III SA/Wa 2303/05

WyrokWSA w Warszawie2005-12-12

Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Lidia Ciechomska-Florek, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji podatkowej, polegające na zmianie kwoty zobowiązania podatkowego, jest dopuszczalne w trybie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, czy też stanowi merytoryczną zmianę decyzji, która powinna nastąpić w drodze odrębnej decyzji?
Ratio decidendi
Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w trybie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji podatkowej. Określenie kwoty zobowiązania podatkowego jest istotnym elementem decyzji, a jego zmiana w drodze postanowienia o sprostowaniu stanowi naruszenie tego przepisu, ponieważ prowadzi do zmiany treści, a nie tylko formy decyzji. W związku z tym, zaskarżone postanowienia, które dokonały takiej zmiany, zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymującego w mocy postanowienie o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji podatkowej. Omyłka polegała na błędnym wpisaniu kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 1998 r. w wysokości 1.191.713 zł zamiast 5.287.699 zł. Spółka R. P. Sp. z o.o. wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 215 § 1, poprzez merytoryczną zmianę decyzji w niewłaściwym trybie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W., stwierdził, że postanowienia te nie mogą być wykonane w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz R. P. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek,, Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi R. P. Sp. z.o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2004r. Nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz R. P. Sp. z.o.o. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] o sprostowaniu z urzędu oczywistej pomyłki w wydanej w dniu [...] listopada 2004 r. decyzji Nr [...] w ten sposób, że w rozstrzygnięciu w miejsce omyłkowo podanej kwoty zobowiązania podatkowego dla R. P. Sp. z o.o. w W. w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1998 r. w wysokości 1.191,713 zł należało wpisać kwotę tego zobowiązania w wysokości 5.287.699 zł. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] grudnia 2004 r. organ podał, iż w przedmiotowej sprawie omyłkę stanowiło określenie w wydanej decyzji kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1998r. w wysokości 1.191.713 zł zamiast w wysokości 5.287.699 zł. Zdaniem organu, jest to oczywisty błąd wynikający z przekłamań powstałych podczas pisania na komputerze. Ponadto organ wskazał, iż w uzasadnieniu decyzji na stronie 28/29 określono prawidłową kwotę zobowiązania podatkowego za miesiąc grudzień 1998r., natomiast w sentencji decyzji na stronie 2/29 błędnie podano kwotę tego zobowiązania. Organ stwierdził, iż powyższy błąd pozostaje bez wpływu na zaległość podatkową za miesiąc grudzień 1998 r. wykazaną w prawidłowej wysokości na stronie 28/29 decyzji. Rozpatrując sprawę ponownie Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał argumenty zawarte w postanowieniu organu pierwszej instancji i stwierdził, że stosownie do art. 215 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zmianami) zwaną dalej Ordynacja podatkowa, organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Organ stwierdził również, że przepis ten nie zawiera definicji tych pojęć, zatem należy mieć na względzie potoczne ich znaczenie. Błędem rachunkowym, który może być prostowany w tym trybie jest omyłka w działaniu matematycznym, które zostało włączone do decyzji jako jego treść składowa. Inna oczywista omyłka to omyłka nie mająca znamion błędu rachunkowego. Istota tych innych omyłek - zdaniem organu - wyraża się w tym, że w orzeczeniu wyrażono coś, co widocznie niezgodne jest z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ podatkowy lub kontroli skarbowej tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów czy omyłkę pisarską. Zdaniem organu, w sprawie, powstały błąd można zakwalifikować jako inną oczy wista omyłkę, o której mowa w art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnik R. P. Sp. z. o.o. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie postanowień organu pierwszej i drugiej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 217 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w następstwie czego przyjęto sprzeczne rozstrzygnięcie w zakresie kwoty zobowiązania podatkowego określonego w rozstrzygnięciu decyzji, naruszenie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej przez jego niewłaściwe zastosowanie w następstwie czego dokonano zmiany merytorycznej treści rozstrzygnięcia w niewłaściwym trybie oraz naruszenie zasad ogólnych procedury podatkowej zasady praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej), zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz zasady prawdy obiektywnej (art. 215 § 1Ordynacji podatkowej) - w związku z wadliwym zastosowaniem art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Istotą sprawy jest sprostowanie powstałej w decyzji z dnia [...] listopada 2004 r. pomyłki w ten sposób, że w rozstrzygnięciu w miejsce podanej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 1.191.713 zł wpisano kwotę tego zobowiązania w wysokości 5.287.699 zł. Artykuł 215 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Cytowany wyżej przepis daje organowi możliwość sprostowania błędów rachunkowych oraz oczywistych omyłek w wydanej decyzji, nie definiując przy tym pojęć "błąd rachunkowy" i "oczywista omyłka". Przyjmuje się, że błędem rachunkowym w rozumieniu wyżej cytowanego przepisu jest omyłka w działaniu matematycznym, którą wprowadzono do decyzji. Natomiast za oczywistą omyłkę należy uznać w szczególności różnego rodzaju drobne błędy pisarskie, przeoczenia, zły dobór słów itp. Dyspozycja zawarta w art. 215 Ordynacji podatkowej prowadzi zatem do wyeliminowania z decyzji najdrobniejszych błędów, które mogą być usunięte z decyzji bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Przepis ten przewiduje prostowanie błędów i omyłek, które stanowią wady nieistotne, sprostowanie decyzji nie może zatem prowadzić do zmiany jej treści. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że sprostowanie oczywistej omyłki nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. Rozstrzygnięcia co do istoty sprawy podatkowej winny zapadać w formie decyzji. Tymczasem tryb rektyfikacji decyzji podatkowej ustanowiony postanowieniami art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej przewidziany jest do usuwania nieistotnych wadliwości. Zdaniem Sądu, nie można uznać, że w sprawie nastąpiło sprostowanie błędu rachunkowego lub oczywistej omyłki. W niniejszej sprawie postanowienia wydane w obu instancjach spowodowały merytoryczną zmianę decyzji. Określenie w decyzji kwoty zobowiązania podatkowego jest istotnym elementem decyzji, a wszelkie dokonywane zmiany w tym zakresie prowadzą do zmiany jej treści a nie formy. Sprostowanie oczywistej omyłki może powodować zmiany w jej formie, a nie treści. Zasadnie więc R. P. Sp. z o.o. kwestionowała wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienie, zarzucając mu ukształtowanie w nim zobowiązania podatkowego, które nie wynikało z decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. ani też nawet w sposób wyraźny z jej uzasadnienia. Zarówno postanowienie z dnia [...] grudnia 2004 r. jak i z dnia [...] czerwca 2005 r. Dyrektora Izby Skarbowej naruszyło przepis art. 215 Ordynacji podatkowej. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z podanych przyczyn na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c", art. 151 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło