II SA/Kr 395/05

WyrokWSA w Krakowie2005-12-14

Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Renata Czeluśniak, Aldona Gąsecka-Duda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego, wydane na wniosek właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia, jest zgodne z prawem, nawet jeśli część wnioskodawców posiada grunty inne niż gospodarstwa rolne lub grunty niebędące własnością Gminy czy Skarbu Państwa?
Ratio decidendi
Postępowanie scaleniowe może być wszczęte na wniosek właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia, przy czym ustawa scaleniowa uprawnia do złożenia takiego wniosku nie tylko właścicieli gospodarstw rolnych, ale także wszystkich właścicieli gruntów, w tym Gminę i Skarb Państwa. Wnioskodawcy wykazali, że łączny obszar gruntów, których właściciele wystąpili z wnioskiem, przekracza wymaganą połowę powierzchni wsi, co czyni zaskarżone postanowienie zgodnym z prawem. Zarzuty dotyczące fałszowania dokumentów i podpisów nie zostały potwierdzone, a postępowania prokuratorskie w tej sprawie były umarzane.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o wszczęciu postępowania scaleniowego na wniosek właścicieli gruntów we wsi P. Skarżący zarzucali naruszenie prawa, fałszowanie dokumentów i podpisów, a także kwestionowali status niektórych wnioskodawców i posiadane przez nich grunty. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty, wskazując na spełnienie wymogów formalnych dotyczących wniosku o wszczęcie postępowania scaleniowego.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie WSA: Renata Czeluśniak Aldona Gąsecka-Duda Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005r. sprawy ze skargi J.J., H.W., M.K., A.K., A.M., Z.N., Z.K., L.W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania scaleniowego skargę oddala Postanowieniem z dnia [...].12.2004r. znak:[...] Starosta T., działając na podstawie art. 2 ust. l, art. 3 ust. 2 i art. 7 ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scaleniu i wymianie gruntów (jednolity tekst Dz. U. z 2003 Nr 178 , poz. 1749 z późn. zm. - zwanej dalej ustawą scaleniową) na wniosek właścicieli gruntów położonych we wsi P., których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia, wszczął postępowanie scaleniowe obejmujące obszar administracyjny wsi P. gm. R. o powierzchni 650,25 ha, wykazując załącznikiem do postanowienia uczestników scalenia. Zażalenie H.W., J.J. oraz 8 osób, którzy zażalenie podpisali, nie wszyscy czytelnie, bez podania swoich adresów nie zostało uwzględnione i Wojewoda, postanowieniem z dnia [...].01.2005r. znak:[...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie wywodząc w uzasadnieniu co następuje: 1/ Z wnioskiem o wszczęcie postępowania scaleniowego wystąpili: • właściciele gruntów położnych we wsi P., gm. R. o powierzchni 240,88 ha, • Gmina R. - właściciel gruntów o powierzchni 88,22 ha, • Skarb Państwa- Agencja Nieruchomości Rolnych właściciel gruntów o powierzchni 7,62 ha, • Posiadacze samoistni gruntów położonych we wsi P. o powierzchni 11,89 ha. Daje to łącznie powierzchnię 348,61 ha co przy ogólnej powierzchni wsi P. 650,25 ha - stanowi 53,61% powierzchni wsi (powierzchni obszaru scalenia), a zatem spełnia wymóg zawarty w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o scalaniu i wymianie gruntów. 2/ Skarżący twierdzili nie przedstawiając żadnych konkretnych zarzutów, że postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa polegającym na "usiłowaniu wymuszenia scalenia gruntów, fałszowaniu dokumentów, poświadczenia nieprawdy, podrabianiem podpisów na listach właścicieli gospodarstw rolnych" a ponadto fałszowano dokumenty podrabiano podpisy, 3/ Na przestrzeni ostatnich kilku lat ciągle ta sama grupka osób - przeciwników scalania na każdym etapie postępowania składała zawsze te same zarzuty o fałszowaniu dokumentów i podrabianiu podpisów, a Prokuratura R. w T. badająca sprawę ani razu nie potwierdziła tych faktów i każdorazowo umarzała sprawę. 4/ Rzeczywiste przesłanki podejmowanego scalania gruntów to nadmiernie rozdrobnione grunty, wydłużone działki o nieregularnych krzywych granicach i znajdujące się w szachownicy. Dlatego do prowadzenia racjonalnej gospodarki rolnej niezbędna jest zmiana dotychczasowej wadliwej struktury agrarnej poprzez zabieg urządzenioworolny - scalanie gruntów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli J.J., H.W., M.K., A.K., A.M., Z.N., Z.K. oraz L.W. - i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa zarzucili, że o wszczęcie postępowania wystąpili "właściciele gruntów" oraz "mieszkańcy" - posiadający tylko działki siedliskowe, co ma być uwidocznione w postępowaniu z dnia 7.12.2004r. Dalej podniesiono, że "Gmina R. właściciel gruntu o powierzchni 88,22 ha tak zwane "pastwisko" o tak dużym areale nie może podlegać scalaniu, ponieważ nie ma żadnych możliwości przenoszenia". Posiadacze samoistni gruntów o powierzchni 11,89 ha - nie mogą wnosić o scalenie gdyż właściciele tych gruntów przebywają w USA i zgody na scalenie nie wyrażali a podpisy osób wyrażających zgodę na scalenie pochodzą od osób nie posiadających gruntów lub dawno nieżyjących. Podniesiono także, że "Postanowieniem sądu Rejonowego w T. z dn.27.12.2004 r. sygn. akt [...] ujawniło brakujące rolnikom grunty bez wcześniejszego poinformowania w zamian za utracony grunt oferując pieniądze - na co rolnicy nigdy nie wyrażą zgody". W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269), kontrola sądowa zaskarżonego postanowienia, nie stwierdziła aby naruszało ono prawo w takim stopniu aby mogło prowadzić do uwzględnienia skargi. Uchylenie zaskarżonego postanowienia mogłoby nastąpić w przypadku stwierdzenia: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. (art. 145 § l pkt. 1-3 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270) - dalej zwaną w skrócie - p.o.p.s.a.). Sąd pragnie zwrócić uwagę, że podobną sprawę, tyle, że dotyczącą wszczęcia postępowania scaleniowego wsi M. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał w sprawie oznaczonej Sygn. akt II Sa/Kr 1128/04. Z uwagi na to, że w sprawie niniejszej występują jako skarżący m.in. także osoby które skarżyły postanowienie o wszczęciu postępowania wsi M., należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 2 ustawy scaleniowej postępowanie scaleniowe może być wszczęte na wniosek większości właścicieli gospodarstw rolnych, położonych na projektowanym obszarze scalenia, lub na wniosek właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia. Postępowanie może być wszczęte bądź z urzędu (art. 4 ust. l ustawy scaleniowej) bądź na wniosek, przy czym wniosek może pochodzić albo od większości właścicieli gospodarstw rolnych, położonych na projektowanym obszarze scalenia, albo od właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia, (art. 3 ust. 2 ustawy scaleniowej). Ustawodawca upoważnił do złożenia wniosku albo większość właścicieli gospodarstw rolnych albo właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia. Tak więc, ustawodawca, do złożenia wniosku upoważnia nie tylko właścicieli gospodarstw rolnych, ale także wszystkich właścicieli gruntów (a więc, także nie wchodzących w skład gospodarstw rolnych). W sprawie zostało udokumentowane, że wniosek o wszczęcie postępowania pochodzi od osób fizycznych właścicieli gruntów położnych we wsi P., których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia, bowiem z wnioskiem o wszczęcie postępowania scaleniowego wystąpili, właściciele gruntów położnych we wsi P., gm. R. o powierzchni 240,88 ha, Gmina R. -właściciel gruntów o powierzchni 88,22 ha, Skarb Państwa- Agencja Nieruchomości Rolnych właściciel gruntów o powierzchni 7,62 ha, posiadacze samoistni gruntów położonych we wsi P. o powierzchni 11,89 ha. Daje to łącznie powierzchnię 348,61 ha co przy ogólnej powierzchni wsi P. 650,25 ha - stanowi 53,61% powierzchni wsi (powierzchni obszaru scalenia), a zatem spełnia wymóg zawarty w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o scalaniu i wymianie gruntów. Wykazano bowiem właścicieli gruntów we wsi P. wnoszących o przeprowadzenie scalenia. Postanowienie zawiera elementy o jakich mowa w art. 7 ust.2 ustawy scaleniowej tj. określa granice i powierzchnie obszaru scalenia lub wymiany gruntów; wykazuje uczestników scalenia i określa przewidywany termin zakończenia prac scaleniowych. Samo zakwestionowanie przez skarżących listy osób wnioskujących przeprowadzenie scalenia, nie może odnieść zamierzonego skutku. Ustawodawca w art. 34 pkt. 6 ustawy scaleniowej zrównał właściciela z posiadaczem samoistnym. Reasumując jeszcze raz należy zwrócić uwagę skarżącym, że do złożenia wniosku o przeprowadzenie scalenia, uprawnieni są nie tylko właściciele gospodarstw rolnych a ustawa takie uprawnienie daje także właścicielom gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia. Nie zrozumiały jest zarzut, że "Gmina R. właściciel gruntu o powierzchni 88,22 ha tak zwane "pastwisko" o tak dużym areale nie może podlegać scalaniu, ponieważ nie ma żadnych możliwości przenoszenia". Zarzut ten nie został wyjaśniony przez skarżącego J.J. na rozprawie w dniu 14.11.2005 r. (k.279). W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżone postanowienie, czy poprzedzające je postanowienie organu I instancji naruszały prawo, na podstawie art. 151 ustawy 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270), należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło