II SA/Go 168/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-12-07
Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Joanna Brzezińska, Ireneusz Fornalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 61 § 4 i art. 79, poprzez brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania i możliwości złożenia wyjaśnień, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie przepisów KPA, w tym art. 61 § 4 i art. 79, poprzez brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania i uniemożliwienie stronie złożenia wyjaśnień, miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rozbieżność między licencją a listem przewozowym w kwestii określenia przewoźnika wymagała od organu administracji z urzędu ustalenia stron postępowania i powiadomienia ich o jego wszczęciu. Niewykonanie tych obowiązków stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Spółka P. S.A. została ukarana karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA, w tym brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania i możliwości złożenia wyjaśnień, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że spółka była przewoźnikiem. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, powołując się na specyfikę kontroli granicznej. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, uznając naruszenie przepisów KPA za istotne.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego P. S.A. kwotę 168 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska, Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Protokolant Paweł Majka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. S.A. na decyzję Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. Uchyla zaskarżona decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]r. nr [...], 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego P. S.A. kwotę 168 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego na postawie art.13g, 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tj. z 2000r. Dz. U. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. z 2003r. Dz. U. Nr 58, poz. 515 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 32, poz. 262 z 2003r.) wymierzył Spółce Akcyjnej P. karę pieniężną w wysokości 4200 zł za przejazd w dniu [...] stycznia 2004r. pojazdem samochodowym typu [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą typu [...] o numerze rejestracyjnym [...] bez wymaganego zezwolenia.
Dokonane bowiem pomiary wskazały, że nacisk na 2 osi został przekroczony o 12,10 kN,
co oznaczało, iż pojazd należy zakwalifikować jako ponadnormatywny, na przejazd którego zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym
(tj. z 2003r. Dz. U. Nr 58, poz. 515 ze zm.) wymagane jest zezwolenie, którego kierowca pojazdu J.B. nie okazał organowi kontrolującemu.
Odwołanie od tej decyzji wniósł pełnomocnik spółki.
Zaskarżając decyzję w całości zarzucił naruszenie przepisów art. 61 § 4 i 79 kodeksu postępowania administracyjnego wobec braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz o miejscu i terminie przeprowadzenia kontroli pojazdu.
W jego ocenie w wyniku tych uchybień strona pozbawiona została możliwości złożenie wyjaśnień, skutkiem czego w protokole z kontroli pojazdu znalazły się nieprawdziwe stwierdzenia, a mianowicie takie, że spółka P. S.A. była przewoźnikiem skontrolowanej przesyłki, a kierowca J.B. pracownikiem skarżącego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu co do obrazy art. 61 § 3 kpa poprzez nie zawiadomienie strony o postępowaniu wszczętym z urzędu – organ podniósł, iż datą wszczęcia postępowania była pierwsza czynność wobec strony, co oznacza w niniejszej sprawie przeprowadzoną kontrolę i spisany protokół z tej czynności w dniu
[...] stycznia 2004r. Organ powołuje się na specyfikę miejsca, czasu trwania i powszechności procesu ważenia pojazdów przekraczających granicę państwa oraz konieczność zachowania płynności ruchu na przejściu granicznym, co powoduje, że funkcjonariusze celni nie są
w stanie zadbać o właściwą reprezentację stron.
Odnośnie zarzutu błędnego ustalenia przewoźnika ważonej przesyłki organ II instancji stwierdza, że transport towarów odbywał się na podstawie licencji udzielonej przedsiębiorstwu P. S.A.. Licencja ta zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym – nie może być odstąpiona osobom trzecim, ani też uprawnienia i obowiązki z niej wynikające nie mogą być przeniesione na osobę trzecią.
Zatem w ocenie organu decyzja Naczelnika Urzędu Celnego została słusznie skierowana do podmiotu posiadającego pozwolenie na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego, którego pojazd przekraczając dozwolony prawem nacisk na oś uznany został jako pojazd nienormatywny.
Skargę do Sądu wniosła Spółka Akcyjna P. i zaskarżyła przedmiotową decyzje Dyrektora Izby Celnej w całości i wniosła o jej uchylenie.
W skardze zarzuciła ponownie naruszenie art. 61 § 4 kpa wobec braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania i możliwości złożenia wyjaśnień przed organem I instancji.
Uchybienia te doprowadziły do nieprawdziwego ustalenia, że przewoźnikiem była Spółka Akcyjna P., a kierowca jej pracownikiem.
Skarga wywodzi także, że jedynym dokumentem pozwalającym na prawidłowe ustalenie osoby przewoźnika jest międzynarodowy list przewozowy CMR, który był
w posiadaniu kierowcy i dostępny funkcjonariuszom przeprowadzającym kontrolę.
W dniu [...] listopada 2005r. (data prezentaty) pełnomocnik skarżącej spółki złożył pismo procesowe, którego załącznikiem jest decyzja Ministra Infrastruktury z dnia
[...] listopada 2003r. Nr [...], wyrażająca zgodę na wykonywanie uprawnień wynikających z licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy przez P.T. Spółka Akcyjna, której akcjonariuszem jest P. Spółka Akcyjna, posiadająca licencję o nr [...] na obszar prowadzenia przewozów obejmujący wszystkie kraje, która została udzielona w dniu
[...] listopada 2002r.
Przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie art. 13 ust . 4 i art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371) po rozpatrzeniu wniosków przedsiębiorstwa prowadzących działalność gospodarcza pod nazwą "P." Spółka Akcyjna i "P.T." Spółka Akcyjna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na argumenty wcześniej przytoczone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył co następuje:
Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Podstawą zatem orzekania przez Sąd Administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionym organami, ale także dowody uzupełniające z dokumentów zgromadzone w toku postępowania przed Sądem.
W niniejszej sprawie nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji przez organ I instancji była decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2003r. o wyrażeniu zgody na wykonywanie uprawnień wynikających z licencji przez spółki akcyjne, w których spółka posiadająca licencję ma akcje lub udziały, jeżeli zawarły one umowę leasingu lub dzierżawy na używanie pojazdu samochodowego zgłoszonego do prowadzenia działalności objętej licencją, wydana na podstawie art. 13 ust. 4 i art. 5 ust. 3 ustawy z dnia
6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371).
Przepis ten stanowi wyjątek od zasady wymienionej w art. 13 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy, na który w swoich decyzjach powoływały się organy – iż nie można licencji odstępować osobom trzecim, ani przenosić uprawnień z niej wynikających na osoby trzecie.
Co prawda skarżący w odwołaniu od decyzji na istnienie w/w decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2003r. nie powoływał się wprost, jednak naprowadzał na ten dowód wskazując na list przewozowy, w którym przewoźnikiem określona została inna osoba prawna niż skarżący.
W takiej sytuacji należy podzielić stanowisko skarżącego, iż nastąpiło naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a to art. 61 § 4 i art. 79.
Istnienie bowiem rozbieżności pomiędzy licencją a listem przewozowym w ocenie Sądu nie pozwala na powoływanie się na specyfikę miejsca, czas trwania kontroli oraz powszechność ważenia pojazdów przekraczających granicę państwa, jak to uczyniły organy w niniejszej sprawie uzasadniając niezawiadomienie strony o wszczęciu postępowania.
Uchybienie to w tej sprawie na istotne znaczenie i w rezultacie wpływ na wynik sprawy, bowiem naruszyło realizację zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 kpa) oraz zasadę jawności wszczętego postępowania wobec wszystkich stron w danej sprawie.
Organ administracji wobec wyraźnej różnicy w określeniu przewoźnika w licencji
i liście przewozowym powinien z urzędu ustalić, które osoby prawne będą stronami w postępowaniu administracyjnym wszczynanym z urzędu, kierując się w tym względzie przepisem art. 28 kpa i przepisami szczególnymi, a następnie powiadomić strony o wszczęciu tego postępowania.
Naruszenie zatem przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wydanie decyzji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej na osobę prawną nie będącą przewoźnikiem za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, było podstawą z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji naczelnika Urzędu Celnego
z dnia [...] stycznia 2004r.
Z mocy art. 152 wyżej cytowanej ustawy Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221,
poz. 2193)
O kosztach zastępstwa procesowego z mocy art. 210 nie orzeczono wobec braku stosownego wniosku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło