I SA/Wa 102/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Gabriela Nowak asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego oddalono skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Gminy Z. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2003r. nr [...] uchylającej po wznowieniu postępowania własną decyzję z dnia [...] września 2002r. nr [...], o stwierdzeniu nabycia w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), przez Gminę Z. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów obr. [...] gm. [...], jako działka Nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę gminną Nr [...] p/n "[...] – [...]", i stwierdzającej, że ww. nieruchomość będąca w dniu [...] grudnia 1998r. własnością Pana E. B., nie stała się z dniem 1 stycznia 1999r. z mocy prawa własnością Gminy Z, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, decyzją z dnia [...] września 2002r. nr [...], (sprostowaną postanowieniem z dnia [...].11.2002r.), stwierdził, że nieruchomość położona w K. w pasie drogowym drogi gminnej Nr [...] p/n "[...] — [...]", oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stała się z dniem 1 stycznia 1999r. z mocy prawa własnością Gminy Z. Pismem z dnia 2 kwietnia 2003r. Pan E. B. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] września 2002 r., podnosząc, iż przebieg drogi jest inny niż określony w decyzji. Wojewoda [...] , po wznowieniu postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...].09.2002r. nr[...], stwierdzającą nabycie przez gminę Z. prawa własności nieruchomości położonej w K. gm. Z., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [....] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę gminną nr [...] p/n ‚"[....]" w całości i stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość, będąca w dniu [...] grudnia 1998r. własnością E. B., nie stała się z dniem 1 stycznia 1999r. z mocy prawa własnością Gminy Z. Od decyzji Wojewody [...] z dnia 27 października 2003r. Wójt Gminy Z. złożył odwołanie kwestionując rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego. Minister Infrastruktury odwołanie uwzględnił i decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę Wojewodzie [...] do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Natomiast zgodnie z art. 148 § 1 Kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Ta sprawa nie została wyjaśniona i nie ustalono, czy wnioskodawca wznowienia złożył wniosek o wznowienie w terminie określonym w art. 148 § 1 Kpa. Nie zostało zatem wyjaśnione czy E. B. zachował termin określony w art. 148 § 1 Kpa, a zatem czy z wniosku z dnia 2 kwietnia 2003r. można było wznowić postępowanie na wniosek strony, a jeżeli nie, to również w przypadku prowadzenia postępowania wznowieniowego z urzędu należy ustalić wg stanu na dzień 31 grudnia 1998r. jaka część działki została zajęta pod drogę publiczną, na co wskazują protokoły z oględzin, i wyjaśnienia, czy w stosunku do tej części gmina sprawowała stosowne władztwo. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi E. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono, iż w dacie wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] września 2002 r. skarżący nie mógł się odwołać ze względu na zły stan zdrowia. Dopiero po dojściu do zdrowia skarżący wniósł o wznowienie postępowania, wskazując że decyzja stwierdzając nabycie nieruchomości zajętej pod drogę została wydana na podstawie fałszywych dokumentów i poświadczenia nieprawdy przez Wójta Gminy Z. Do skargi dołączona została mapka obrazująca przebieg drogi nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że przedmiotem oceny jest decyzja wydana w ramach wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1 Kpa postępowanie w sprawie wznowienia postępowania decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 149 Kpa). Przy tym nie ma tu zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 Kpa, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, ponieważ stosownie do postanowień zawartych w art. 149 § 3 Kpa ("odmowa wznowienia następuje w drodze decyzji") wszczęcie tego postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki, warunkujące jego dopuszczalność. Na podstawie tego przepisu orzeka się co do niedopuszczalności z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych wznowienia postępowania. W związku z tym obowiązkiem organu rozpatrującego podanie o wznowienie postępowania jest przeprowadzenie na podstawie art. 149 Kpa postępowania co do przyczyn wznowienia. W ramach tej wstępnej oceny konieczne jest zweryfikowanie czy podanie dotyczy ostatecznej decyzji oraz czy zostały spełnione formalne przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania. Z art. 148 § 1 Kpa wynika, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ, do którego wpływa podanie, obowiązany jest zbadać nie tylko swą właściwość, ale również i to, czy wpłynęło ono w terminie, skoro przepisy wymóg co do terminu stawiają, a także wiążą z nim określone skutki Złożenie przez stronę podania o wznowienie postępowania po terminie, określonym w art. 148 § 1 Kpa, ma ten efekt, że postępowanie nie może być wznowione, chyba że uchybiony termin zostanie przywrócony. Niedotrzymanie terminu powoduje wyłącznie wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 kpa. Wznowienie bowiem stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, zaś zachowanie lub nie terminu do wniesienia podania o wznowienie żadną z tych okoliczności nie jest i badane we wznowionym postępowaniu być nie może. Należy w całej rozciągłości podzielić stanowisko Ministra Infrastruktury, że Wojewoda [...] wznawiając postępowanie w ogóle nie zbadał okoliczności zachowania przez E. B. terminu określonego w art. 148 § 1 Kpa. Jak słusznie wskazał Minister w zaskarżonej decyzji uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro z akt sprawy i ustaleń organu odwoławczego wynika, że postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm procesowych, gdyż organ ten nie przeprowadził w sposób należyty postępowania wyjaśniającego co do dopuszczalności wznowienia, to uchybienie to nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym. Prowadziłoby to bowiem do naruszenia zasady dwuinstancyjności (art. 15 Kpa), którego istota polega na dokładnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. W takim przypadku organ odwoławczy ma tylko kompetencje kasacyjne, które w przedmiotowej sprawie zostały zastosowane prawidłowo, ponieważ Minister Infrastruktury nie miał możliwości oceny dopuszczalności wznowienia postępowania bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w istotnej części. W świetle przytoczonych przepisów zarzuty skargi nie są zasadne. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.