I SA/Wa 196/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2004 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. oddala skargę. I SA/WA 196/05 UZASADNIENIE Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...].10.2004 roku ,po rozpatrzeniu odwołania E. P. od decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. nr [...] z dnia [...].08.2004 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] r. z dnia [...].06.2004 r. Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. utrzymującej w mocy decyzję nr [...] r. z dnia [...].04.2004 r. Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w L. w sprawie obowiązku zwolnienia i przekazania do dyspozycji WAM przez oficera wraz ze wszystkimi wspólnie z nim zamieszkującymi osobami osobnej kwatery stałej, położonej w L. przy ul. [...] postanowił utrzymać w mocy decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. nr [...] z dnia [...].08.2004r. odmawiającą uwzględniania wniosku E. P. o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] r. z dnia [...].06.2004 r. Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w B., którą utrzymano w mocy decyzję nr [...] r. z dnia [...].04.2004r. Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w L. w sprawie obowiązku zwolnienia i przekazania do dyspozycji WAM przez tego oficera wraz z osobami wspólnie z nim zamieszkującymi osobnej kwatery stałej położonej w L. przy ul. [...]. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż E. P., pełniąc zawodową służbę wojskową, w dniu [...].09.1994 r. zawarł z Szefem Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo - Budowlanego w B. umowę nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej ze środków budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Zajmował wówczas osobną kwaterę stałą w L. przy ul. [...] o powierzchni użytkowej [...] m2 przydzieloną stosowną decyzją organu wojskowego. Zgodnie z postanowieniami opisanej umowy została mu przyznana na wskazany cel pomoc finansowa w wysokości [...] zł.( przed denominacją) Zgodnie z § 8 umowy E. P. został zobowiązany do zwolnienia dotychczas zajmowanej kwatery stałej wraz Z osobami wspólnie z nim zamieszkałymi tj. z żoną B. wraz z dziećmi I. i J. oraz przedłożenia decyzji zezwalającej na eksploatację domu jednorodzinnego po zakończeniu jego budowy, w terminie 7 dni od dnia jej uzyskania nie później jednak niż po upływie 5 lat od dnia zawarcia umowy. Niedotrzymanie wymienionych warunków zgodnie z postanowieniami umowy powoduje, niezależnie od przyczyn, utratę prawa do osobnej kwatery stałej. Zgodnie z § 10 umowy jej zawarcie oznacza skorzystanie przez E. P. z pomocy finansowej w rozumieniu art. 28 ust. l, art. 29 ust. l pkt. l i art. 30 ust. l pkt. l ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. nr 5 poz. 19 z późno zm.). Z uwagi na to, że E. P. nie przekazał zajmowanej kwatery pomimo wykorzystania pomocy finansowej Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w L. decyzją nr [...] z dnia [...].08.2000 r. w sprawie zwolnienia kwatery wezwał E. P. wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami do dobrowolnego zwolnienia kwatery do dnia [...].10.2000 r. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w B. nr [...] z dnia [...].10.2000 r. Prezes WAM decyzją nr [...] z dnia [...].03.2004 r. po rozpatrzeniu wniosku płk P. stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM i postanowieniem nr [...] z dnia [...].03.2004 r. przekazał przedmiotową sprawę według właściwości do dalszego postępowania temu organowi. W wydanej w dniu [...].04.2004 r. przez Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w L. decyzji nr [...] r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy zajmowania przez P. kwatery przy ul.[...] w L., E. P. zobowiązany do zwolnienia przedmiotowej kwatery wraz z zamieszkałymi w nim osobami i przekazania jej do dyspozycji Agencji w terminie do [...].05.2004 r. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji zostały przywołane postanowienia wymienionej umowy i art. 45 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W złożonym od w/w decyzji odwołaniu E. P. podniósł zarzut nie objęcia prowadzonym postępowaniem administracyjnym pozostałych osób zamieszkałych z nim w kwaterze oraz nieotrzymania pełnej pomocy finansowej na budowę domu. Decyzją nr [...] r. z dnia [...].06.2004 r. Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM w B. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy uzasadniając to tym, iż odwołujący się otrzymał pełną pomoc finansową na wynikający z postanowień umowy cel zaś art. 41 ust. l pkt. 2 ustawy nie nakłada na organ obowiązku wymieniania w decyzji o zwolnieniu kwatery, z przyczyn w nim wymienionych, wszystkich osób zamieszkałych z żołnierzem w kwaterze. W dniu 21.07.2004 r. E. P. wystąpił do Prezesa WAM z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] r. Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w B. z dnia [...].06.2004 r. którą utrzymana została w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w L. z dnia [...].04.2004 r. nr [...] wydana w sprawie zwolnienia przez tego oficera osobnej kwatery stałej w L. W uzasadnieniu wniosku podniósł to, iż decyzje organów I i II instancji rażąco naruszają prawo, gdyż nie wskazują imiennie osób z nim zamieszkałych i obowiązanych do opuszczenia kwatery oraz nie zapewniono udziału tych osób w prowadzonym w niniejszej sprawie przez organy WAM postępowaniu. Ponadto podniósł, iż nie otrzymał w pełnej wysokości ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Prezes WAM po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku decyzją nr [...] z dnia [...].08.2004 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...].06.2004 r. Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w B. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w sprawie obowiązku zwolnienia przez oficera zajmowanej osobnej kwatery stałej. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Dyrektor OR WAM w B. słusznie stwierdził, że stroną zaskarżonego postępowania jest jedynie E. P. Zgodnie z przyjętym rozwiązaniem prawnym stroną w zakresie praw i obowiązków związanych z prawem do kwatery jest żołnierz, a tylko w szczególnych enumeratywnie określonych sytuacjach inne osoby. Wskazał na dyspozycję art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stosownie do którego na żołnierzu zawodowym który otrzymał pomoc finansową ciąży obowiązek zwolnienia kwatery, a osoby prawa jego reprezentujące obowiązek ten wraz z nim były zobowiązane wypełnić. Wskazał również, iż zgodnie z dyspozycją art. 41 ust. 1 pkt 2 w zw. Z art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obecnie obowiązującym, otrzymanie pomocy finansowej w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej nakłada na żołnierza zawodowego wraz ze wspólnie zamieszkałymi osobami obowiązek zwolnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego. Od powyższej decyzji Prezesa WAM w dniu 03.09.2004 r. E. P. wniósł odwołanie Ministra Obrony Narodowej w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa WAM i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania powołuje się on na wywody zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w B. tj. podnosi zarzut nie ujęcia imiennego w wydanych decyzjach organów WAM osób zobowiązanych do zwolnienia kwatery oraz zarzut niezgodnej z przepisami prawa wykładni art. 87 ustawy. Minister Obrony Narodowej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podnosił, iż E. P. wystąpił o przyznanie mu pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego w 1994 r. Zagadnienie powyższe regulowało wówczas rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 stycznia 1994 r. w sprawie zasad przyznawania i wysokości pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez osoby uprawnione do osobnej kwatery stałej (Dz. U. nr 16 poz. 53), które weszło w życie w dniu 22.02.1994 r. W myśl postanowień § 7 tego rozporządzenia pomoc finansowa na wymienione wyżej cele jest przyznawana żołnierzowi na jego wniosek na podstawie umowy zawartej przez właściwy wojskowy organ kwaterunkowy. Stosownie do postanowień § 6 pomoc finansowa jest przyznawana żołnierzowi tylko jeden raz w wysokości 40% wartości przysługującej osobnej kwatery stałej. Powyższa pomoc może zostać zwiększona jedynie w wypadku uzyskania przez żołnierza uprawnień do większej powierzchni mieszkalnej. Jak wynika z postanowień zawartej przez P. umowy z Szefem Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo - Budowlanego w B. pomoc finansowa na budowę domu jednorodzinnego przez płk P. została wyliczona i wypłacona zgodnie z postanowieniami § 6 powołanego rozporządzenia. Po wypłacie pomocy finansowej, we wskazanej w umowie wysokości, P. nie nabył uprawnień do większej powierzchni mieszkalnej, co jedynie mogłoby skutkować powstanie u niego prawa do uzupełniającej pomocy finansowej. Jeżeli zaś chodzi o zarzut nie uwzględnienia przez organy WAM w wydanych decyzjach domowników P. w charakterze stron postępowania administracyjnego, to obowiązującym prawem w przedmiotowej sprawie są postanowienia ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej mające charakter przepisów szczególnych. W myśl postanowień powołanej ustawy (art. 22) prawo do kwatery przysługuje żołnierzowi zaś członkom jego rodziny uprawnionym do renty rodzinnej jedynie w przypadku jego śmierci (art. 23 ust. 1 i 3 ustawy). Skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej wniósł E. P. Wnosił o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...].10.2004 r. i poprzedzającej decyzji nr [...] Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...].08.2004 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. z dnia [...].06.2004 r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w sprawie zwolnienia osobnej kwatery stałej w L. przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazywał, że decyzja Oddziału Terenowego w L. z dnia [...].04.2004 r. zobowiązuje do zwolnienia i przekazania osobnej kwatery stałej, następnie utrzymana w mocy przez organ II instancji była dotknięta wadą, stanowiącą o rażącym naruszeniu prawa. Wszystkie instancje uznały, że stroną postępowania o nakazie opuszczenia kwatery jest wyłącznie skarżący a nie jego żona i wspólnie zamieszkałe dzieci. Kwatera rzeczywiście mogła być przydzielona tylko i wyłącznie żołnierzowi zaś członkowie rodziny mają prawo do korzystania z niej. Odmienne jest jednak położenie rodziny w przypadku opróżnienia lokalu. W takim przypadku członkowie rodziny są oczywistymi stronami w postępowaniu administracyjnym. Będzie na nich ciążył obowiązek opróżnienia lokalu a gdyby uchylały się one od tych czynności to konieczne byłoby wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest tytuł prawny: wyrok sądowy lub decyzja administracyjna. Oznacza to, że decyzja zobowiązująca do opróżnienia dotyczy wyłącznie skarżącego i nie jest nią objęta imiennie i z nazwiska pozostała część rodziny wspólnie zamieszkała co powoduje, że egzekucja może być wyłącznie skierowana przeciwko skarżącemu. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wnosił o oddalenie skargi podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy przy rozpatrywaniu sprawy organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa, materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego. Postępowanie nadzorcze prowadzone w oparciu o art. 156-158 k.p.a. podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których mówi art. 156 § 1 k.p.a. Przy ustalaniu wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ winien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, lecz także ustalić czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jego wydania. Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd uznał, iż przy ich podejmowaniu nie doszło do naruszenia prawa. W sprawie niniejszej mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej mające charakter przepisów szczególnych. Oficerowi E. P. została udzielona pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego, zgodnie z postanowieniami obowiązującego wówczas rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 stycznia 1994 r. w sprawie przyznania i wysokości pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez osoby uprawnione do osobnej kwatery stałej i w obowiązującej wysokości. Wobec tego był on obowiązany do przekazania WAM na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej posiadanej kwatery a organy Agencji były upoważnione do wydania w oparciu o art. 42 ust. 1 tej ustawy, decyzji o zwolnieniu przez oficera kwatery między innymi w przypadku określonym w art. 41 ust. 1 pkt 2. W podobny sposób powyższy problem został uregulowany w obowiązujących od 01.07.2004 art. 41 i 42 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Jeżeli zaś chodzi o problem uczestnictwa domowników skarżącego w charakterze stron w prowadzonym postępowaniu to wobec braku przepisu prawa stanowiącego podstawę interesu prawnego domownika skarżącego do uzyskania statusu strony w toczącym się postępowaniu nie można uznać, że osoby te posiadają legitymację procesową strony i winny zostać uwzględnione w wydanych przez organy WAM decyzjach o obowiązku przekazania przez skarżącego zajmowanej kwatery. W myśl art. 22 cyt. ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku prawo do kwatery przysługuje żołnierzowi, zaś członkom jego rodziny uprawnionym do renty rodzinnej jedynie w przypadku jego śmierci. ( art. 23 ust. 1 i 3 ustawy). Członkowie rodziny żołnierza są tylko uwzględniani przy ustalaniu należnej żołnierzowi powierzchni mieszkalnej kwatery. Z kolei decyzję, o której mowa w art. 42 ust 1 ustawy organ wydaje tylko osobie uprawnionej do kwatery a nie jego członkom rodziny. Powyższe przepisy ustawy wskazują, że nie ma w niej przepisu prawnego ustalającego podstawy uprawnienia lub obowiązku domownika żołnierza. Ponadto należy uznać, że zgodnie z postanowieniami art. 10 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 116 poz. 1203) ustawa z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( Dz.U. nr 71 poz. 733 z późno zm.). nie ma ona zastosowania do lokali, będących w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Mając powyższe na względzie na podstawie artykułu 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę należało oddalić.