II SA/Kr 1404/03

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie WSA: Renata Czeluśniak (spr.) Aldona Gąsecka-Duda Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi G.M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 12 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia ekspertyzy I. uchyla zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz G.M. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 10 września 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 80 ust.2 pkt 1, art. 83 ust. 1 i art. 81c ust.2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo Budowlane / Dz. U. z 2000r nr 106 poz. 1126- tekst jednolity / oraz art.77 i 123 k.p.a. postanowił zażądać od B.B. , inwestora budynku garażowego, usytuowanego przy ul. [...] , wykonanego z odstępstwami od decyzji pozwolenia na budowę, przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki następujących dokumentów: 1. opinii Państwowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej 2. opinii Państwowej Inspekcji Pracy, w terminie do 15 października 2002 r. W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, iż zażądał niezbędnych dokumentów celem rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Podniósł, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty oraz inwentaryzacja architektoniczno-budowlana sporządzona przez inż. K.D. wykazała, że przedmiotowy garaż został przystosowany dla potrzeb zakładu mechaniki pojazdowej, a taki sposób użytkowania, niezgodny z decyzją pozwolenia na budowę wymaga zaopiniowania przez Państwową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną oraz Państwową Inspekcję Pracy. Po rozpoznaniu zażalenia G.M. , postanowieniem z dnia 12.05.2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki z dnia 10.09.2002 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 123 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000r., Dz. U., nr 98, poz. 1071) w związku z art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 2000r, Dz.U., nr 106, poz. 1126 z późniejszymi zmianami). W uzasadnieniu stwierdzono, że postępowanie organu l instancji zostało wszczęte na wniosek G.M. w dniu [...] .09.1999 r., w przedmiocie budowy garażu przez B.B. z odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu l instancji i wydanego postanowienia dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie organu l instancji i stwierdził, że organ ten uczynił zadość przepisom ustawy Prawo budowlane. Zapewnił stronom gwarancje procesowe, bowiem miały one zapewniony udział w każdej fazie postępowania, jak również możności wypowiedzenia się, co do ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych, jak i zebranych w postępowaniu dowodów. Podniósł, iż organ l instancji celem załatwienia sprawy administracyjnej obowiązany był do zebrania kompletnego materiału dowodowego oraz wydania rozstrzygnięcia w sprawie w oparciu o tak zebrany materiał dowodowy. Art. 81 c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane upoważnia organy nadzoru budowlanego do nałożenia" w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, ... w drodze postanowienia, ... obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia." Żądane dokumenty mają umożliwić organowi l instancji podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie. W/w opinie pozwolą ustalić, czy dany budynek gospodarczy może pozostać w obecnym stanie, czy też będzie wymagał określonych przeróbek, czy też w ramach doprowadzenia wykonanych z odstępstwem robót budowlanych, polegających na budowie budynku garażowego, konieczne będzie nakazanie jego rozbiórki w oparciu o art. 51 ust. 1 -ustawy - Prawo budowlane. Stwierdzono zatem, iż organ l instancji właściwie zastosował przepisy prawa materialnego, zaś wydane postanowienie odpowiada wymogom określonym w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego. W skardze na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, G.M. podniosła, że inwestycja -- garaż dwu boksowy na samochód osobowy i ciężarowy położony w K. przy ul. [...] działka nr [...] obręb [...] została wykonana sprzecznie z odstępstwem od decyzji nr [...] z dnia 08.12.1997r. Zakład mechaniki samochodowej, funkcjonujący w ww. obiekcie prowadzony jest więc niezgodnie z wydaną decyzją, stanowi samowolę budowlaną oraz narusza zasadę ochrony osób trzecich. Zbudowany budynek znajduje się w pobliżu granicy działki skarżącej obok miejsca, gdzie od lat uprawia warzywa. Skarżąca stwierdziła, iż podczas napraw i remontów samochodów wydzielane są spaliny, szkodliwe nie tylko dla środowiska, ale także dla niej i całej rodziny. W czasie napraw pozostawione nieczystości tzn. przepalone oleje i inne zanieczyszczenia spłukiwane są wodą w kierunku jej działki trując środowisko. Szkodliwe substancje gromadzą się przy ogrodzeniu, wsiąkają w ziemię wydzielając odrażający smród, niemożliwy do przezwyciężenia. Nadmieniła, że prace wykonywane są do późnych godzin wieczornych zakłócając ciszę nocną. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymał w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W uzupełnieniu podniósł, że po powtórnym rozpatrzeniu niniejszej sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne stwierdził, że wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki postanowienie z art. 81 c Prawa budowlanego jest prawidłowe. Ustawodawca, aby zapewnić prawidłowe wykonywanie zadań określonych w przepisach prawa budowlanego uprawnił organy administracji, w tym nadzoru budowlanego, do żądania od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, a także dostawcy wyrobów budowlanych informacji i udostępnienia dokumentów. W motywach wydania kwestionowanego postanowienia organ l instancji napisał, że w celu rozstrzygnięcia sprawy wykonanych z odstępstwem robót budowlanych przy budynku garażowym postanowił zażądać określonych dokumentów. Stanowi to wystarczającą podstawę do skorzystania z uprawnień, o których mowa w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Organ musi bowiem posiadać stosowną wiedzę i ustalić okoliczności mające wpływ na wynik sprawy na podstawie pewnych dowodów, po to by mógł ją rozstrzygnąć co do istoty, zgodnie z wymogami art. 7 i 77 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Uwzględniając powyższe Sąd uznał skargę za uzasadnioną. Po pierwsze podnieść należy, iż przedmiotowe postępowanie administracyjne nie zostało wszczęte na wniosek skarżącej, lecz z urzędu (k.8 akt administracyjnych), a po drugie - jego przedmiot nie dotyczy zmiany sposobu użytkowana obiektu, a budowy garażu z odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę. W związku z tym przedmiotem postępowania brak jest uzasadnienia dla żądania od inwestora opinii Państwowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej i opinii Państwowej Inspekcji Pracy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził w decyzji, iż sposób użytkowania garażu przystosowanego dla potrzeb zakładu mechaniki pojazdowej jest niezgodny z decyzją pozwolenia na budowę i wymaga zaopiniowania przez Państwową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną oraz Państwową Inspekcję Pracy, mimo, iż postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2000 r. wszczął postępowanie w przedmiocie samowolnego odstępstwa od pozwolenia na budowę, a nie w sprawie zmiany sposobu użytkowana obiektu. Zmiana przeznaczenia garażu na warsztat mechaniki samochodowej jest w sprawie bezsporny. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, iż jako organ odwoławczy dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie organu l instancji. Winien zatem rozpoznać sprawę budowy garażu z odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę. Nie uzasadnił jednak, w jaki sposób żądane opinie mają umożliwić organowi l instancji podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie budowy garażu z odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę tzn. dlaczego opinie Państwowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej i Państwowej Inspekcji Pracy " pozwolą ustalić, czy dany budynek gospodarczy może pozostać w obecnym stanie, czy też będzie wymagał określonych przeróbek, czy też w ramach doprowadzenia wykonanych z odstępstwem robót budowlanych polegających na budowie budynku garażowego konieczne będzie nakazanie jego rozbiórki w oparciu o art. 51 ust. 1 - ustawy - Prawo budowlane". Powołując się na art. 81 c Prawa budowlanego organy nie uzasadniły, w jaki sposób, ww. opinie mają rozwiać wątpliwości, "co do jakości (...) robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego", będących podstawą do zastosowania tego przepisu. Z wyżej wymienionych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wbrew wymogom wynikających z art.7 i 77 kpa, na które to przepisy powołał się organ II instancji, nie wyjaśniono i nie uzasadniono podstaw do nałożenia na inwestora obowiązków, w oparciu o art..81 c Prawa budowlanego. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i 1b, art. 135 oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późn. zmianami). Sąd nie orzekł na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy i w jakim zakresie zaskarżone postanowienie nie może być wykonane wobec faktu jego wykonania już przez inwestora (k. 72- 75 i k.78 akt administracyjnych).