VI SA/Wa 1501/05
WyrokWSA w Warszawie2005-12-15
Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Grażyna Śliwińska, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych przez przedsiębiorcę podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym, w tym obowiązkowi uiszczenia opłaty drogowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych przez przedsiębiorcę podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym. Chociaż art. 3 ust. 2 ustawy stanowi, że do takich przewozów stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, nie wyłącza to całkowicie stosowania ustawy. Ponieważ definicja niezarobkowego przewozu drogowego jest równoznaczna z przewozem na potrzeby własne, przedsiębiorca wykonujący takie przewozy jest zobowiązany do uiszczania opłat drogowych zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy. Brak uiszczenia tej opłaty uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Skarżąca M. N. została skontrolowana podczas przewozu ścieków na potrzeby własne. Stwierdzono brak dowodu uiszczenia opłaty drogowej oraz zezwolenia na przewóz odpadów. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną za wykonywanie przewozu bez uiszczenia opłaty drogowej. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że przepisy ustawy o transporcie drogowym nie mają do niej zastosowania, ponieważ przewozi odpady komunalne lub nieczystości płynne, co stanowi niezarobkowy transport drogowy wyłączony spod działania ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska(spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Aleksandra Borowiec- Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi M. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oddala skargę
Dnia [...] listopada 2004r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] na drodze krajowej nr [...] poddał kontroli drogowej pojazd nr rej. [...] marki [...] będący własnością M. N. prowadzącej działalność gospodarczą "W.". W protokole kontroli stwierdzono przewóz na potrzeby własne ścieków do stacji zlewowej. Stwierdzono ponadto brak w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz brak zezwolenia na przewóz drogowy odpadów. Protokół został podpisany przez kierowcę J. P. bez zastrzeżeń.
W toku postępowania M. N. dostarczyła m.in. dwie decyzje zezwalające na wywóz nieczystości płynnych na terenie [...] i T., zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej polegającej na odprowadzaniu i oczyszczaniu ścieków, umowę o dostarczanie ścieków do stacji zlewnych eksploatowanych przez spółkę "A.", umowę o pracę zawartą z kierowcą J. P. i decyzję o rejestracji samochodu.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] powołując się na art.92 ust.1 i ust.4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 204 z 2004r. poz. 2088/ oraz lp.1.4.1. załącznika do tej ustawy nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty drogowej.
Od tej decyzji odwołała się skarżąca wnosząc o jej uchylenie. Wskazała, że zgodnie z art.48 cytowanej ustawy o transporcie drogowym Inspekcja Transportu Drogowego nie jest w ogóle uprawniona do kontrolowania pojazdów wymienionych w art.3 ustawy, zaś art. 3 ust.2 stanowi, że do usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Z zestawienia wskazanych przepisów skarżąca wywiodła, że organ kontrolny nie był uprawniony do przeprowadzenia kontroli i nałożenia kary. Wskazała także że, art.42 ust.1 ustawy ustanawiający obowiązek wnoszenia opłat drogowych odnosi się tylko do przedsiębiorców wykonujących transport drogowy oraz wykonujących przewozy na potrzeby własne. Skarżąca przewozi odpady komunalne lub nieczystości płynne, a zatem art.3 wyłącza ją wprost spod działania ustawy o transporcie drogowym. Ustawodawca wprowadził dwa odrębne pojęcia "niezarobkowy transport drogowy" i "przewóz na potrzeby własne". Art.42 ustanawiający opłaty drogowe obejmuje tylko "przewóz na potrzeby własne", i nie dotyczy "niezarobkowego transportu drogowego", który wykonuje skarżąca i który z mocy art.3 wyłączony jest spod działania ustawy.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2005r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. Jako podstawę prawną wskazał art.138 § 1 p.1 KPA, art.42 ust.1, art. 87 ust.1 i art.92 ust.1 i 4 cytowanej wyżej ustawy o transporcie drogowym oraz lp.1.4.1. załącznika do tej ustawy i § 4 ust.1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz. U. nr 150 z 2001r. poz.1648 z późn. zmianami/.
