II SA/Łd 526/05

WyrokWSA w Łodzi2005-12-09

Skład orzekający: Anna Stępień, Czesława Nowak-Kolczyńska, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu odszkodowania za grunt przejęty pod drogę, wydana na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami, została wydana prawidłowo, w szczególności w zakresie oceny wartości nieruchomości i zastosowania właściwych przepisów wykonawczych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, uznając, że organy naruszyły prawo materialne i procesowe. Kluczowe naruszenia dotyczyły zastosowania nieobowiązującego rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości przy sporządzaniu operatu szacunkowego oraz nieprawidłowego ustalenia powierzchni nieruchomości, co wpłynęło na wysokość odszkodowania. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien był zobowiązać biegłego do uzupełnienia operatu zgodnie z aktualnym stanem prawnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za działkę gruntu przejętą pod drogę gminną na rzecz Gminy D. od M. Ch. Po wydaniu decyzji przez Starostę P. ustalającej odszkodowanie, strony wniosły odwołania, zarzucając nieprawidłowości w wycenie i zastosowanych przepisach. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. M. Ch. i Gmina D. zaskarżyły decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. błędnej wyceny, zastosowania nieobowiązującego rozporządzenia oraz nieprawidłowego ustalenia powierzchni nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P.; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skarg M. Ch. i Gminy D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty P. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z dnia [...] znak: [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Łd 526/05 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] podjętą na podstawie art.98 ust.3, 128 ust.1, 129 ust.1, 130, 132 ust.1 i 2 oraz art.134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. nr 46 z 2000r., poz.543 ze zm.) Starosta P. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej ustalił odszkodowanie w wysokości 24 600 zł za przejętą z mocy prawa na rzecz Gminy D. nieruchomość położoną we wsi D. gm. D., oznaczoną jako działka nr 182/12 o pow. 0,2400 ha, objętą księgą wieczystą KW [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Ł., przyznał ustalone odszkodowanie M. Ch. oraz zobowiązał Gminę D. do jego wypłaty w terminie 14 dni od dnia, w którym powyższa decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w dniu 27 października 2003r. na wniosek M. Ch. zostało wszczęte postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wskazaną wyżej nieruchomość. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że decyzją z dnia [...] wydaną przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. zatwierdzono podział nieruchomości położonej we wsi D., gm. D. oznaczonej jako działka nr 182 o pow. 1,52 ha, stanowiącej własność M. Ch.. Zgodnie z tą decyzją działka nr 182/12 wydzielona pod drogę, przeszła z mocy prawa na rzecz Gminy D.. Obecnie dla tejże działki prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...], w której jako właściciel ujawniony jest M. Ch.. Organ powołując się na treść art. 98 ust. 3 wskazanej wyżej ustawy o gospodarce nieruchomościami stwierdził, iż między właścicielem a właściwym organem nie doszło do uzgodnienia w zakresie wysokości przysługującego odszkodowania za działkę. W dniu 10 lutego 2004r. Wójt Gminy D. skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wniosek o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji z dnia [...] zatwierdzającej podział nieruchomości. SKO ostateczną decyzją z dnia [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej, która następnie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z uwagi na brak uzgodnienia w przedmiocie wysokości odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę Starosta P. zlecił wykonanie rzeczoznawcy majątkowemu operatu szacunkowego ustalającego wysokość tego odszkodowania. Organ stwierdził, iż w operacie szacunkowym sporządzonym w dniu 12 lipca 2004r. przez rzeczoznawcę mgr inż. Cz. Ch. ustalona została wartość 1 m2 wycenianego gruntu na kwotę 10,25 zł, a wysokość odszkodowania za przejętą pod drogę działkę o pow. 0,2400 ha - na kwotę 24 600 zł. Ponadto, powołując się na art. 132 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Starosta podniósł, iż zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w zakreślonym w decyzji terminie, przy czym ustalona wysokość odszkodowania podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Reasumując, organ orzekł, jak wyżej. Od decyzji Starosty P. odwołania złożyli M.Ch. reprezentowany przez pełnomocnika - P. M., a także Wójt Gminy D.. M.Ch. wnioskował o ponowną wycenę nieruchomości zarzucając, iż odszkodowanie zostało ustalone nieprawidłowo, bowiem pomija rewaloryzację i odsetki należne od odszkodowania od daty uprawomocnienia się decyzji z dnia [...], a także iż biegły nie został powołany przez Wojewodę lub wpisany na listę wojewódzką oraz że przyjęto wielkość działki na 2400 m2 zamiast na 2404 m2. Wójt Gminy D. zarzucił w odwołaniu, iż wysokość odszkodowania nie odzwierciedla rzeczywistej wartości spornej nieruchomości, bowiem obecne zagospodarowanie działek przyległych do nieruchomości M.Ch. zdecydowanie podnosi wartość terenu będącego przedmiotem sporu. Ponadto podniósł, iż działka nr 182/12 nie stanowi drogi publicznej i z tego względu brak jest podstawy prawnej do uznania, że na mocy art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przechodzi na własność Gminy D.za odszkodowaniem oraz iż roszczenie to ma charakter cywilnoprawny i ulega przedawnieniu. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wskazanych wyżej odwołań na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, iż organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją organu I instancji w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Powołując się na treść art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, znowelizowanej z dniem 22 września 2004r. ( tekst jedn. Dz.U. nr 262 z 2004r., poz. 2603 ) ze względu na to, iż w niniejszej sprawie nie doszło do uzgodnienia w kwestii odszkodowania między właścicielem nieruchomości a Gminą D., zastosowanie znajdują przepisy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości określone przepisami o gospodarce nieruchomościami oraz stosowne przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. nr 230, poz. 1924). Zgodnie z art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości wywłaszczonej nieruchomości. Stosownie do treści art. 130 ust. 1 w/w ustawy wysokość odszkodowania ustala się według stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. W przypadku, gdy organ wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw, a w przypadku, o którym mowa w art. 98 ust. 3 i 106 ust. 1, według stanu odpowiednio w dniu wydania decyzji o podziale lub podjęciu uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Organ przytaczając dodatkowo treść art. 134 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stwierdził, iż wartość rynkowa przedmiotowej nieruchomości stanowiącej działkę nr 182/12 o pow. 0,2400 ha określona została przez rzeczoznawcę majątkowego mgr inż. Cz. Ch.. W przedmiotowej sprawie przejście własności nieruchomości na rzecz Gminy D. nastąpiło na mocy decyzji z dnia [...], a ustalenie odszkodowania następuje obecnie. Z uwagi na powyższe wartość rynkowa nieruchomości o pow. 2400 m2 określona została według stanu z dnia [...] oraz poziomu cen z daty sporządzania operatu, tj. z dnia 12 lipca 2004r. W toku wyceny ustalono, że w dacie wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości teren ten nie był zabudowany i uzbrojony w energię elektryczną oraz wodociąg. Zgodnie z zatwierdzonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla A teren przeznaczony był pod zabudowę mieszkaniową i rzemieślniczą. Ze względu na to, że przedmiotowa nieruchomość została zajęta pod drogę, przy określaniu jej wartości rzeczoznawca zastosował przepis § 37 wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002r. ( Dz.U. nr 230, poz. 1924). W toku wyceny ustalono, że na rynku lokalnym nie stwierdzono obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne, dlatego szacunek oparto na § 37 ust. 2 pkt 1 w/w rozporządzenia. Dla określenia wartości rynkowej nieruchomości przyjęto obiekty o podobnej funkcji w planie miejscowym (zabudowa mieszkaniowa i rzemieślnicza), które były przedmiotem obrotu rynkowego na terenie Gminy D. w 2003r. Ceny 1 m2 kształtowały się na tym terenie w granicach 8,90 zł – 16,18 zł. Oszacowana wartość 1 m2 gruntów zajętych pod drogę wynosi 10,25 zł, a wartość nieruchomości o powierzchni 2400 m2 dla aktualnego sposobu użytkowania wynosi 24 600 zł. Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz treść przepisów stanowiących podstawę prawną operatu szacunkowego autorstwa Cz.Ch. organ stwierdził, że został on sporządzony zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami oraz nie narusza obowiązującego od dnia 22 września 2004r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. nr 2007, poz. 2109). Tak więc podnoszone przez odwołujących się zarzuty, iż sporządzony operat został wykonany nieprawidłowo nie zasługują - w ocenie organu - na uwzględnienie. Wojewoda podniósł ponadto, że nieuzasadnione są także podnoszone przez M.Ch. żądania dotyczące "wyliczenia należnej rewaloryzacji i odsetek należnych od dnia uprawomocnienia się decyzji wywłaszczeniowej, tj. dnia [...]" Organ stwierdził, iż roszczenie w przedmiocie odsetek staje się wymagalne dopiero po wydaniu decyzji o ustaleniu odszkodowania, przy czym do rozpoznania sprawy o odsetki z tytułu opóźnienia lub zwłoki w wypłacie odszkodowania, o którym mowa w art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, właściwy jest sąd powszechny. Z kolei wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień zapłaty, a waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania (art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Organ odwoławczy podkreślił także, iż decyzja z dnia [...] zatwierdzająca podział nieruchomości, mocą której wydzielono działkę pod drogę, jest prawomocna i pozostaje w obrocie prawnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział. Skutkiem tego jest to, że dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie. Jest ono bowiem konsekwencją i następstwem przejścia gruntu wydzielonego pod budowę drogi, z mocy prawa, na własność gminy i tym samym pozbawienie prawa własności nieruchomości dotychczasowego właściciela z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. W świetle powyższych ustaleń zdaniem Wojewody nie zasługują na uwzględnienie zarzuty podniesione przez Wójta Gminy D., iż przedmiotowa nieruchomość nie jest drogą publiczną, lecz wewnętrzną i z tych względów brak jest podstaw do uznania, że na mocy art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu przechodzi na własność Gminy D. za odszkodowaniem. Reasumując, organ orzekł, jak w sentencji decyzji. Skargi na powyższą decyzję wnieśli M.Ch. za pośrednictwem swego pełnomocnika w osobie brata P.M. (sygn. IISA/Łd 526/05) oraz Gmina D. reprezentowana przez Wójta Gminy, zastąpionego przez radcę prawnego (sygn. IISA/Łd 611/05). M.Ch. ponowił zarzuty z odwołania oraz podniósł, iż zaskarżona decyzja nie jest zgodna z obowiązującym prawem, a w jego ocenie należne od odszkodowania odsetki winny być ustalone przez organ, a nie sąd powszechny. Gmina D. wnioskowała o uchylenie decyzji, gdyż przedmiotowa nieruchomość nie stanowi drogi publicznej, a jedynie drogę dojazdową o charakterze wewnętrznym, a nadto naruszono interes skarżącego, gdyż ustalono odszkodowanie określając wartość działki na dzień wydania decyzji ustalającej odszkodowanie, po upływie ponad 10 lat od dnia, kiedy decyzja o podziale stała się ostateczna. Podniesiono ponadto zarzuty wobec opinii opracowanej przez biegłego Ch. i przyjęte przez niego metody zastosowane do wyceny nieruchomości. W odpowiedziach na skargi organ wnioskował o ich oddalenie, ponawiając argumentację podniesioną w treści zaskarżonej decyzji. Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał w sprawie sygn. akt IISA/Łd 611/05 zarządzenie o połączeniu tejże sprawy ze sprawą sygn.akt IISA/Łd 526/05 celem ich łącznego rozpoznania. Podstawę zarządzenia stanowił art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi zasługują na uwzględnienie. Stosownie do treści art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Podobnego rodzaju unormowanie zawarte jest w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Jednocześnie - stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego oraz legalność rozstrzygnięć tego organu, tj. ich zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego w sposób, o którym mowa wyżej, co skutkuje ich uchyleniem. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. nr 261 z 2004r., poz. 2603) oraz akt wykonawczy wydany w oparciu wynikającą z tej ustawy delegację. W sprawie okolicznością poza sporem jest, iż w oparciu o ostateczną decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...] wydaną na podstawie art. 12 ust. 1, 3 i 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz.U. nr 14 z 1989r., poz. 74 ze zm.) organ ten zatwierdził podział nieruchomości położonej we wsi D. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 182 o pow. 1,52 ha stanowiącej własność M.Ch. m.in. na działkę nr 182/12 o powierzchni 0,2404 ha. Stwierdził ponadto, iż zgodnie z art. 12 ust. 5 wskazanej wyżej ustawy z dniem, w którym decyzja o podziale stanie się ostateczna działka nr 182/12 o pow. 0,2404 ha przechodzi jako droga na rzecz Gminy w D. za odszkodowaniem wypłaconym przez Wójta tej Gminy w odrębnym postępowaniu. Bezsporne jest ponadto, iż próba wyeliminowania z obrotu prawnego tejże decyzji, zakończona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział, była bezskuteczna. Strony nie kwestionują ponadto faktu, iż do 2003r. nie było prowadzone postępowanie w przedmiocie ustalenia wysokości należnego M.Ch. odszkodowania za przejętą nieruchomość, które zainicjowane zostało dopiero wnioskiem M.Ch. z dnia 27 października 2003r. Stosownie do treści art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz.U. nr 30 z 1991r., poz.127 ze zm.), stanowiącego jedną z podstaw decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...], grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Decyzja ta uprawomocniła się z dniem 26 marca 1991r., co wynika z uczynionej na niej adnotacji i pozostaje nadal w obrocie prawnym. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż działka nr 182/12 o pow. 0,2404 ha przeszła z tą datą na własność Gminy w D., a byłemu właścicielowi należne jest z tego tytułu stosowne odszkodowanie. Dlatego też nie mają skuteczności zarzuty podnoszone przez Wójta Gminy D., iż przedmiotowa nieruchomość nie jest drogą publiczną, lecz wewnętrzną i z tych względów brak jest podstaw do przyznania za nią odszkodowania. Podstawę prawną odszkodowania stanowią już wprawdzie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz.U. nr 261 z 2004r., poz. 2603 ze zm. ), a nie wskazanej wyżej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami..., jednakże ma to miejsce z uwagi na to, iż wniosek w przedmiocie jego wypłacenia został złożony dopiero w 2003r., podczas gdy ustawa poprzednio obowiązująca z dniem 1 stycznia 1998r. utraciła swą moc. Art. 98 ust. 1 zd. pierwsze obowiązującej aktualnie ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997r. przewiduje, iż działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Kategoria dróg ze względu na funkcje w sieci drogowej została określona w art. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, przy czym różni się ona od siebie zważywszy na stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji o podziale z dnia [...]( tekst jedn. Dz.U. nr 14 z 1985r., poz. 60 ze zm. ) oraz stan prawny obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji ( tekst jedn. Dz.U. nr 204 z 2004r., poz. 2086 ze zm. ), który nie obejmuje już dróg lokalnych miejskich. Z uwagi jednak na treść decyzji z dnia [...] i przejście z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz Gminy D. należy stwierdzić, iż M.Ch., jako byłemu właścicielowi, należne jest stosowne odszkodowanie ustalone i wypłacone według zasad określonych w art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami lub w przypadku braku uzgodnienia między właścicielem a właściwym organem - według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczaniu nieruchomości, określonych w art. 129 i nast. tejże ustawy. W przedmiotowej sprawie nie doszło do uzgodnienia wysokości odszkodowania między M.Ch. a organem, w związku z tym zastosowanie znajdują przepisy zawarte w rozdziale 5-tym ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości. Stosownie do treści art. 130 ust. 1 ustawy - wysokość odszkodowania ustala się według stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. W przypadku, o którym mowa w art. 98 ust. 3, gdy starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, jego wysokość ustala się według stanu w dniu wydania decyzji o podziale oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości ( art. 130 ust. 2 ). Zapłata odszkodowania, ponoszenie skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania oraz jego waloryzacja odbywa się na warunkach określonych w art. 132 ustawy, o których napisał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dlatego też nie można podzielić zarzutów podnoszonych przez M.Ch., który domaga się "rewaloryzacji i odsetek" od ustalonego odszkodowania od daty uprawomocnienia się decyzji z dnia [...] Bezskuteczny jest więc zarzut niezastosowania przez organ art. 7 ustawy z dnia 29 września 1990r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. nr 79 z 1990r., poz. 464 ze zm.). Należy bowiem przede wszystkim stwierdzić, iż ustawa ta, jak to wyżej wskazano utraciła swą moc w związku z wejściem w życie w dniu 1 stycznia 1998r. ustawy o gospodarce nieruchomościami, a ponadto przepis ten dotyczył odszkodowań, które zostały ustalone za wywłaszczone nieruchomości, a nie zostały wypłacone do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 29 września 1990r. Natomiast w przedmiotowej sprawie ustalenie odszkodowania następuje dopiero w związku ze złożeniem wniosku z dnia 29 października 2003r., a jego zapłata nastąpi na warunkach z art. 132 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponieważ w sprawie zaszła konieczność ustalenia odszkodowania w oparciu o opinię rzeczoznawcy majątkowego, należy podnieść, iż stosownie do treści art. 159 ustawy o gospodarce nieruchomościami Rada Ministrów upoważniona była do określenia, w drodze rozporządzenia, rodzajów metod i technik wyceny nieruchomości, sposobów określania wartości nieruchomości, wartości nakładów i szkód na nieruchomości oraz sposobów sporządzania, formy i treści operatu szacunkowego. Operat szacunkowy sporządzony w niniejszej sprawie przez rzeczoznawcę majątkowego mgr. inż. Cz.Ch. jako podstawę formalno-prawną wskazał między innymi rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. nr 230, poz. 1924), które obowiązywało w dacie wydania decyzji przez organ I instancji. Należy jednak podnieść, iż z dniem 22 września 2004r. utraciło ono moc w oparciu o art. 1 pkt 107 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 141 z 2004r., poz. 1492), tym samym nie obowiązywało już w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy. Od tej daty weszło bowiem w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. nr 207, poz. 2109). Organ odwoławczy, którego obowiązkiem jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu I instancji w oparciu o stan prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej, winien zobligować biegłego do uzupełnienia sporządzonego operatu szacunkowego z uwzględnieniem nowego aktu w postaci rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. Dodatkowo Sąd stwierdza, iż w sposób nieprawidłowy określona została powierzchnia nieruchomości i odszkodowania za nią, skoro w decyzji z dnia [...] wielkość działki nr 182/12 wskazana została na 0,2404 ha, natomiast w operacie szacunkowym i w wydanych przez organy obu instancji decyzjach przyjmuje się, iż powierzchnia ta wynosi 0,2400 ha, co podnoszone już było przez M.Ch. w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji. Mimo tego zarzutu Wojewoda nie odniósł się do niego, czym naruszył art. 107 § 3, jak i art. 15 kpa. Reasumując, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł, jak w punkcie 1-szym sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie 2-im wydano stosownie do treści art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło