VII SA/Wa 827/05

WyrokWSA w Warszawie2005-12-07

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Mirosława Kowalska, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakładać obowiązek sporządzenia oceny technicznej lub ekspertyzy w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej, jeśli celem postępowania jest ustalenie, czy i w jakim zakresie wykonano roboty budowlane wymagające pozwolenia lub zgłoszenia?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakładać obowiązku sporządzenia oceny technicznej lub ekspertyzy w trybie art. 81c Prawa budowlanego w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej. Celem takiego postępowania jest ustalenie, czy i w jakim zakresie inwestor dopuścił się robót budowlanych wymagających pozwolenia lub zgłoszenia, a nie badanie jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych ani stanu technicznego obiektu. Zastosowanie środków dowodowych z art. 81c jest niewłaściwe w kontekście stwierdzenia samowoli budowlanej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które nakładało na skarżącego obowiązek sporządzenia oceny technicznej i ekspertyzy robót budowlanych wykonanych przy budowie ganku. Wcześniej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę ganku jako samowoli budowlanej, jednak decyzja ta została uchylona przez WSA z uwagi na niejasność, czy skarżący dokonał rozbudowy, czy remontu istniejącego obiektu. Organ II instancji, stosując się do wytycznych sądu, nałożył obowiązek sporządzenia oceny technicznej, uznając ekspertyzę za wygórowaną. Skarżący zarzucił nękanie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi K.Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia oceny technicznej i ekspertyzy. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K.Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016), po rozpatrzeniu zażalenia K.Z. na postanowienie nr [...] z dnia [...].03.2005r., znak: [...], wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], o treści: "postanawia się nałożyć na pp. M. i K. Z. obowiązek sporządzenia oceny technicznej i ekspertyzy technicznej robót budowlanych wykonanych przy budowie ganku zlokalizowanego przy budynku mieszkalnym na działce nr [...] przy ul. K. w P. z podziałem i zakresem robót wykonanych w 2001r. i wykonanych w latach poprzednich. Powyższe należy przedstawić w tut. Inspektoracie do dnia 31 maja 2005r. ", uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł, że na podstawie art. 81 c ust 2 ustawy Prawo budowlane nakazał M. i K. Z. zam. ul. K., [...] P., obowiązek złożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] oceny technicznej robót budowlanych wykonanych przy budowie ganku zlokalizowanego przy budynku mieszkalnym na działce nr [...], położonej przy ul. K. w P., z podziałem i zakresem robót wykonanych w 2001r. i wykonanych w latach poprzednich oraz ich zgodności z obowiązującymi normami i warunkami technicznymi, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Organ orzekł też, że ocenę należy złożyć, w terminie do dnia 15 lipca 2005r. Na wniosek z dnia 21.05.2001r., Z. i S. Z., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął postępowanie w sprawie samowolnej budowy ganku przez K. Z. na posesji położonej przy ul. K. w P. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 05.06.2001r. stwierdzono m. in., że na działce nr [...] położonej przy ul. K. w P., inwestor w maju 200lr. dokonał od strony południowej samowolnej dobudowy do budynku mieszkalnego ganku o wymiarach 1,95 x 2,10 m, konstrukcji murowanej z dachem jednospadowym. W oparciu o powyższe ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 48 Prawa budowlanego wydał w dniu [...].06.2001r. decyzję Nr [...] nakazującą K. Z. rozbiórkę dobudowy - ganku do budynku mieszkalnego, wykonanej od strony południowej na działce nr [...] położonej przy ul. K. w P., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Od tej decyzji odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł K.Z. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...].04.2003r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].06.2001r. Nr [...] Powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.Z. Wyrokiem z dnia 22 listopada 2004r., sygn. akt: 7/IV SA 1980/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04. 2003r.oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu w/w wyroku wskazał, że wydając nakaz rozbiórki organy nie wyjaśniły jednoznacznie, czy skarżący pobudował nowy ganek, czy też dokonał remontu istniejącego od ponad 50 lat ganku, który uległ częściowemu zniszczeniu. Sąd podkreślił, że w czasie przeprowadzonych w dniu 05.06.2001 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] oględzin skarżący do protokołu podał, że zgodnie z wyrokiem Sądu powszechnego musiał przenieść drzwi wejściowe w istniejącym ganku ze strony wschodniej na południową. Po wyjęciu drzwi i futryny zapadła się ściana i dach ganku w związku z czym musiał je odbudować. Na wykonanie tych robót nie uzyskał pozwolenia na budowę, gdyż nie wiedział, że taka decyzja jest wymagana. Zdaniem Sądu wobec podniesionych przez skarżącego okoliczności obowiązkiem organu było wyjaśnienie w jakim zakresie wykonał roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę i jaki mają one charakter. Sąd wskazał też, że wydając na podstawie art. 48 prawa budowlanego nakaz całkowitej rozbiórki ganku organ uznał, iż skarżący wzniósł obiekt budowlany, co w zebranym materiale dowodowym nie znajduje potwierdzenia. Nakazując rozbiórkę, nie jest bez znaczenia, czy nakaz ten dotyczy całości obiektu wybudowanego bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też już istniejącego lub jego części w zależności od zakresu robót, które zostały wykonane i wymagały pozwolenia bądź zgłoszenia. Rozbiórkę można bowiem nakazać tylko w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ stopnia wojewódzkiego wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stosując się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22.11.2004r. oraz do przepisów zawartych w art. 7 i art. 77 Kpa pragnąc wyjaśnić stan faktyczny sprawy w sposób nie budzący wątpliwości, wydał na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego postanowienie nakładające na inwestora obowiązek sporządzenia oceny technicznej i ekspertyzy technicznej wykonanych robót. W ocenie organu II instancji żądanie od inwestora oceny technicznej oraz ekspertyzy technicznej dla tak małej inwestycji jak sporny ganek o wymiarach w 1,95 x 2,10 m jest żądaniem wygórowanym. Dlatego też zdecydował o nałożeniu obowiązku wykonania tylko oceny technicznej. Zdaniem organu przedłożenie przez inwestora oceny technicznej, pozwoli na stwierdzenie, czy wykonane samowolnie roboty budowlane zostały zrealizowane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie normami i warunkami technicznymi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K.Z. podniósł, że zaskarżone postanowienie stanowi kolejny przejaw nękania go, 81-letniego staruszka, "materialnie i nakładania dodatkowych kłopotów". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu tutejszego Sądu – wyroku z dnia 22 listopada 2004 r. w sprawie sygn. akt 7/IV 1980/03 wiążą w sprawie ten Sąd i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd w uzasadnieniu w/w wyroku wskazał, że rzeczą organu będzie ustalenie, czy skarżący pobudował nowy ganek, czy też dokonał remontu obiektu już istniejącego, w jakim zakresie wykonał roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Zadanie organów zostało jednoznacznie sprecyzowane. Zaskarżone i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zapadło z obrazą zasady w/w i w tym kontekście art. 81c Prawa budowlanego. Organy orzekły w trybie art. 81c, tymczasem dyspozycja tego przepisu przewiduje nałożenie przewidzianych tam środków dowodowych (ocena techniczna lub ekspertyza) w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Niniejszej postępowanie prowadzone jest w przedmiocie zgłoszonej samowoli budowlanej. Rzeczą organu nie jest zatem badanie jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych ani stanu technicznego obiektu budowlanego. Organ ma ustalić, czy i w jakim zakresie inwestor dopuścił się robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia. Powyższym ustaleniom nie służy zastosowany w zaskarżonym postanowieniu środek dowodowy przewidziany w art. 81c. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło