I SA/Wa 558/05

WyrokWSA w Warszawie2005-12-15

Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Daniela Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba nieposiadająca tytułu prawnego do nieruchomości może skutecznie żądać jej podziału lub wydania opinii o możliwości takiego podziału?
Ratio decidendi
Podział nieruchomości może nastąpić wyłącznie na wniosek osoby posiadającej do niej tytuł prawny. Osoba nieposiadająca takiego tytułu nie może skutecznie żądać czynności w sprawie podziału nieruchomości, w tym wydania opinii o możliwości podziału, która stanowi wstępny etap postępowania. W przypadku braku wniosku właściciela, postępowanie w sprawie podziału nieruchomości jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Stan faktyczny
J. S. i J. N. złożyli wniosek o wydanie postanowienia o możliwości podziału nieruchomości, do której nie posiadali tytułu prawnego. Wójt Gminy I. pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło postanowienie Wójta i umorzyło postępowanie, wskazując na brak tytułu prawnego wnioskodawców do nieruchomości. Skarżący podnieśli, że posiadają interes prawny do żądania podziału ze względu na umowę odsprzedaży części działki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz /spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Daniela Kozłowska Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J. S. i J. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę I SA/Wa 558/05 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia małżonków P. uchyliło postanowienie Wójta Gminy I. z dnia [...] października 2004 r. pozytywnie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w H., a oznaczonej jako działka nr [...] i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał następujący stan faktyczny i prawny: Pismem z dnia 5 lipca 2004 r. J. i J. N. wystąpili do Wójta I. z wnioskiem o wydanie postanowienia o możliwości podziału nieruchomości położonej w H. oznaczonej jako działka nr [...]. W uzasadnieniu podnieśli, że podział tej działki jest im niezbędny do uregulowania stanu prawnego tego gruntu. Wójt Gminy I., działając na podstawie art. 93 ust. 1, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału powyższej nieruchomości na działki nr [...] o powierzchni około [...] ha z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową ekstensywną jednorodzinną oraz nr [...] o powierzchni około [...] ha z przeznaczeniem pod zabudowę ekstensywną jednorodzinną na działkach leśnych. Jednocześnie organ ten stwierdził, że decyzja o podziale zostanie wydana po przedłożeniu mapy, a w uzasadnieniu stwierdził, że podziału dokonuje się pod warunkiem, iż przy zbywaniu działek powstałych w tym podziale, ustanowiona zostanie służebność zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W wyniku zażalenia małżonków P., że wnioskujący nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, gdyż przedmiotowa nieruchomość stanowi ich własność organ odwoławczy powołał art. 97 ust. 1 i 1a pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która posiada w tym interes prawny, a wiec jedynie na wniosek osoby posiadającej tytuł prawny do tej nieruchomości, a osoba nie posiadająca tytułu wymaganego prawem nie może skutecznie żądać czynności w sprawie podziału nieruchomości, w tym czynności polegających na żądaniu wydania opinii o możliwości podziału, która to czynność stanowi wstępny etap postępowania w sprawie podziału nieruchomości. Właścicielem nieruchomości będącej przedmiotem podziału jest małżeństwo G. P. i M. P. na prawach wspólności ustawowej, co wynika z KW [...]. Z akt sprawy wynika także, iż aktem notarialnym z dnia [...] maja 1991 r. J. N. i jego (była) żona I. R. sprzedali małżeństwu G. i M. P. nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], w skład której wchodzi działka nr [...], a następnie w dniu 25 maja 1991 r. G. i M. P. zawarli nieformalną umowę o odsprzedaży działki nr [...] J. S. i J. N.. Umowa ta nie została potwierdzona przez notariusza, co oznacza, że J. S. (obecnie N.) i J. N. nie posiadają tytułu prawnego do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i w związku z tym nie mogą skutecznie wnieść żądania jej podziału. Skoro zatem brak było wniosku właściciela o podział nieruchomości, to prowadzenie postępowania w tej sprawie było bezprzedmiotowe. W takim przypadku organ odwoławczy przyjął, że postanowienie Wójta Gminy I. podlega uchyleniu, a postępowanie prowadzone w pierwszej instancji umorzeniu. Skargę sądową na powyższe postanowienie wnieśli J. N. i J. S. podnosząc, że mają interes prawny wnosić o podział, bo zgodnie z umową odsprzedaży części działki nr [...] są w jej posiadaniu i są właścicielami. Tym samym są upoważnieni do scalenia swojej nieruchomości, a postanowienie co do możliwości podziału jest konieczne do sporządzenia mapy prawnej dla potrzeb aktu notarialnego. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W przedmiotowej sprawie postanowienie organu pierwszej instancji - co wynika z jego treści - zostało wydane "na wniosek J. N., który swój interes prawny wywodzi z zawartej dnia 25 maja 1991 r. umowy z G. i M. P.", a jego treścią było pozytywne zaopiniowanie przez Wójta Gminy wstępnego projektu podziału geodezyjnego nieruchomości stanowiącej działkę ewid. nr [...]. W rozdziale I działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543) w art. 93 i następne, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania obu postanowień, mowa jest o podziale nieruchomości i postępowaniu w sprawie podziału nieruchomości. Podstawową przesłanką dopuszczalności podziału jest zgodność podziału z ustaleniami planu miejscowego, a o samym podziale rozstrzyga decyzja o podziale lub orzeczenie sądu. W powołanym art. 93 ust. 4 i 5 ustawy unormowane zostało, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Postanowienie zawierające opinię w przedmiocie zgodności proponowanego podziału nieruchomości z planem miejscowym dotyczy jednej z kwestii wynikającej w toku postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości. W sprawie takiej bowiem są to dwa etapy postępowania, a mianowicie: opiniowanie wstępnego projektu podziału nieruchomości i zatwierdzenie podziału nieruchomości (tak NSA w wyroku z dnia 6 grudnia 2000 r. I SA 1292/00). Art. 97 ust. 1 i 1a ustawy stanowi, iż podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny, przy czym wnioskujący winien dołączyć m.in. dokument stwierdzający tytuł prawny do nieruchomości Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że podziału nieruchomości można dokonać na wniosek osoby posiadającej tytuł prawny do nieruchomości, a osoba nie posiadająca takiego tytułu nie może skutecznie żądać czynności w sprawie podziału nieruchomości, w tym czynności polegających na żądaniu wydania opinii o możliwości podziału, która to czynność stanowi wstępny etap postępowania w sprawie podziału nieruchomości. W przedmiotowej sprawie właścicielem działki nr [...] są małżonkowie P. na prawach wspólności ustawowej (KW [...], a następnie KW [...]). Akt notarialny z dnia [...] maja 1991 r. wskazuje, że J. N. i I. R. sprzedali małżonkom P. nieruchomość oznaczoną jako działki [...], [...] i [...]. Nie ma natomiast notarialnej umowy odsprzedaży działki [...] przez małżonków P. na rzecz J. S. i J. N. (znajdująca się w aktach nieformalna umowa odsprzedaży z [...] maja 1991 r. jako nie zawarta w formie prawem przewidzianej nie stanowi tytułu prawnego do nieruchomości). Trafnie więc przyjął organ odwoławczy, że J. S. (obecnie N.) i J. N. nie posiadają tytułu prawnego do działki nr [...], a związku z tym nie mogą skutecznie wnosić żądania o jej podział. Tak więc, argumenty podniesione w skardze, a dotyczące tytułu własności skarżących do części działki [....] są chybione, zaś z powoływanej umowy przedwstępnej sprzedaży z [...] sierpnia 1998 r., (która również nie jest tytułem prawnym) nie wynika, aby dotyczyła ona działki [...]. Pozostałe kwestie rozliczenia zadatków, przeprowadzenia rozgraniczenia i kosztów procesu cywilnego pozostają poza ramami niniejszego postępowania. Reasumując, wobec bezpodstawności zarzutów, iż zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło