II SA/Wr 2602/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-12-13
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny o przywróceniu do służby w Policji, wydany na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, ma charakter decyzji administracyjnej i czy jego wydanie bez wyraźnej podstawy prawnej w ustawie o Policji skutkuje stwierdzeniem jego nieważności?Ratio decidendi
Rozkaz personalny o przywróceniu do służby w Policji, wydany na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, nie jest decyzją administracyjną, lecz czynnością materialną. Brak wyraźnej podstawy prawnej w ustawie o Policji do wydania takiego aktu skutkuje jego nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy wadliwy rozkaz, również dopuścił się rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżący, asp. S. K., został zwolniony ze służby w Policji na podstawie prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Po uchyleniu przez NSA orzeczenia o karze dyscyplinarnej, wznowiono postępowanie, uchylono rozkaz o zwolnieniu i wydano rozkaz personalny przywracający skarżącego do służby z dniem 15.03.2005 r. Skarżący kwestionował datę przywrócenia do służby i wysokość świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą. Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozkaz przywracający do służby. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i wznowienia postępowania, zarzucając zwłokę w załatwieniu sprawy i utratę wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w Z. Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2005r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia do służby w Policji I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Rozkazem Personalnym Nr [...] z dnia [...]r. wydanym na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji /tj. Dz.U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 z póź. zm./ oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego /Dz.U. Nr 152, poz. 1732/ Komendant Powiatowej Policji w Z. przywrócił asp. S. K. z dniem [...]r. do służby w Policji na stanowisko równorzędne.
Ponadto wskazano iż:
"asp. K. S. s. S. /[...]/ /[...]/ - detektyw /[...]/ Sekcji Kryminalnej, w [...]/[...]/ grupie uposażenia zasadniczego z mnożnikiem 1,11 /jeden, jedenaście/ kwoty bazowej wynoszącej [...]/[...]/ złotych, co stanowi w zaokrągleniu [...]/[...]/ złotych i dodatkiem służbowym w kwocie [...]/[...]/ złotych miesięcznie zgodnie z art. 42 ust. 5 cytowanej ustawy o Policji wymienionemu przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za okres 6 /sześć/ miesięcy".
Jednocześnie zaliczono do celów uposażeniowych w Policji na dzień [...]r. łączną wysługę lat, w związku z uwzględnieniem okresu /[...]/ miesięcy, za które przyznano świadczenie pieniężne: [...] /[...]/ lat i [...] /[...]/ złotych.
Na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg, postępowanie w sprawie ustalenia uprawnień do nagrody rocznej za 2001 i 2002 rok zawieszono do czasu zakończenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko wymienionemu.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, iż asp. S. K. rozkazem personalnym Nr [...]z dnia [...]r. Komendanta Powiatowego Policji w Z., został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...]r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, tzn. po wymierzeniu mu karty dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Decyzją z dnia [...]r. Komendant Powiatowy Policji w Z. uchylił w całości wymieniony wyżej rozkaz personalny.
W tej sytuacji, zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji należało przywrócić wymienionego do służby w Policji na stanowisko równorzędne.
W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego asp. S. K. wniósł o jego zmianę. Uważa, iż powinien zostać wcześniej przywrócony do służby tj. w dniu [...]r., czyli z dniem wydania orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny we Wrocławiu wraz z prawem do wynagrodzenia za okres od [...]r. Ponadto żąda wyjaśnienia z powodu czyjej opieszałości został pozbawiony przez kolejne [...] miesiące środków do życia.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Komendant Wojewódzki Policji we W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 Nr 22 poz. 268 z póź. zm./ utrzymał w mocy rozkaz personalny Nr [...]z dnia [...]r. w sprawie przywrócenia asp. S. K. do służby w Policji z dniem [...]r.
W motywach decyzji organ odwoławczy podał, iż orzeczeniem z dnia [...]r. Komendant Powiatowy Policji w Z. wymierzył asp. S. K. karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Orzeczenie to zostało następnie utrzymane w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. w dniu [...]r. Na podstawie prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby Komendant Powiatowy Policji w Z. w dniu [...]r. wydał rozkaz personalny Nr [...], na podstawie którego z dniem [...]r. zwolnił asp. S. K. ze służby w Policji, zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji.
Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2003r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu uchylił orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia . [...]r. oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...]r. o wymierzeniu asp. S. K. kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Rozstrzygnięciem tym Sąd uchylił prawomocne orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, które stanowiło podstawę faktyczną i prawną rozkazu personalnego Nr [...]z dnia [...]r. Komendanta Powiatowego Policji w Z. o zwolnieniu asp. S. K. ze służby w Policji. Odpis powyższego wyroku wraz z aktami sprawy został przesłany do Komendy Wojewódzkiej Policji we W. w dniu [...]r.
W związku z powyższym wyrokiem zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania w przedmiocie zwolnienia asp. S. K. ze służby w Policji. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 8 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Dlatego też, po otrzymaniu akt postępowania Komendant Powiatowy Policji w Z. w dniu [...]r. wznowił postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia asp. S. K. ze służby w Policji i w tym samym dniu wydał decyzję o uchyleniu w całości rozkazu personalnego Nr [...]z dnia [...]r. Decyzja ta została doręczona asp. S. K. również w dniu [...]r. Po jej uprawomocnieniu się Komendant Powiatowy Policji w Z. w dniu [...]r. wydał rozkaz personalny Nr [...]o przywróceniu z tym dniem asp. S. K. do służby w Policji na stanowisko równorzędne z tym, które zajmował przed zwolnieniem, z Policji.
Powyższy rozkaz był spełnieniem ustawowej regulacji, zawartej w art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, stanowiącej, że uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne.
Jak wskazano wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2003r. uchylający prawomocne orzeczenie o wymierzeniu asp. S. K. kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby obligował właściwego przełożonego w sprawach osobowych do wznowienia postępowania administracyjnego i wydania we wznowionym postępowaniu nowej decyzji, uwzględniającej powyższe rozstrzygnięcie sądowe. Wyrok ten sam w sobie nie stanowił jednak podstawy do przywrócenia asp. S. K. do służby w Policji, ale co wynika ze wspomnianego art. 145 § 1 ust. 8 kpa - stanowił podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o zwolnieniu ze służby.
Tak więc asp. S. K. mógł zostać przywrócony do służby w Policji dopiero po ostatecznej decyzji uchylającej rozkaz personalny o jego wcześniejszym zwolnieniu a więc w dniu [...]r. co też nastąpiło na mocy zaskarżonego rozkazu personalnego.
Odnośnie zarzutu skarżącego dotyczącego jego uposażenia od dnia [...]r., a więc od dnia zwolnienia ze służby organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 42 ust. 5 ustawy o Policji policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem nie więcej jednak niż na okres 6 miesięcy. Takie też świadczenie zostało przyznane asp. S. K. w zaskarżonym rozkazie personalnym. Dlatego stwierdzono, że zawarte w odwołaniu zarzuty nie znajdują uzasadnienia i brak było podstaw do zmiany lub uchylenia rozkazu personalnego Nr [...]z dnia [...]r. Komendanta Powiatowego Policji w Z..
W skardze na wyżej opisaną decyzję i decyzję ją poprzedzającą skarżący wniósł o ich uchylenie i wznowienie postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucił obrazę art. 35 i 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez bezzasadną zwłokę w załatwieniu sprawy, w wyniku czego doznał utraty wynagrodzenia przez okres 3 miesięcy. Skarżący powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 1999r. sygn. akt II SA 459/99. Z orzeczenia tego wynika, że skutkiem uchylenia przez NSA decyzji w sprawie zwolnienia jest "reaktywowanie" stosunku służbowego z dniem ogłoszenia lub doręczenie wyroku. Skarżący uważa, że powinien zostać przywrócony do służby jeśli nie z dniem [...]r. to z dniem [...]roku.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004r. właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności /§ 2/.
W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził, iż decyzje obu instancji dotknięte są sankcją nieważności.
Rozkazem personalnym z dnia [...]r. Nr [...]organ I instancji przywrócił asp. S. K. z dniem [...]r. do służby w Policji na stanowisko równorzędne. Podstawę prawną podjętego rozkazu stanowił przepis art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji /tj. Dz. U. z 2002r. Nr 7 poz. 58 z póź. zm./ w brzmieniu: "Uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne".
Decyzje administracyjne to prawna forma działania polegająca na załatwieniu w sposób władczy indywidualnej sprawy administracyjnej, na gruncie powszechnie obowiązujących przepisów prawa, które w załatwieniu takich spraw przewidują podejmowanie decyzji administracyjnych.
Z treści wyżej przywołanego przepisu art. 42 ust. 1 ustawy o Policji nie można wyprowadzić upoważnienia dla organu orzekającego do podjęcia decyzji administracyjnej w załatwieniu sprawy przywrócenia do służby.
Również w innych przepisach wskazanego aktu normatywnego ustawodawca nie przewidział podstawy prawnej do podjęcia decyzji w rozstrzyganej materii.
W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, iż czynność przywrócenia do służby nie ma charakteru decyzji administracyjnej. Przywrócenie do pracy powoduje, że stosunek służbowy istniejący do chwili zwolnienia ze służby jest kontynuowany. Z tego wynika, iż samo przywrócenie do służby jest jedynie czynnością materialną jakkolwiek skutki tej czynności należałoby zrównać ze skutkiem jakie rodzi akt mianowania.
Organ I instancji podjął zatem zaskarżony akt z dnia [...]r. Nr [...]bez podstawy prawnej co w konsekwencji skutkuje stwierdzeniem jego nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Z kolei organ II instancji rozpatrując odwołanie, nie spostrzegł, iż zakwestionowany rozkaz personalny jest dotknięty powyższą wadą.
Utrzymując w mocy orzeczenie organu I instancji organ odwoławczy dopuścił się zatem rażącego naruszenia prawa /art. 156 § 1 pkt 2 kpa/.
Stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji jednocześnie zwalnia Sąd od obowiązku merytorycznego rozstrzygnięcia zarzutów skargi.
Uwzględniając powyższe należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż nie ma ona przymiotu wykonalności /art. 152 - Prawo o postępowaniu /...//.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło