I SA/Łd 1014/05

WyrokWSA w Łodzi2005-12-02

Skład orzekający: W. Jarzębowski, B. Lubiński, P. Kowalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji, działając w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, może uchylić własne postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, nawet jeśli część postanowienia nie została zaskarżona?
Ratio decidendi
Organ administracji, działając w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, może uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Podstawowym warunkiem jest wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony skarżącej. Organ nie jest związany granicami skargi i może kontrolować cały akt administracyjny, o ile nie działa na niekorzyść skarżącego. W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nie uwzględniło w całości skargi strony, dlatego należało je uchylić.
Stan faktyczny
Zakład Drogownictwa domagał się zapłaty za parkowanie pojazdu usuniętego z drogi. Naczelnik Urzędu Skarbowego przyznał wynagrodzenie w niższej kwocie. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu I instancji i przyznał wyższe wynagrodzenie, ale nie za cały okres. Następnie, w trybie autokontroli, Dyrektor Izby Skarbowej uchylił swoje postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zakład Drogownictwa zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 54 § 3 PPSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł tytułem kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędzia NSA B. Lubiński (spr.), Sędzia WSA P. Kowalski, Protokolant T. Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2005 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości postanowienia organu I i II instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem kosztów postępowania. Pismem z dnia 2 sierpnia 2004 r. A Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. o zapłatę kwoty 9.714.90 zł tytułem zwrotu kosztów parkowania samochodu marki Fiat 126p przez okres 141 dni, przy zastosowaniu stawki 68,90 zł za dobę. Samochód ten w dniu 12 lipca 2003 r. został usunięty z drogi na polecenie policji w trybie art. 130 a ustawy - Prawo o ruchu drogowym i umieszczony na parkingu prowadzonym przez Zakład Drogownictwa. Właściciel pojazdu powiadomiony o miejscu parkowania pojazdu i konsekwencjach nie odebrania go w ciągu sześciu miesięcy od dnia usunięcia nie zgłosił się po pojazd, wobec czego Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. (właściwego ze względu na miejsce zamieszkania właściciela pojazdu) decyzją z dnia [...] orzekł o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. W dniu 30 czerwca 2004 r. pojazd został odebrany z parkingu przez organ likwidacyjny. Nie zgadzając się z żądaniem Zakładu Drogownictwa, tak co do podstawy obliczenia wynagrodzenia za parkowanie pojazdu, jak i co do zastosowanej stawki za parkowanie organ likwidacyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. postanowieniem z dnia [...] przyznał Zakładowi wynagrodzenie w kwocie 212,25 zł. Po rozpoznaniu zażalenia strony Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i orzekł o przyznaniu wynagrodzenia w kwocie 3.800 zł za dozór pojazdu za okres od dnia 16 kwietnia 2004 r., tj. od dnia zawiadomienia przez Zakład Drogownictwa o nieodebraniu pojazdu przez właściciela do dnia 30 czerwca 2004r., tj do chwili odebrania pojazdu z parkingu przez organ likwidacyjny. Przy obliczeniu wynagrodzenia zastosowana została stawka 50 zł za dobę wynikająca z uchwały Rady Miejskiej w Ł. Nr [...] z dnia [...] Na powyższe postanowienie Zakład Drogownictwa wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając, że organ obliczając należność za parkowanie nie uwzględnił całego okresu, w którym pojazd był już własnością Skarbu Państwa. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił w całości swoje postanowienie będące przedmiotem skargi oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu Dyrektor Izby stwierdził, że przyczyną uchylenia obu postanowień w przedmiocie przyznania wynagrodzeń za parkowanie było naruszenie przez organy obu instancji przepisów art. 7, art. 77 § l, art. 80 i art. 124 k.p.a. oraz art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przed przyznaniem wynagrodzenia nie ustalono bowiem ponad wszelką wątpliwość kwestii związanej z momentem przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, a w szczególności faktycznej daty wpływu do organu likwidacyjnego przekazanych przez Komendę Miejską Policji w Ł. dokumentów pozwalających na podjęcie procedur likwidacyjnych. Ponadto zbadania wymaga zasadność roszczenia strony w związku z treścią art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zatem należy ustalić czy wydatki, o których zwrot wnosi Spółka mają charakter wydatków koniecznych. W ocenie Dyrektora Izby uwzględnienie skargi w sposób umożliwiający wszechstronne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy było zgodne z intencją i interesem strony skarżącej i nie został przekroczony zakres przyznanego organowi uprawnienia do samokontroli, określony w art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na powyższe postanowienie Zakład Drogownictwa wniósł do Sądu skargę będącą obecnie przedmiotem postępowania sądowego. Skarżąca Spółka zarzuciła rażące naruszenie art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 16 § l i art. 110 k.p.a. oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 50, poz. 449). W ocenie strony skarżącej uprawnienie do samokontroli wynikające z w/w art. 54 § 3 nie może wykraczać poza zakres zaskarżenia aktu administracyjnego, a przepis ten nie może być interpretowany bez uwzględnienia przyjętych w k.p.a. zasad trwałości decyzji administracyjnych i związania organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją od chwili jej ogłoszenia lub doręczenia. Naruszenie wskazanych w skardze przepisów polega na tym, że organ w trybie samokontroli uchylił własne postanowienie (skarżący błędnie wskazał, że decyzję), które w części niezaskarżonej uprawomocniło się. Postanowienie Dyrektora Izby z dnia [...] było bowiem zaskarżone tylko w części nie uwzględniającej wynagrodzenia za dozór pojazdu, tj. w okresie od 13 stycznia 2004r. do 15 kwietnia 2004 r. Ponadto powołując się na pogląd wyrażony w piśmiennictwie skarżący stwierdził, że w toku postępowania samokontrolnego organ odwoławczy w ogóle nie może wydać decyzji (postanowienia) przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Według skarżącego w przedmiotowej sprawie nie można też stosować przepisów w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia (...), na które powołał się Dyrektor Izby Skarbowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] wydane w trybie autokontroli, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku ze skargą strony na wcześniejsze, reformatoryjne postanowienie tego organu odwoławczego w przedmiocie przyznania Zakładowi Drogownictwa wynagrodzenia za parkowanie pojazdu usuniętego z drogi publicznej. Z treści art. 54 § l i § 2 tej ustawy wynika, że na skutek wniesienia skargi uruchomione zostaje postępowanie przed sądem administracyjnym. Z tą chwilą między skarżącym a organem, którego działanie lub bezczynność zostały zaskarżone zaczyna się spór o legalność zaskarżonego aktu. Spór ten powinien zakończyć się orzeczeniem sądu administracyjnego. Od chwili wniesienia skargi sąd jest "gospodarzem" postępowania. Jednakże ustawodawca przewidział wyjątkową możliwość weryfikacji przez organ administracji własnego działania lub braku działania już po wniesieniu skargi do sądu. Stosownie do treści art. 54 § 3 organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Podstawowym warunkiem zastosowania tego przepisu jest wydanie przez organ administracji takiego rozstrzygnięcia, które w całości będzie zgodne z żądaniem strony skarżącej. Ważne jest bowiem, aby korzystanie z tej wyjątkowej możliwości przez organ nie naruszało praw strony skarżącej. Zaskarżone postanowienie narusza art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, chociaż nie w sposób określony w skardze. Postanowienie to bowiem nie uwzględnia w całości skargi strony wniesionej na wcześniejsze postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Z treści skargi wniesionej na to postanowienie, chociaż zawierającej błędny wniosek, wynika jasno, że skarżący nie zakwestionował przyjętej przez organ odwoławczy do obliczenia wynagrodzenia za parkowanie stawki za jedną dobę parkowania. Uznał jednak, że organ nie obliczył należnego wynagrodzenia za cały okres parkowania, w czasie którego pojazd był już własnością Skarbu Państwa. Skarżący wskazał, że pojazd nieodebrany przez właściciela w ciągu 6 miesięcy od dnia usunięcia z drogi publicznej z upływem tego okresu z mocy prawa przechodził na własność Skarbu Państwa, a zatem po tej dacie skarżącemu należało się od Skarbu Państwa wynagrodzenie za parkowanie pojazdu. W związku z tak sformułowaną skargą Dyrektor Izby Skarbowej mógł ją uwzględnić w trybie autokontroli tylko wtedy, gdyby przyznał również wynagrodzenie według zastosowanej przez siebie stawki za pełny okres to jest od chwili upływu 6 miesięcy od usunięcia pojazdu z drogi publicznej. Błędny jest natomiast zarzut naruszenia art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uchylenie decyzji w części, w jakiej się uprawomocniła. Należy bowiem zauważyć, że organ administracji dokonujący autokontroli zaskarżonej decyzji działa niejako w zastępstwie sądu administracyjnego. Skoro zaś sąd rozpatrujący skargę, stosownie do art. 134 § l ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym z zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to należy uznać, że także organ administracji jest uprawniony skontrolować własną decyzję w takim samym zakresie. Oznacza to, że nie jest związany granicami skargi, a w związku z tym wniesienie skargi na akt administracyjny powoduje, że istnieje możliwość kontroli legalności całego tego aktu niezależnie od zakresu w jakim został zaskarżony. Należy mieć jedynie na uwadze, iż w wyniku tej kontroli nie można wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi się naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności - art. 134 §2. Pozostałe zarzuty podniesione w rozpatrywanej obecnie skardze nie miały istotnego znaczenia dla oceny zaskarżonego postanowienia ale będą rozważane w zawieszonym obecnie postępowaniu ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby z dnia [...] Z uwagi na powyższe należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło