II SA/Gd 1340/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Przybielski, Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.), Protokolant Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia 14 lipca 2003 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał H. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu rekreacyjno-gospodarczego o powierzchni zabudowy 29.76 m2, usytuowanego na działce nr [...] w P.. W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu, a w jego toku ustalono, że przedmiotowy domek, stanowiący własność H. G., wybudowany został samowolnie w latach osiemdziesiątych, pod rządem przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Jak dalej wskazał organ, analiza przepisów art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w związku z art. 28 ust. 1 i 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. prowadzi do wniosku, że H. G. winna była uzyskać pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu. Brak zaś pozwolenia obliguje organ do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o treść art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i orzeczenia przymusowej rozbiórki w sytuacji, gdy obiekt budowlany został wybudowany nas terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Jak podał organ, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy S. działka nr [...] w P. oznaczona jest na planie kolorem żółtym, co oznacza przeznaczenie terenu na uprawy rolne. W tej sytuacji, koniecznym było orzeczenie o rozbiórce na mocy art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W odwołaniu do powyższej decyzji H. G. zarzuciła nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności prawnych i faktycznych istotnych dla przedmiotu sprawy, w tym – nie zastosowanie w rozstrzygnięciu art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który odsyła do art. 48 tejże ustawy, wyłączającego orzekanie nakazu rozbiórki wobec obiektu odwołującej oraz błędne zastosowanie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, który jako "dotychczasowy" – zdaniem odwołującej – nie odnosi się do jej obiektu. Mając na uwadze powyższe uchybienia odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji orzekającej co do istoty lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto, zdaniem odwołującej, art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane z 1974 r. zastrzeżony jest jako podstawa prawna dla nakazywania rozbiórek budynków, nie zaś obiektów nietrwale związanych z gruntem, jakim jest jej domek o charakterze rekreacyjnym. Po rozpoznaniu niniejszego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 sierpnia 2003 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podał, że obiekt letniskowy wybudowany w latach 1980-1981 na terenie działki nr [...] w P. odwołująca nabyła od K. H.. Na jego wybudowanie właścicielka nie uzyskała pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, którymi są przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Następnie organ odwoławczy wskazał na treść art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., wywodząc, że skoro obiekt budowlany został samowolnie wybudowany na terenie, który zgodnie z prawem miejscowym przeznaczony jest pod uprawy rolne, to na jego podstawie zasadnie orzeczono o jego rozbiórce. W skardze na powyższą decyzję H. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zarzuciła obrazę prawa materialnego przez błędną interpretację art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który to przepis, jej zdaniem, nie ma zastosowania w związku z art. 48 tejże ustawy w jej sprawie z tej przyczyny, że obiekt pobudowany na działce nie jest trwale związany z gruntem. W uzasadnieniu skargi H. G. podniosła, że organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do jej zarzuty podniesionego w odwołaniu co do zakresu zastosowania art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w zw. z art. 48 tej ustawy w niniejszej sprawie, skoro obiekt budowlany posadowiony na jej działce jest obiektem nietrwale z gruntem związanym. Ponadto, zdaniem skarżącej do obiektów posadowionych bez pozwolenia na budowę w latach 1980-1981 nie ma zastosowania art. 48 ustawy Prawo budowlane nakazujący ich rozbiórkę. Dodatkowo, wobec faktu uchylenia przez przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., nie może znaleźć zastosowania w jej sprawie przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 uchylonej ustawy z 1974 r. Nadto, skarżąca podkreśliła, że postawiony przez nią obiekt nie stanowi budynku w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, gdyż nie jest trwale związany z gruntem. To oznacza, jej zdaniem, wyłączenie zastosowania w takim przypadku art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jak podstawy prawnej orzekania o rozbiórkach budynków, a nie obiektów nietrwale związanych z gruntem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymują w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie, w których nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wbrew zarzutom skargi organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Odnosząc się do zarzutu skarżącej odnośnie zastosowania właściwego prawa w niniejszej sprawie wskazać należy, iż z dniem 1 stycznia 1995 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.), która w art. 103 ust. 2 stanowi, że przepisu jej art. 48 (dotyczącego nakazu rozbiórki), nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia jej w życie, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a takimi są – wbrew twierdzeniom skarżącej - przepisy ustawy z dnia 24 października 19974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżąca wybudowała dom letniskowy na przedmiotowej działce w latach 1980-1981 bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W dacie realizacji tej inwestycji obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.), której przepisy art. 2 ust. 1 oraz 28 ust. 1 pozwalały na rozpoczęcie robót budowlanych związanych ze wzniesieniem nietrwale związanego z gruntem obiektu budowlanego w postaci domku letniskowego wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę i tylko na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczność, że obiekt skarżącej jest nietrwale z gruntem związany. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. obiektem budowlanym są m. in. budynki stałe i tymczasowe. Dodatkowo wskazać należy, że obiekty letniskowe nie zostały objęte zwolnieniem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, do udzielenia którego upoważniony został Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w drodze rozporządzenia (por. rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego – Dz. U. nr 8, poz. 48 ze zm). Z ustaleń faktycznych, nie kwestionowanych w skardze, wynika że przedmiotowy obiekt zrealizowano bez pozwolenia na budowę oraz na terenie przeznaczonym w planie miejscowym ogólnym zagospodarowania przestrzennego obszaru miejscowości P. pod teren upraw rolnych. Z planu wynika jednoznacznie, iż teren, na którym położona jest nieruchomość skarżącej nie jest przeznaczony pod zabudowę, chociażby letniskową. Spełnione zostały zatem, określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., przesłanki zobowiązujące organ administracji do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego z naruszeniem prawa na terenie nie przeznaczonym pod inwestycję. W myśl dyspozycji art. 37 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, niekwestionowanych przez stronę, w ocenie Sądu, zaistniały przesłanki do tego, ażeby organ administracji I instancji orzekł o rozbiórce domku letniskowego należącego do skarżącej, a organ II instancji utrzymał to orzeczenie w mocy. Rozpatrując sprawę samowoli budowlanej organ odwoławczy prawidłowo wydał decyzję na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu jej wydania. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.