II OZ 1162/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt 2 IV SA 1633/03 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. N. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 10 lutego 2003 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 3 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał na fakt, że skarżąca wykazuje miesięczny dochód w wysokości 894, 1 zł oraz posiada dom o powierzchni 31 m2, a także nieruchomość rolną o powierzchni 6, 81 ha. Zdaniem Sądu sytuacji materialnej skarżącej nie można określić jako bardzo dobrej, ale nie jest ona na tyle zła by nie stać ją było na uiszczenie kosztów postępowania w wysokości 100 zł, a taka jest wysokość wpisu w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca ponosi wydatki na czynsz i leki, jednak świadczenie alimentacyjne jest dochodem stałym, zaś jej dochód z gospodarstwa rolnego trudno uznać za statystyczny, zwłaszcza że skarżąca może np. skorzystać z dotacji z Unii Europejskiej. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego zmianę. Podniosła, że zamieszkuje z niepełnosprawnym synem, który nie ma renty, ani stałej pracy. Skarżąca wskazała też na to, iż ponosi wydatki na mieszkanie i leki, a z gospodarstwa rolnego nie uzyskuje większych dochodów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena zaskarżonego postanowienia sprowadza się w zasadzie do tego, czy odmowa przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym była zgodna z prawem. Jak wynika z ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca jest osobą, która uzyskuje stałe dochody w określonej wysokości, posiada również możliwości ich powiększenia np. dotacje celowe z Unii Europejskiej. Instytucja udzielenia stronie prawa pomocy w zakresie częściowym ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca co prawda ma na utrzymaniu niepełnosprawnego syna, otrzymuje jednak stały miesięczny dochód z tytułu alimentów oraz dochody z gospodarstwa rolnego. Trudno bowiem uznać, że sam brak skupu wełny powoduje, że to gospodarstwo rolne nie przynosi skarżącej żadnego dochodu. Ma to zasadnicze znaczenie przy ocenie jej możliwości finansowych. Z tych względów słuszne jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie stwierdzające, iż sytuacja materialna skarżącej nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych zwłaszcza, że w tym przypadku koszty te sprowadzają się jedynie do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. Z tych względów Sąd na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.