II SA/Po 2399/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-12-06

Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Ewa Makosz-Frymus, Ewa Kręcichwost-Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić uchylenia ostatecznej decyzji w ramach wznowienia postępowania, jeśli podstawą wznowienia jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający za niezgodny z Konstytucją przepis, który nie obowiązywał w dacie wydawania tej decyzji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić uchylenia ostatecznej decyzji w ramach wznowienia postępowania, jeżeli podstawą wznowienia jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający za niezgodny z Konstytucją przepis, który był podstawą wydania tej decyzji. Jednakże, jeśli przepis, który został uznany za niezgodny z Konstytucją, nie obowiązywał w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, to nie ma podstaw do jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania. W przypadku stwierdzenia uchybień formalnych w postępowaniu, sąd administracyjny musi orzec jak w sentencji.
Stan faktyczny
Skarżąca E. S. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie odmowy przyznania pomocy pieniężnej na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło uchylenia decyzji, argumentując, że wyrok TK dotyczy stanu prawnego obowiązującego od daty późniejszej niż wydanie decyzji. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji, skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną wykładnię prawa i brak przeprowadzenia rozprawy. WSA uznał skargę za zasadną z uwagi na uchybienia formalne w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu, a także zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski ( spr ) Sędziowie sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant referent-stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2005 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej na pokrycie kosztów utrzymania osoby wychowywanej w rodzinie zastępczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E. S. kwotę 10 ( dziesięć ) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ J.Stankowski /-/ E.Makosz-Frymus JF 4/II SA/Po 2399/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] VIII 2003 r., nr [...], na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.jedn. Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 145a § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło w ramach wznowienia postępowania uchylenia decyzji wydanej przez siebie dnia [...] VI 2001 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] V 2001 r., znak [...], wydaną z upoważnienia Starosty przez Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy w S. w sprawie odmowy przyznania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej. Organ wskazał, że E. S. wystąpiła o wznowienie postępowania powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 II 2003 r., sygn. akt Kl/01, opublikowany w Dzienniku Ustawy nr 44, poz. 389, w którym Trybunał uznał, że art. 33c ust. 5 ustawy z dnia 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 ze zm.) w zakresie, w jakim wyłącza odpowiednie stosowanie art. 33k ust. 3 tej ustawy jest niezgodny z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organ odmówił uchylenia decyzji wskazując, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczy stanu prawnego obowiązującego od dnia 28 VII 2001 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. S. wezwała organ do przeanalizowania całego materiału dowodowego i wniosła o dopuszczenie jako dowodów dokumentów wskazanych we wniosku. Odwołująca się zarzuciła błędną wykładnię prawa przez urzędników a także wniosła o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do pracowników Starostwa Powiatowego z S. i zobowiązanie tych pracowników do oddzielnego prowadzenia akt dotyczących rodziny zastępczej i akt dotyczących przyznania D. S. pomocy celowej na kontynuowanie nauki. Decyzją z dnia [...] IX 2003 r., nr [...], na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 145a kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swą poprzednią decyzję podtrzymując w całości swą dotychczasową argumentację. W skardze na powyższą decyzję E. S. wniosła o wyrównanie należnych świadczeń dla rodziny zastępczej za okres od dnia 1 I 1999 r. do 31 XII 2000 r. i wypłatę należnych świadczeń za okres od 1 I 2001 r. do czasu pobytu osoby umieszczonej przez sąd w rodzinie zastępczej. Skarżąca podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno było przeprowadzić rozprawę w oparciu o art. 89 kpa. oraz wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 6 kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 149 kpa podstawą do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy jest postanowienie o wznowieniu postępowania. Z akt sprawy wynika, że postanowienie takie nie zostało wydane, co sprawia, że nie zaistniały formalne przesłanki do wydania decyzji w postępowaniu wznowieniowym (por. wyrok NSA z 16 V 1997 r., sygn. akt III SA 1549/95 i wyrok NSA z 16 VI 1983 r., sygn. akt SA/Ka 245/83). Należy zaznaczyć, że wznowienie postępowania dotyczyło w niniejszej sprawie wzruszenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] VI 2001 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] V 2001 r., znak [...], wydaną z upoważnienia Starosty przez Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy w S. w sprawie odmowy przyznania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej. Powyższe decyzje zostały wydane m.in. na podstawie art. 33p i art. 33g ustawy z dnia 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 ze zm.). Wyrokiem z dnia 26 II 2003 r., sygn. akt Kl/01, opublikowanym w Dzienniku Ustaw nr 44, poz. 389, Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 33c ust. 5 ustawy z dnia 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 ze zm.) w zakresie, w jakim wyłącza odpowiednie stosowanie art. 33k ust. 3 tej ustawy jest niezgodny z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten wszedł w życie dnia 14 III 2003 r. Przepis art. 33c ust. 5 ustawy z dnia 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej, zgodnie z którym pełnienie funkcji rodziny zastępczej z mocy prawa ustaje z dniem osiągnięcia przez dziecko pełnoletności, został wprowadzony ustawą z dnia 8 VI 2001 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2001 r., nr 72, poz. 748 ze zm.), która weszła w życie 28 VII 2001 r. Przepis ten nie obowiązywał zatem w dniu wydawania ostatecznej decyzji, której dotyczyło wznowienie postępowania. Należy zatem stwierdzić, że słuszny jest pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego. o braku podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145a kpa. Organ ten zasadnie podniósł również, że uchylenie decyzji ostatecznej nie jest możliwe także z uwagi na to, że jej podstawą był przepis art. 33g i 33p ustawy o pomocy społecznej w stanie prawnym obowiązującym do dnia 27 VII 2001 r., a nie art. 33c ustawy. Konieczną przesłanką do uchylenia ostatecznej decyzji w ramach wznowienia postępowania na podstawie art. 145a kpa. jest bowiem wydanie decyzji na podstawie obowiązującego w dniu orzekania przepisu, który następnie został orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego uznany za niezgodny z Konstytucją. Wobec wskazanych wyżej uchybień formalnych Sąd musiał jednak orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nrl53,poz. 1270). /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ J.Stankowski /-/ E.Makosz- Frymus

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło