IV SA/Gl 930/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-12-09
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Tadeusz Michalik, Szczepan Prax
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niewyjaśnienia liczby członków gospodarstwa domowego, a także czy jego wykładnia art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest prawidłowa w kontekście przyznawania dodatkowej powierzchni mieszkalnej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Kluczowe było niewyjaśnienie przez organ pierwszej instancji liczby członków gospodarstwa domowego skarżącej, co jest istotne dla ustalenia normatywnej powierzchni użytkowej lokalu. Ponadto, sąd podzielił wykładnię organu odwoławczego dotyczącą art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którą powiększenie powierzchni normatywnej o dodatkowe metry kwadratowe wymaga zamieszkiwania w lokalu co najmniej dwóch osób.Stan faktyczny
Skarżąca A.Ż. złożyła wniosek o dodatek mieszkaniowy, który został odrzucony przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej z powodu niespełnienia kryteriów ustawowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wyjaśnienia liczby członków gospodarstwa domowego skarżącej oraz interpretując przepisy dotyczące dodatkowej powierzchni mieszkalnej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując wykładnię organu odwoławczego w zakresie dodatkowej powierzchni mieszkalnej.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Sędziowie NSA Tadeusz Michalik, NSA Szczepan Prax, Protokolant st. ref. Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu w dniu 09 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego o d d a l a s k a r g ę
Decyzją z dnia [...] r. nr sprawy [...] wydaną z upoważnienia Rady Miejskiej w Ż. przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 5 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatku mieszkaniowego, gdyż według organu wydającego wymienioną decyzję, wnioskodawczyni nie spełniała kryteriów wymaganych przez ustawę.
Od powyższej decyzji A.Ż. złożyła odwołanie, w którym wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia organu i rozpoznanie sprawy powtórnie, wskazała, iż w trakcie rozpoznawania jej wniosku nie wzięto pod uwagę przedłożonych przez nią dokumentów Dokumenty te to orzeczenie Komisji Lekarskiej Zespołu Opieki Zdrowotnej w Ż. z dnia [...]r. przyznające odwołującej prawo do dodatkowej powierzchni mieszkaniowej ze względu na stan zdrowia i decyzja Naczelnika Gminy w W.G. z dnia [...]r. W decyzji tej w oparciu o § 10 ust. 4 oraz w § 11 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 1974 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów prawa lokalowego (Dz. U. Nr 26 poz. 152) oraz zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 10 grudnia 1974 r. w sprawie wypadków uzasadniających korzystanie z dodatkowej powierzchni mieszkalnej ze względu na stan zdrowia (M. Pl. Nr 42 poz. 256), również przyznano odwołującej prawo do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej z uwagi na stan zdrowia.
W opinii odwołującej przyznane jej na podstawie załączonych do odwołania rozstrzygnięć prawo do dodatkowej powierzchni mieszkalnej stanowiło jej prawo nabyte, które nie powinno podlegać weryfikacji na podstawie później wydanych przepisów prawa, a w konsekwencji, jej zdaniem, na mocy dotychczasowych posiadanych uprawnień przysługuje jej nadal uprawnienie do dodatkowej powierzchni mieszkalnej i dodatku mieszkaniowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. po rozpoznaniu odwołania A.Ż., decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734) oraz art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do jej ponownego rozpoznania.
Organ II instancji w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, iż jednym z kryteriów, od którego ustawa uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego jest powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu. Powierzchnia ta przeliczana jest na liczbę członków gospodarstwa domowego, a zatem liczba osób tworzących wspólne gospodarstwo domowe ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie przyznawania prawa do dodatku mieszkaniowego.
W opinii Samorządowego Kolegium Odwoławczego ta istotna kwestia nie została należycie wyjaśniona w postępowaniu przez organem I instancji, gdyż odwołująca w złożonym do organu wniosku, jak również w załączniku do wniosku wskazała dwie osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe, natomiast w złożonym przez nią oświadczeniu określiła, że jej syn M.Z. nie mieszka z nią.
Zdaniem organu II instancji nie było przeto możliwe rozstrzygnięcie w sprawie, gdyż zajmowany przez odwołującą lokal posiada powierzchnię użytkową [...] m2 i w przypadku dwuosobowego gospodarstwa domowego konieczny do uzyskania prawa do dodatku mieszkaniowego warunek dotyczący powierzchni zostałby spełniony. Nie ustalenie zatem, zdaniem organu II instancji z ilu osób składa się gospodarstwo odwołującej nie pozwoliła również na rozstrzygnięcie kwestii jej uprawnienia do dodatkowej powierzchni mieszkalnej.
Odnosząc się natomiast do stanowiska odwołującej, która wywodziła uprawnienie do dodatkowej powierzchni mieszkalnej ze swego stanu zdrowia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż nie neguje stanu zdrowia odwołującej, jednakże powiększenie powierzchni normatywnej o [...] m2, o czym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych może mieć zastosowanie wyłącznie w przypadku zamieszkiwania w jednym lokalu mieszkalnym co najmniej dwóch osób, a świadczy o tym użyte w przepisie pojęcie "zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju".
A.Ż. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, wskazując w niej, iż zaskarża decyzję organu II instancji w części dotyczącej stwierdzenia, iż przesłanka powiększenia powierzchni normatywnej występuje wyłącznie w przypadku zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym co najmniej dwóch osób.
Skarżąca zarzuciła, iż pogląd wyrażony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze narusza art. 4 i art. 5 ust. 1 i 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych a także art. 2 i 32 Konstytucji RP i wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i przyznanie jej dodatku mieszkaniowego względnie skierowanie sprawy do jej ponownego rozpoznania.
Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca podniosła, iż zaskarżony przez nią pogląd organu II instancji może wpłynąć niekorzystnie na treść kolejnego rozstrzygnięcia, gdyż prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie a jej syn jest w lokalu zajmowanym przez nią wyłącznie zameldowany. Jej zdaniem ograniczenie możliwości przyznawania dodatkowej powierzchni mieszkalnej osobom [...] wyłącznie do przypadków współzamieszkiwania z inną osobą stawiałoby osoby [...] zamieszkujące samotnie w mniej korzystnej dla nich sytuacji. Pozbawiałoby nadto takie osoby możliwości skorzystania z pomocy dochodzącego opiekuna w przypadku zaostrzenia choroby.
W odpowiedzi na skargę, wnoszą o jej oddalenie organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne wykonują wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Zadaniem sądu administracyjnego jest przeto kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania, a nie orzekanie pod względem merytorycznym.
Takie kompetencje kontrolne Sądu odnoszą się również do zaskarzonej decyzji, która jest rozstrzygnięciem o charakterze kasacyjnym. Jednakże ze względu na brak ostatecznego merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, do podjęcia którego uprawniony jest po myśli art. 16 w związku z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji, ocena legalności decyzji kasacyjnej sprowadza się w głównej mierze do oceny przestrzegania przez organ odwoławczy przepisów procesowych regulujących dopuszczalność wydawania tego rodzaju decyzji.
Art. 138 § 2 k.p.a., przywołany jako prawna podstawa decyzji będącej przedmiotem skargi stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Zarzuty podniesione w skardze, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżoną decyzję przepisy powyższy naruszyło nie są, w okolicznościach sprawy uzasadnione.
Istotnie, gdyby w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. znalazły się błędne wskazówki odnośnie okoliczności, jakie organ I instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy, stanowiłoby to naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego o istotnym dla wyniku sprawy charakterze.
Trudno jednak nie przyznać racji organowi II instancji, który po analizie zebranego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym materiału dowodowego jako nie wyjaśnioną, a konieczną do rozstrzygnięcia kwestię, wskazał ustalenie ilu osobowe gospodarstwo prowadzone jest w lokalu mieszkalnym zajmowanym przez skarżącą .
Jak słusznie zostało bowiem zauważone, w aktach sprawy występują sprzeczne ze sobą twierdzenia wnioskodawczyni co do ilości osób współzamieszkujących w zajmowanym przez nią lokalu mieszkalnym, a treść art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych wskazuje wyraźnie, iż normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego ustala się w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego.
Wyjaśnienie tej kwestii przez skarżącą dopiero na etapie wszczętego skargą postępowania sądowoadministracyjengo nie mogło pozwolić Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu na rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy.
Odnosząc się natomiast do dokonanej przez organ II instancji wykładni treści art. 5 ust. 3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd co do konieczności zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym wraz z osobą [...] minimum jeszcze jednej osoby w przypadku doliczenia do powierzchni normatywnej dodatkowych [...] m2 powierzchni użytkowej. Istotnie bowiem oddzielny pokój to pomieszczanie tworzące samodzielną całość, wyodrębnione w lokalu mieszkalnym dla zapewnienia właściwych warunków bytowych osoby [...]. Skoro cały lokal mieszkalny pozostawałby do wyłącznej dyspozycji osoby [...] nie byłoby celowe wyodrębnianie dla niej osobnego pomieszczenia, gdyż miałaby ona wszystkie pomieszczenia do wyłącznej swojej dyspozycji.
Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podjęta została z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, Sąd nie uwzględnił skargi i orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji.
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło