VII SA/Wa 911/05
WyrokWSA w Warszawie2005-12-07
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Mirosława Kowalska, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że współwłaścicielka działki nie jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie wybudowanej stodoły, podczas gdy jej mąż, inwestor, został częściowo ubezwłasnowolniony?Ratio decidendi
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył art. 34 § 1 k.p.a. oraz art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, umarzając postępowanie odwoławcze. Sąd uznał, że organ miał obowiązek wystąpić o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby niezdolnej do czynności prawnych, a współwłaścicielka działki, mimo braku formalnego pełnomocnictwa, powinna być traktowana jako strona postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie wybudowanej stodoły, zwłaszcza po ustanowieniu kuratora dla jej męża.Stan faktyczny
H. G. złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z maja 2005 r. umarzającą postępowanie odwoławcze. Postępowanie to dotyczyło decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z marca 2005 r. stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z lutego 1998 r. udzielającej B. G. (mężowi H. G.) pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanej stodoły. GINB umorzył postępowanie, uznając, że H. G. nie była uprawniona do złożenia odwołania w imieniu męża, który został częściowo ubezwłasnowolniony, a ona sama nie przedstawiła odpowiednich dokumentów.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdzenie, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku WSA.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
Decyzją z dnia [...] lutego 1998 roku Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] na podstawie art.42 ust.3 ustawy z dnia 24 października 1974 roku (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) udzielił B.G. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanej stodoły na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. S. w B.
Decyzją z dnia [...] marca 2005 roku, nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1998 roku.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła żona B.G. H. G..
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 roku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał H. G. poprzestania pełnomocnictwa do złożenia odwołania w imieniu B. G.
Decyzją z dnia [...] maja 2005 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z uwagi na niezłożenie przez H.G. pełnomocnictwa do reprezentowania B.G. nie jest ona uprawniona do złożenia odwołania w imieniu swojego męża. Nadto nie przedstawiła postanowienia sądu o ubezwłasnowolnieniu męża jak też postanowienia o ustanowieniu kuratora oraz żadnego innego dokumentu świadczącego o prawdziwości jej twierdzeń, że jej mąż został ubezwłasnowolniony.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ponieważ H.G. jest współwłaścicielką działki o nr ew.] i samowolnie wybudowanej stodoły odwołanie należy potraktować jako odwołanie złożone przez nią samą. Jednakże w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczęto
po nowelizacji art.59 ust.7 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) ustawą z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 roku, Nr 80, poz.718). Zgodnie z treścią art.59 ust.7 Prawa budowlanego stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Inwestorem w przedmiotowym postępowaniu jest B.G. gdyż jemu udzielono pozwolenia na użytkowanie. H. G. nie może być więc stroną tego postępowania, a tym samym nie jest uprawniona do złożenia odwołania.
Z powyższych względów zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie odwoławcze należało umorzyć.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła H. G. podnosząc zarzut, iż jej mąż B. G. został postanowieniem Sądu Okręgowego w [...], sygn. akt [...] z dnia [...] września 2004 roku częściowo ubezwłasnowolniony, a postanowienie o ustaleniu kuratora zostało wydane w dniu [...] kwietnia 2005 roku przez Sąd Rejonowy w [...], sygn. akt [...] lecz od tego postanowienia złożona została apelacja. Nadto stwierdziła, że jej mąż w toku postępowania przebywał na leczeniu w Szpitalu Neuropsychiatrycznym w [...] i z powodu długich okresów nieobecności męża w domu zmuszona była do wykonywania wszystkich obowiązków związanych z prowadzeniem spraw jej męża.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art.34§l kpa oraz art.59 ust.7 Ustawy
z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.)-
Zgodnie z treścią art.34§l kpa Organ administracji publicznej ma obowiązek wystąpić do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony.
Z treści pisma H.G. z dnia 13 kwietnia 2005 roku wynika jednoznacznie, iż jej mąż cierpi na zaburzenia psychiczne i został z tego powodu częściowo ubezwłasnowolniony. Podana została sygnatura akt sprawy cywilnej dotyczącej postępowania w przedmiocie ubezwłasnowolnienia. Okoliczności te zdaniem Sądu wskazywały, iż B. G. nie był zdolny do czynności prawnych i nie mógł osobiście sporządzić i wnieść odwołania od decyzji organu I instancji. Jeśli informacje podane przez H. G. były dla Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego niewystarczające do ustalenia czy B.G. nie jest zdolny do czynności prawnych mógł wezwać ją do przedstawienia dodatkowych dokumentów tak jak to uczynił żądając przedstawienia pełnomocnictwa.
Aktualnie jak wynika z oświadczenia H.G. złożonego na rozprawie jej mąż ma już ustanowionego kuratora w osobie J.S, siostry B.G.. Nie ma więc już potrzeby występowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o ustanowienie kuratora. Działania H. G. przed ustanowieniem kuratora dla B. G. można traktować jako prowadzenie cudzej sprawy bez zlecenia. Obecnie gdy B. G. ma już ustanowionego kuratora zgodnie z treścią art.756 kodeksu cywilnego kurator ten może potwierdzić czynność wykonaną przez skarżącą jaką było wniesienie odwołania od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Nie można też podzielić poglądu Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że H. G. nie przysługuje status strony postępowania mimo tego, że jest ona współwłaścicielką działki na której umiejscowiony jest
budynek stodoły, której dotyczy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. To, że decyzja ta dotyczy stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie nie może być podstawą do stwierdzenia, iż stroną postępowania może być tylko inwestor. Nie można takiego wniosku formułować w oparciu o przepis art.59 ust.7 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Dotyczy to jednak sytuacji gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wydawana jest po zakończeniu budowy zrealizowanej na podstawie funkcjonującego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę. Nie dotyczy to natomiast sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest skutkiem legalizacji samowoli budowlanej. Nie ma więc powodów by H. G. odmawiać statusu strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1998 roku. Jeśli odwołanie od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało złożone przez skarżącą w terminie winno być merytorycznie rozpoznane.
Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.1c i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło