłaściciela skarżącego, skoro, jak wynika z wniosku komornika o dokonanie w rejestrze pojazdu wpisu ostrzeżenia (w którym to wniosku nie podano żadnej podstawy prawnej) informuje on, że samochodowi grozi zajęcie na poczet należnego wierzycielowi roszczenia, co oznacza, że komornik nie dokonał jeszcze zajęcia. Dlatego jedynie na marginesie wskazać należy, iż nawet dokonanie zajęcia rzeczy ruchomej nie powoduje zakazu jej zbywania. Zajęcie bowiem ma ten tylko skutek, że rozporządzenie ruchomością dokonane po zajęciu nie ma wpływu na dalszy bieg postępowania, a postępowanie egzekucyjne z zajętej ruchomości może być prowadzone również przeciwko nabywcy (art. 848 kpc). Również jedynie ubocznie wskazać należy, iż z wniosku komornika o wpis ostrzeżenia wynika, iż prowadzi on egzekucję z wniosku T. G., a skarżący udział w samochodzie nabył także od T. G., podczas gdy egzekucja prowadzona jest przeciwko J. G.. Słusznie skarżący zarzucił, iż brak było podstaw do żądania złożenia przez niego pozwolenia Sądu lub komornika na kupno udziału w przedmiotowym pojeździe. Pomijając bowiem okoliczności wyżej przedstawione (brak podstawy do żądania przedłożenia takiej zgody) do zawarcia umowy doszło przed zgłoszeniem zastrzeżenia i została ona zawarta najprawdopodobniej z wierzycielką (a w każdym bądź razie z osobą o takim samym imieniu i nazwisku). Mając powyższe na uwadze, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem art. 75, a także art. 72, 73 i 78 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. Nr 108 poz. 908 z 2005r. ze zmianami), Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a oraz art. 135 ustawy a dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1240 ze zmianami) obie te decyzje uchylił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło