I SA/Wa 31/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) asesor WSA Maria Tarnowska asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. S. kwotę 200 (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Wa 31/05 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r., po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] września 2004 r., umarzającą postępowanie w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako dawna działka nr [...], a obecnie część działek ewidencyjnych o nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...], [...] i [...] z obrębu [...] W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dokonana przez organ pierwszej instancji ocena stanu prawnego nie budzi zastrzeżeń. Osobami uprawnionymi do zgłoszenia roszczenia o zwrot nieruchomości wywłaszczone jest poprzedni właściciel (współwłaściciel) i jego spadkobiercy. Z wnioskiem o zwrot wystąpiła tylko skarżąca, choć spadek nabyło dwoje dzieci dawnej właścicielki M. K., co wynika z postanowienia Sądu Powiatowego W. z dnia [...] kwietnia 1962 r. [...]. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wniosek o zwrot nieruchomości musi pochodzić od wszystkich spadkobierców, zaś przy braku takiego wniosku od wszystkich uprawnionych organ administracji nie może merytorycznie rozstrzygać o żądaniu, a wszczęte postępowanie winien umorzyć na mocy art. 105 § 1kpa. Na powyższą decyzję skargę złożyła zainteresowana, podnosząc, że po decyzji organu pierwszej instancji, drugi spadkobierca K. K. złożył wniosek o zwrot przedmiotowej działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Sprawa administracyjna dotyczyła zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, którą wszczęto na wniosek skarżącej - jednego ze spadkobierców dawnego właściciela M. K. Drugi spadkobierca poinformowany przez organ administracji o niezbędnym uzupełnieniu wniosku siostry, złożył notarialne oświadczenie z dnia 3 września 2003 r., iż nie będzie ubiegał się o zwrot działki. Zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa postępowanie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej może być prowadzone tylko na zgodny wniosek wszystkich (byłych) współwłaścicieli lub ich spadkobierców. Przy braku wniosku pochodzącego od wszystkich upoważnionych do żądania zwrotu nieruchomości podmiotów, organ administracji nie może merytorycznie rozstrzygać o żądaniu, a wszczęte postępowanie winno podlegać umorzeniu z mocy art. 105 § 1 kpa (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 1996 r. sygn. akt IV SA 1264/94, z dnia 14 stycznia 1998 r., sygn. akt IV SA 2304/97, z dnia 20 grudnia 1999 r. sygn. akt IV SA 2282/97). Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem organu, że w postępowaniu z wniosku skarżącej - jednego ze współwłaścicieli, nie mogło zapaść merytoryczne rozstrzygnięcie o zwrocie i organ pierwszej instancji umorzył postępowanie. Przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy, który w ramach swych uprawnień kontrolnych ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły między wydaniem decyzji organu pierwszej instancji, a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym (vide wyrok NSA z 21 czerwca 1988 SA/Lu 151/88) W przedmiotowej sprawie współwłaściciel nieruchomości K. K. wnioskiem z dnia 8 listopada 2004 r. wystąpił o zwrot wywłaszczonej działki nr [...] przy ul. [...]. Wraz ze skarżącą są jedynymi spadkobiercami dawnej właścicielki M. K. Jak wynika z akt administracyjnych wniosek wpłynął do Urzędu W. w dniu 8 listopada 2004 r., a zatem po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, ale przed rozpoznaniem przez organ odwoławczy. Tym samym nastąpiła zmiana stanu faktycznego sprawy, bo wniosek o zwrot pochodzi od wszystkich spadkobierców i może być merytorycznie rozpoznany. Organ odwoławczy zmiany stanu faktycznego nie uwzględnił. Mając na uwadze powyższe oraz zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego z art. 15 kpa, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił decyzje obu instancji. Przy orzeczeniu uwzględniono art. 151 i 200 ustawy.