W uzasadnieniu wskazał, że pojazd skarżącej służył do wykonywania przewozów na potrzeby własne w rozumieniu art.4 p.4 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 3 ust.2 do usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości płynnych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Zgodnie z art. 4. p.4 ustawy niezarobkowy przewóz drogowy - to przewóz na potrzeby własne. Zgodnie z art. 42 ust.1 ustawy o transporcie przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne na terenie Rzeczypospolitej obowiązani są do uiszczania opłaty drogowej w formie właściwie wypełnionej i znajdującej się w pojeździe karty opłaty drogowej. Skarżąca opłaty nie uiściła, zatem słusznie organ nałożył karę pieniężną.
Tę decyzję skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wywiodła jak w odwołaniu, iż nie stosuje się do niej w ogóle przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i wskazał, jak w decyzji II instancji, że do skarżącej stosuje się ustawę o transporcie drogowym i obciąża ją obowiązek ponoszenia opłat drogowych. Obowiązek ten jest regułą, a wyjątki od niego są wymienione w ustawie, zaś skarżąca do żadnej z grup wyjątkowych, wymienionych w art. 42 ust.1 p.1-5 ustawy nie należy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/ dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Kontrolując w ten sposób zaskarżone decyzje Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona.
W sprawie niniejszej stan faktyczny jest niesporny, zaś spór dotyczy jedynie rozumienia prawa - ustawy o transporcie drogowym. Interpretacja tej ustawy zaprezentowana przez skarżącą jest wadliwa, a oparte na tej interpretacji zarzuty są nieuzasadnione.
Istotnie, art.48 ustawy o transporcie drogowym wyłącza spod kontroli prowadzonej przez Inspekcję Transportu Drogowego pojazdy wymienione w art.3 ustawy. Art.3 ustawy składa się jednak z dwóch ustępów, z których każdy dotyczy zupełnie odmiennej materii.
Art.3 ust.1 dotyczy wyłączenia spod działania ustawy wymienionych w nim
pojazdów . Są to pojazdy :
1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób;
2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy;
3) zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego.
Jest niesporne, że pojazd skarżącej do żadnej z tych grup nie należy.
Art.3 ust.2 dotyczy wymienionych w nim przewozów /a nie pojazdów/ i stanowi, że do przewozów drogowych wykonywanych:
1) w ramach powszechnych usług pocztowych,
2) w ramach usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych,
3) przez podmioty niebędące przedsiębiorcami
- stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Z przepisu tego nie wynika, że do wymienionych przewozów nie stosuje się w ogóle przepisów ustawy, a wynika jedynie, że stosuje się do nich odpowiednio przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. W interpretacji tego właśnie przepisu tkwi błąd rozumowania skarżącej, która wbrew literalnemu jego brzmieniu uznała, że przepis art.3 w całości wyłącza spod działania ustawy pojazdy i przewozy w nim wymienione. Tak jednak nie jest. Przepis art.3 w ust.1 wyłącza spod działania ustawy pojazdy w nim wymienione, zaś przepis art.3 ust.2 nakazuje specjalne traktowanie przewozów w nim wymienionych.
Art.4 p.4 ustawy zawiera definicję. W definicji tej ustawodawca używa wymiennie określenia "niezarobkowy przewóz drogowy" i "przewóz na potrzeby własne". Oznacza to, że w dalszej części ustawy oba określenia mogą być użyte wymiennie. Skoro, zgodnie z art.3 ust.2 ustawy do przewozów odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, to oznacza to również przepisy ustawy posługujące się pojęciem równoznacznym tj. pojęciem "przewozów na potrzeby własne".
Art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nakłada na przedsiębiorców wykonujących transport drogowy i przewozy na potrzeby własne obowiązek uiszczania opłat drogowych.
Jeśli do dokonywanego przez skarżącą przewozu stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego- przewozu na potrzeby własne, to również te przepisy, które nakładają na przedsiębiorców obowiązek ponoszenia opłaty drogowej – art. 42 ust.1 ustawy. Jak wynika z powyższego skarżąca była zobowiązana do uiszczenia opłaty drogowej, a skoro jej nie uiściła, nałożenie kary pieniężnej za brak opłaty drogowej było zasadne, zaś działanie organu prawidłowe.
Zważywszy powyższe Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione, a zatem działając na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji i oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło