II SA/Sz 541/05

WyrokWSA w Szczecinie2005-12-08

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, znajdujący się na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę lub przeznaczonym pod zabudowę innego rodzaju, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i Prawa budowlanego z 1994 r.?
Ratio decidendi
Obiekt budowlany wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy podlega przymusowej rozbiórce, jeżeli organ administracji stwierdzi, że znajduje się on na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony pod zabudowę innego rodzaju. W takim przypadku organ jest zobowiązany do wydania decyzji o przymusowej rozbiórce.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki obiektu budowlanego (szopy-wiaty) wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Skarżący kwestionowali decyzję, twierdząc, że zabudowa jest zgodna z planem i zalegalizowana. Organy ustaliły, że obiekt został wybudowany w latach 70. XX wieku, a następnie obudowany przez obecnych właścicieli. Plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie budowy przewidywał zakaz zabudowy na tym terenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi K. i P. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki o d d a l a skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn.zm.), w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016, ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., znak: [...], nakazującą K. i P. K. rozbiórkę obiektu budowlanego położonego w miejscowości [...] gm. [...] na działce oznaczonej nr ew. gruntu [...], wybudowanego bez pozwolenia na budowę, Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] odwołanie złożyli K. i P. K., wnosząc o uchylenie decyzji na rozbiórkę szopy - wiaty drewnianej o pow. [...] m2 i wydanie zezwolenia na użytkowanie tego obiektu. W uzasadnieniu odwołania skarżący podnoszą, iż w dniu [...] r. otrzymali decyzję, z której zdaniem skarżących wynika, że zabudowa jest zgodna z planem i jest zalegalizowana. Stwierdzają, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] miał 30 dni na wniesienie odwołania od ww. decyzji i z tego prawa nie skorzystał. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący dołączyli: decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. oraz swoje wcześniejsze odwołanie z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ustalił i zważył, co następuje. Podczas wizji lokalnej w dniu [...] r, na działce nr [...] w [...] pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], ustalili że na w/w działce bez wymaganej przepisami prawa budowlanego decyzji o pozwoleniu na budowę, wybudowano budynek o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 6,00m x 4,00m i wysokości ok. 3,70m. W dniu [...] r.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał decyzję nakazującą właścicielom rozbiórkę w/w obiektu budowlanego na podstawie art. 48 ustawy z 7 lipca 1994r.. Prawo budowlane. Organ II instancji w postępowaniu odwoławczym decyzją z dnia [...] r.. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi niepełny materiał dowodowy, nie zawierający ustalenia kiedy przedmiotowy obiekt został wybudowany. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ustalił, iż w roku [...] poprzedni właściciel gruntu (dowód: oświadczenie małżonków R. z dnia [...] r.) wybudowali wiatę, która służyła im do suszenia siana. W latach [...] nowi właściciele gruntu, małżonkowie K. przedmiotową wiatę obudowali i zaczęli odprowadzać za nią podatek od nieruchomości. Na podstawie powyższych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...] r., w myśl przepisów art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane, w związku z art. 103 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, wydał decyzję o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu. Decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na brak sprawdzenia czy lokalizacja obiektu narusza ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu realizacji budowy: Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ I instancji ustalił, iż zgodnie z zapisem w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego gm. [...] uchwalonym Uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] r., działka o nr ew. gruntu [...] obręb [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem RP - grunty orne. Z planu tego wynika, iż teren ten nie może być wykorzystany na inne cele niż rolnicze, (nie jest to obszar dopełniający istniejące zainwestowanie, nie jest to również teren nieużytków ani terenów opuszczonych zabudowań zagrodowych) i nie jest przeznaczony w planie pod budownictwo letniskowe i zagospodarowanie turystyczno-rekreacyjne. Ponadto Wójt Gminy [...] w piśmie z [...] r. potwierdza, że w planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...], obowiązującym do [...] r. istniał zapis dla tego terenu "zakaz wznoszenia zabudowy w pasie 50m od linii brzegowej jeziora". Plan ten przewidywał ustanowienie 50m szerokości strefy izolacyjnej z trwałych użytków zielonych od linii brzegowej (str. 17 m.p.z.p. oraz ustalenia planu dla miejscowości [...] pkt 3.3 m.p.z.p. - ochrona litosfery - wprowadza ochronę wzgórz morenowych przed trwałą zabudową). Strefa izolacyjna obejmuje obszar działki nr [...], na którym stoi przedmiotowy obiekt. Z tych przyczyn, zastosowanie znalazł przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, w związku z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, który stanowi iż obiekt budowlany wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, podlega przymusowej rozbiórce, gdy organ stwierdzi, że obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. Decyzja z dnia [...] r. wydana przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], na którą powołują się skarżący nie była decyzją legalizującą samowolę budowlaną, a jedynie orzekała o uchyleniu decyzji PINB w [...] o nakazie rozbiórki i przekazywała sprawę do ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji z uwagi na braki dowodowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wnieśli K. i P. małżonkowie K., którzy domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji. W skardze podkreślają, iż sporny obiekt stoi na terenie przeznaczonym do zabudowy letniskowej o symbolu UTL, zgodnie z treścią uchwały Nr [...] w sprawie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] i został pobudowany przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i od jego budowy minęło więcej niż 5 lat. Zdaniem skarżących znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 49 Prawa budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje: W myśl z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy te sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego. Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję – w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia – poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania Sądu zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej P.p.s.a/, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm./. Organy prawidłowo ustaliły, że zgodnie z art. 103 ust.2 ustawy z dnia7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tj. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./,, do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tzn. przed dniem 1stycznia 1995r. lub wobec których przez tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, stosuje się przepisy dotychczasowe. Organy obu instancji na podstawie wyjaśnień skarżących i świadków małżonków R. ustaliły, że sporny obiekt budowlany wybudowany został około [...] r., a skarżący w latach [...] wzniesiony obiekt budowlany dodatkowo obudowali. Dokonane ustalenia nakładało na organy budowlane obowiązek postępowania w sprawie samowoli budowlanej w sposób dokładnie uwzględniający dyrektywy formułujące określony ciąg i porządek czynności, jakie powinny być podjęte przez organ w analizowanej sytuacji otóż, przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974r. jako zasadę przyjmują, że obiekty budowlane będą wznoszone z zachowaniem wszystkich . obowiązujących w tym względzie procedur prawnych świadczących o legalności podjętego przedsięwzięcia, natomiast, tylko w ściśle oznaczonych sytuacjach zezwalają zarówno na wydanie decyzji o rozbiórce obiektu, jak i na wszczęcie postępowania zmierzającego do legalizacji samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych, tzn. w sposób uchybiający ustalonym regułom normatywnym. Unormowaniem określającym przypadki, kiedy możliwa jest legalizacja takiego obiektu jest przede wszystkim art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Stanowi on, że obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce (...), gdy organ administracji stwierdzi, że obiekt taki: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgodnie z treścią art. 40 powołanej ustawy, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, organ administracji wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Z wykładni przytoczonych unormowań wynika, że obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli zachodzą okoliczności wskazane w art. 37 ustawy. Powyższe oznacza, iż rozważane rozstrzygnięcie ma charakter związany w tym znaczeniu, że organ jest zobowiązany do wydania decyzji o przymusowej rozbiórce, gdy ustali, że obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę, bądź, że powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, albo pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z drugiej strony, organ jest władny wydać taką decyzję wyłącznie w sytuacji, gdy zachodzi jedna (lub obie łącznie) z wymienionych wyżej okoliczności. wymienionych w art. 37 prawa budowlanego z 1974r., organ nakazuje inwestorowi wykonanie w oznaczonym terminie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się już pogląd, iż przepis art. 37 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego należy rozumieć w ten sposób, iż na jego podstawie orzeka się o rozbiórce obiektów, oceniając dopuszczalność ich budowy wg miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie budowy. Zgodnie z zapisem w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego gm. [...] uchwalonym Uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] r., działka o nr ew. gruntu [...] obręb [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem [...] - grunty orne. Z planu tego wynika, iż teren ten nie może być wykorzystany na inne cele niż rolnicze, (nie jest to obszar dopełniający istniejące zainwestowanie, nie jest to również teren nieużytków ani terenów opuszczonych zabudowań zagrodowych) i nie był przeznaczony w planie pod budownictwo letniskowe i zagospodarowanie turystyczno rekreacyjne. Nadto Wójt Gminy [...] w piśmie z [...] r. potwierdził, że w planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...], obowiązującym do [...] r. istniał zapis dla tego terenu "zakaz wznoszenia zabudowy w pasie 50 m od linii brzegowej jeziora". Plan ten przewidywał ustanowienie 50 m szerokości strefy izolacyjnej z trwałych użytków zielonych od linii brzegowej (str. 17 m.p.z.p. oraz ustalenia planu dla miejscowości [...] pkt 3.3 m.p.z.p. - ochrona litosfery - wprowadza ochronę wzgórz morenowych przed trwałą zabudową). Strefa izolacyjna obejmuje obszar działki nr [...], na którym stoi przedmiotowy obiekt. W takim przypadku, organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, w związku z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, bowiem sporny obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod tego typu zabudowę Decyzja z dnia [...] r. wydana przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], na którą powołują się skarżący nie była decyzją legalizującą samowolę budowlaną, a jedynie orzekała o uchyleniu decyzji organu I instancji o nakazie rozbiórki i przekazywała sprawę do ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji z uwagi na braki dowodowe. Mając powyższe na uwadze Sąd uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. P.p.s.a. o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło