II SA/Lu 923/05

WyrokWSA w Lublinie2005-12-09

Skład orzekający: Krystyna Sidor, Jerzy Stelmasiak, Wiesława Achrymowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji przyznającej uprawnienia kombatanckie może zostać wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (sprawa już ostatecznie rozstrzygnięta), jeśli choć podstawy prawne żądań były tożsame, to podstawy faktyczne (lokalizacja obozu, okres pobytu) były odmienne?
Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji przyznającej uprawnienia kombatanckie nie może być wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (sprawa już ostatecznie rozstrzygnięta), jeśli nie zachodzi tożsamość przedmiotowa sprawy, która wymaga oparcia rozstrzygnięcia na tej samej podstawie prawnej i faktycznej. Odmienne podstawy faktyczne, takie jak inny obóz i inny okres pobytu, wykluczają tożsamość przedmiotową, nawet jeśli podstawy prawne żądań były tożsame.
Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję o stwierdzeniu nieważności wcześniejszej decyzji przyznającej T. M. uprawnienia kombatanckie. Organ uznał, że sprawa była już rozstrzygnięta inną decyzją odmawiającą przyznania tych uprawnień, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. T. M. złożył skargę, argumentując, że okoliczności faktyczne (lokalizacja obozu, okres pobytu) były odmienne w obu postępowaniach. Sąd administracyjny rozpoznał skargę.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz zasądzenie od organu na rzecz T. M. kwoty 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Asesor WSA Wiesława Achrymowicz ( sprawozdawca ), Protokolant Ref. Małgorzata Poniatowska -Furmaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz T. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Lu 923/05 UZASADNIENIE Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...][...] r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. o stwierdzeniu nieważności decyzji własnej z dnia [...] r., przyznającej T.M. uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w obozie w Z. na przełomie lat 1942-43. W uzasadnieniu organ rozstrzygający stanął na stanowisku, iż decyzja z dnia [...] r. została wydana w sprawie już ostatecznie rozstrzygniętej decyzją z dnia [...]., która odmawiała T. M. przyznania uprawnień kombatanckich z racji wywodzonego pobytu w obozie w T. w 1941 r. Na tej podstawie wyprowadzał konkluzję o tożsamości podmiotowej i przedmiotowej spraw rozstrzygniętych kolejnymi merytorycznymi decyzjami. W kontekście tożsamości przedmiotowej za rozstrzygającą uznał prawną okoliczność, że każdorazowe żądanie T. M. oparte było na przesłankach zawartych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Stąd pomijał znaczenie powoływania przez zainteresowanego w każdym z merytorycznych postępowań odmiennej lokalizacji obozu oraz niepokrywającego się okresu wywodzonego tam pobytu. Reasumując organ administracji pozytywnie przesądził zaistnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., stanowiącej podstawę stwierdzenia nieważności późniejszej decyzji merytorycznej, jako powziętej w sprawie już uprzednio ostatecznie rozstrzygniętej. Na powyższe rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożył T. M. wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu akcentował odmienne okoliczności faktyczne powoływane u podstaw każdej z merytorycznych decyzji. Stanowisko organu o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej mu uprawnienia kombatanckie oceniał, jako naruszające prawo oraz godzące w słuszny interes skarżącego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z jego prawną argumentacją. Dodatkowo przytaczał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego powzięte w rezultacie oceny przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. / opubl. LEX 47902, LEX 40844, ONSA 2000/2/76, ONSA 1981/1/47 /. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola legalności działalności organów administracji publicznej. Zaskarżona decyzja nie spełnia tego wymogu. Na gruncie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. tożsamość sprawy ostatecznie zakończonej podlega ocenie w aspekcie podmiotowym i przedmiotowym, które muszą zaistnieć łącznie. W okolicznościach kontrolowanego postępowania administracyjnego bezsprzecznie zachodzi tożsamość podmiotowa obu postępowań administracyjnych, zakończonych merytorycznymi decyzjami. Natomiast wbrew stanowisku organu rozstrzygającego nie zachodzi między tymi postępowaniami administracyjnymi tożsamość przedmiotowa. Tożsamość przedmiotowa wymaga oparcia rozstrzygnięcia administracyjnego na tej samej podstawie prawnej i faktycznej. Nie ulega wątpliwości istnienie w analizowanych merytorycznych postępowaniach administracyjnych tożsamości podstawy prawnej. Jednak nie zachodzi tożsamość w odniesieniu do ich podstawy faktycznej. Tożsamość podstawy faktycznej należy odnosić do faktów prawotwórczych, to jest tych okoliczności faktycznych, które podlegają rozważeniu i ocenie w kontekście materialnoprawnych przesłanek. Natomiast w każdym z badanych postępowań administracyjnych, prowadzonych dla merytorycznego rozpatrzenia żądania skarżącego przyznania uprawnień kombatanckich, u faktycznych podstaw przedmiotu rozstrzygnięcia powoływany był pobyt w innym obozie i w innym przedziale czasowym. Powyższe wyklucza tożsamość podstawy faktycznej kolejnych decyzji merytorycznie rozstrzygających o żądaniu skarżącego przyznania statusu kombatanta. Wymóg niezmienionego stanu faktycznego dla zasadności przyjęcia tożsamości sprawy administracyjnej, na gruncie rozważanego unormowania art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., został zaakcentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 1999 r. w sprawie III SA 6434/97 LEX 37852. Jednocześnie, wbrew wywodom zawartym w odpowiedzi na skargę, przytoczone w jej treści orzecznictwo sądowoadministracyjne w żadnym razie nie daje podstaw do odmiennej oceny kryteriów wymaganych dla istnienia tożsamości sprawy administracyjnej w aspekcie przedmiotowym. Stwierdzone naruszenie prawa przy wykładni przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. o istotnym wpływie na wynik sprawy wyczerpuje hipotezę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego uzasadnia art. 200 ostatnio powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło