II SA/Wa 1918/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi G. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2005 nr [...] 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Pośrednik Pracy Działu Aktywizacji Rynku Pracy Urzędu Pracy W., powołując się na upoważnienie Prezydenta W., decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 9 ust.1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2, w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach runku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), orzekł o utracie przez G. O. statusu osoby bezrobotnej z dniem 18 sierpnia 2005 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] powyższą decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta pozbawia na okres 90 dni statusu bezrobotnego, bezrobotnego który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac interwencyjnych lub robót publicznych, albo udziału w szkoleniu, stażu, przygotowaniu zawodowym w miejscu pracy. Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy przez odpowiednie zatrudnienie rozumie się zatrudnienie i inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniu społecznemu i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu a stan zdrowia pozwala na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin. G. O. w dniu 18 sierpnia 2005 r. odmówiła przyjęcia zatrudnienia w [...], uzasadniając odmowę tym, że oferta dotyczyła pracy tylko na okres 2 miesięcy. Zaproponowana praca zgodna była z doświadczeniem skarżącej, która rejestrując się w charakterze bezrobotnej do kraty rejestracyjnej podała, że ostatnio wykonywała zatrudnienie na stanowisku [...]. Stan zdrowia wymienionej także nie stanowił przeszkody do podjęcia tego zatrudnienia, gdyż w aktach sprawy brak jest dokumentów świadczących o jakichkolwiek w tym zakresie przeszkodach. Nie można ponadto zgodzić się z zawartymi w odwołaniu zarzutami, że G. O. nie była informowana o konsekwencjach odmowy przyjęcia pracy. W dniu rejestracji skarżąca zapoznała się z "informacją dla osób zgłaszających się do rejestracji", czego dowodem jest podpis wymienionej na powyższej informacji. Decyzję Wojewody [...] G. O. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie jej statusu osoby bezrobotnej. Podniosła przy tym, że po otrzymaniu informacji dla osób rejestrujących się przeczytała ten dokument niezbyt uważnie, gdyż nie miała przy sobie okularów. Zarzuciła ponadto, że została pozbawiona statusu bezrobotnego, mimo że w stosunku do jej znajomej, która także odmówiła przyjęcia zaproponowanej jej pracy, organ zatrudnienia nie wyciągnął takich surowych konsekwencji prawnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, podkreślił, że G. O. złożyła własnoręczny podpis na informacji dla osób zgłaszających się do rejestracji, a zatem została powiadomiona przy tym, że utrata statusu bezrobotnego następuje między innymi w przypadku nieuzasadnionej odmowy przyjęcia propozycji pracy. Organy rozpatrują każdą sprawę indywidualnie, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Dlatego argument, że koleżance skarżącej przywrócono status osoby bezrobotnej nie może uzasadniać zmiany zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne – o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej – sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. przepisami prawa obowiązującymi w dniu podjęcia zaskarżonego aktu lub czynności. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że sąd nie jest związany granicami skargi i obowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszystkich naruszeń prawa. Rozpoznając sprawę w tym zakresie należy przede wszystkim zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym podstawową kwestią jest właściwość organu, tj. jego zdolność prawna do rozstrzygania w trybie postępowania administracyjnego określonej kategorii spraw. Zgodnie z art. 19 kpa organy administracji zobowiązane są do przestrzegania z urzędu swojej właściwości. Naruszenie tego przepisu, polegające na wydaniu decyzji przez organ niewłaściwy, stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Nieważność powoduje przy tym naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydaniu decyzji, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Jedynie upływ 10 lat od jej wydania lub nieodwracalność wywołanych przez nią skutków prawnych – stosownie do art. 156 § 2 kpa - uzasadnia odstąpienie od stwierdzenia nieważności (m. innymi wyrok NSA z 7.10.1982 r. sygn. akt II SA 1119/82 ONSA nr 2 z 1982 r., poz. 95). Stosownie do art. 104 § 1 kpa wydawanie decyzji administracyjnych należy do organów administracji publicznej. Decyzje w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego podejmuje starosta, a w miastach na prawach powiatu prezydent miasta, w tym Prezydent W. (art. 9 ust. 1 pkt 14a i art. 10 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach runku pracy, art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym – t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm. i art. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy – Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.). Zgodnie art. 268a kpa organ administracji publicznej może upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Podobna regulację zawiera art. 38 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, przewidując możliwość udzielania przez starostę upoważnienia do wydawania decyzji wicestaroście, poszczególnym członkom zarządu powiatu, pracownikom starostwa, powiatowych służb, inspekcji i straży oraz kierownikom jednostek organizacyjnych powiatu. Powyższą kwestię ustawodawca nieco odmiennie rozwiązał w powołanej ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. Zgodnie z art. 9 ust. 7 tej ustawy w sprawach promocji zatrudnienia starosta (prezydent miasta na prawach powiatu), może w formie pisemnej upoważnić dyrektora powiatowego urzędu pracy lub na jego wniosek innych pracowników tego urzędu do załatwienia w imieniu organu spraw, w tym do wydawania decyzji, postanowień oraz zaświadczeń w trybie przepisów o postępowaniu administracyjnym. Upoważnienie udzielone na podstawie wskazanych przepisów wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu. Czynności w prawnych formach działania administracji publicznej podejmuje zatem któryś z pracowników urzędu przydanego do pomocy organowi a nie sam piastun organu czyli osoba powołana na to stanowisko. Pracownik upoważniony do wykonywania kompetencji organu nie staje się przez to organem administracji publicznej. Wykonuje on tylko kompetencje organu lecz sam ich nie posiada. W konsekwencji pracownik ten nie może uzyskanego uprawnienia scedować dalej. Nie ma zatem uprawnienia do upoważniania innych pracowników do działania w imieniu organu. Działanie pracownika bez upoważnienia właściwego organu administracji publicznej pociąga za sobą nieważność decyzji z mocy art.156 § 1 pkt 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie decyzję z dnia [...] sierpnia 2005r nr [...] podpisała P. D., pośrednik pracy Działu Aktywizacji Rynku Pracy, powołując się na upoważnienie Prezydenta W. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, wymieniona nie dysponowała wymaganym upoważnieniem Prezydenta W. Upoważnienie do wydawania decyzji i zaświadczeń w sprawach prowadzonych w Dziale Aktywizacji Rynku Pracy udzielił jej bowiem nie Prezydent W. lecz działający z upoważnienia tego organu S. S. Zastępca Prezydenta W. Jak zaznaczono wyżej w sprawach uregulowanych w ustawie o promocji zatrudnienia starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) do wydawania decyzji w swoim imieniu może upoważnić tylko dyrektora powiatowego urzędu pracy lub na jego wniosek innego pracownika tego urzędu. Brak było zatem podstaw do udzielenia takiego upoważnienia przez organ Zastępcy Prezydenta W. Nieskuteczne też było scedowanie przez Zastępcę Prezydenta W. uzyskanego upoważnienia na pracownika urzędu pracy. Upoważnienie do wykonywania kompetencji organu może być bowiem udzielone tylko przez organ a nie przez osobę, która wykonuje jedynie kompetencje tego organu. Z powyższych względów Sad uznał, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2005r nr [...] została wydana z naruszeniem powołanych przepisów o właściwości. Wojewoda [...] utrzymując w mocy decyzję organu I instancji dotkniętą nieważnością sam rażąco naruszył prawo, tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Naruszenie to obligowało Sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z przyczyn przewidzianych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości Sąd orzekł, na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.