II OZ 1256/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F. C. od postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 387/05 o odmowie wstrzymania postanowienia Wojewody Pomorskiego i decyzji Starosty Puckiego z dnia 31 grudnia 2004 r. w sprawie ze skargi F. C. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 23 marca 2005 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji Starosty Puckiego z dnia 31 grudnia 2004 r., Nr [...] postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 7 września 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 387/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu wniosku skarżącej F. C. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Wojewody Pomorskiego z dnia 23 marca 2005 r. i decyzji Starosty Puckiego z dnia 31 grudnia 2004 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi "[...]" Spółka z o. o. w Szczecinie pozwolenia na budowę zespołu elektrowni wiatrakowych w Gnieżdżewie. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że argumenty skarżącej przytoczone na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Puckiego z dnia 31 grudnia 2004 r. nie są wystarczające do jego uwzględnienia. Sąd wskazał, że z treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika, że na etapie budowy elektrowni, jej oddziaływanie na środowisko będzie się sprowadzało do wykonania wykopów budowlanych i transportu elementów konstrukcyjnych, co jest oddziaływaniem typowym i nieuniknionym ze względu na samą istotę procesu inwestycyjnego. Na etapie funkcjonowania elektrowni, prognozy zakładają, że odstraszający wpływ elektrowni na awifaunę lęgową będzie niewielki, ryzyko dziennych kolizji ptaków z turbinami jest minimalne, zaś nocnych kolizji – nieduże. W okresie eksploatacji elektrowni nie wystąpi natomiast oddziaływanie na powierzchnię gleby i ziemi oraz zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego. Z samej istoty inwestycji technologicznych wynika odmienność od otoczenia, co nie musi przesądzać o tym, że powoduje ona niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu na postanowienie z dnia 7 września 2005 r. skarżąca wniosła o uchylenie tego postanowienia. Skarżąca twierdzi, że budowa zespołu elektrowni wiatrowych wywoła skutki nieodwracalne, gdyż zatrzymanie tak rozległej inwestycji nie będzie praktycznie możliwe. W tej sytuacji Sąd powinien wziąć pod uwagę wszelkie, nawet najbardziej odległe aspekty rozpoczęcia budowy elektrowni. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z przepisem art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może na wniosek strony postanowić o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż oddalając wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Wojewody Pomorskiego z dnia 23 marca 2005 r., którym organ stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącej od decyzji Starosty Puckiego oraz decyzji organu pierwszej instancji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zespołu elektrowni wiatrakowych w Gnieżdżewie, Sąd przytoczył argumenty odwołujące się do oceny, czy i jakie znaczenie dla środowiska naturalnego i otoczenia inwestycji może mieć projektowana inwestycja. Takie uzasadnienie oddalenia wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu jest wadliwe, ponieważ odwołuje się do tych okoliczności, które są brane pod uwagę w toku oceny legalności pozwolenia na budowę. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy natomiast wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku realizacji obiektu budowlanego, nie chodzi więc o ocenę, czy zamierzone przedsięwzięcie inwestycyjne wywołuje dopuszczalne czy niedopuszczalne skutki dla otoczenia, ale o ocenę czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem obiektu, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi roboty budowlane nie powinny być prowadzone. Wznoszenie obiektu budowlanego przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że nie są spełnione warunki do legalnego prowadzenia robót budowlanych, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed rozpoczęciem robót budowlanych. Wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć przede wszystkim inwestora, ale także innych podmiotów. Stąd w przypadku inwestycji takich jak w rozpoznawanej sprawie może okazać się celowe rozważenie wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę w określonej części. Taką możliwość stwarza przepis art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy również uwzględnić postanowienia art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.), który stanowi, że sąd może uzależnić wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestor. W przypadku inwestycji o większych rozmiarach istotne znaczenie ma także wyważenie racji przemawiających za uwzględnieniem wniosku skarżącego oraz interesów inwestora, a z tego względu konieczne jest przedstawienie stanowiska inwestora co do wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Te wszystkie względy zostały pominięte w toku rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i decyzji organu pierwszej instancji o pozwoleniu na budowę, co oznacza rozpoznanie tego wniosku z naruszeniem art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia celem ponownego rozpoznania wniosku. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie.