III SA/Gd 269/05
WyrokWSA w Gdańsku2005-12-15
Skład orzekający: Marek Gorski, Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli ustalono, że osoba ta opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania w sposób dobrowolny i trwały, mimo że posiadała prawa do lokalu lub plany budowy na innej nieruchomości?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu, jeśli ustalono, że osoba opuściła miejsce pobytu stałego w sposób dobrowolny i trwały. Instytucja zameldowania ma charakter ewidencyjny i nie wpływa na prawa do lokalu ani plany dotyczące budowy nieruchomości. Kluczową przesłanką do wymeldowania jest jedynie faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Wojewoda ustalił, że skarżąca opuściła lokal przy ul. [...] w W., co potwierdziły zeznania świadków, kontrole meldunkowe oraz przyznanie samej skarżącej, że faktycznie nocuje w innym lokalu z powodu lepszych warunków mieszkaniowych. Skarżąca podnosiła, że nie utraciła uprawnień do lokalu i ma plany budowy na działce ojca, a także kwestionowała status współwłaściciela nieruchomości wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędziowie WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, WSA Felicja Kajut, Protokolant Robert Daduń, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 1 marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Wojewoda decyzją z dnia 1 marca 2005 r., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 25 stycznia 2005 r. o wymeldowaniu B. B. z dziećmi z budynku nr 5 przy ul. [...] w W..
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że z wnioskiem
o wymeldowanie B. B. z dziećmi wystąpił Z. F. – współwłaściciel powyższej nieruchomości twierdząc, że od maja 2003 r. nie zamieszkuje ona pod tym adresem.
Organ I instancji opierając się na zeznaniach B. B. złożonych w dniach
3 listopada 2004 r. i 11 stycznia 2005 r. oraz wyjaśnieniach państwa B. ustalił,
że wymieniona nie zamieszkuje w w/w lokalu. Potwierdziła to również kontrola meldunkowa przeprowadzona przez Straż Miejską w W.. Organ nie dał wiary świadkom ze strony B. B. uznając, że składały je osoby bezpośrednio zainteresowane niniejszym postępowaniem, albo nie wnosiły niczego do sprawy. Na tej podstawie organ I instancji orzekł
o wymeldowaniu.
W odwołaniu B. B. podniosła, iż nie utraciła uprawnień do przebywaniu
w lokalu i cały czas w nim przebywa.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności
i dowodach osobistych podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W regulacji tej nie ma mowy o uprawnieniach do lokalu i nie są one brane pod uwagę. Do podjęcia decyzji o wymeldowaniu konieczne jest jedynie ustalenie czy B. B. opuściła miejsce zamieszkania w sposób trwały i dobrowolny.
W ocenie organu odwoławczego udowodnione zostało, iż strona nie zamieszkuje
w przedmiotowym lokalu. W protokole przesłuchania z dnia 3 listopada 2004 r. strona podała, że cały czas mieszkała u rodziców przy ul. [...] w W., a od miesiąca mieszka w lokalu przy ul. [...] w W., który jej mąż wynajął w zamian za remont. W lokalu przy ul. Poprzecznej 5 jest tylko jeden pokój z kuchnią i łazienką. Nie można było tam mieszkać bo brakowało miejsca nawet na ustawienie mebli. W lokalu przy ul. [...] strona ma do dyspozycji 3 pokoje ale codziennie odwiedza rodziców, którzy opiekują się jej dziećmi. W następnym protokole z dnia 11 stycznia 2005 r. strona podała, że cały czas zamieszkuje w lokalu przy ul. [...], jednak od września 2004 r. faktycznie nocuje w lokalu przy ul. [...], gdyż są tam lepsze warunki mieszkaniowe. Nadto dodała, że nie chce się wymeldować z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, gdyż w przyszłości chciałaby się wybudować na działce swojego ojca. Z tych zeznań organ II instancji wywiódł, iż B. B. przeniosła się wraz z rodziną do lokalu przy ul. [...] ze względu na trudne warunki mieszkaniowe. Organ zaważył, iż przytoczone wyjaśnienia zostały złożone przez stronę do protokołu pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań.
Fakt zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] został potwierdzony przez właścicieli tego lokalu A. i T. B., którzy zeznali, iż w zamian za remont lokalu wyrazili zgodę na zamieszkanie rodziny B.. Zajmują oni od września 2004 r. dwa pokoje z możliwością korzystania z kuchni i łazienki. To samo wykazała kontrola meldunkowa.
Zdaniem organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na okoliczność trwałego opuszczenia przez B. B. przedmiotowego lokalu. Organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną w celu wyjaśnienia stanu faktycznego
z udziałem świadków przedstawionych przez strony. Zeznania świadków powołanych przez B. B., jak słusznie zauważył organ I instancji, nie wniosły niczego nowego
do sprawy. Świadkowie twierdzą wprawdzie, iż strona zamieszkuje w lokalu i jest codziennie widywana, jednakże nie są w stanie stwierdzić, czy w nim nocuje i czy zamieszkuje z nią jej mąż. Zdaniem organu odwoławczego okoliczność codziennego przybywania B. B. u rodziców na ul. [...] nie była kwestionowana, lecz związana jest z faktem opieki rodziców nad jej dziećmi. Powyższe nie jest równoznaczne z zamiarem stałego przebywania w spornym lokalu. Strona sama przyznała, iż warunku mieszkaniowe u rodziców uniemożliwiają wspólne z nimi zamieszkiwanie. Plany związane z budową jako zdarzenie przyszłe nie mogą być brane pod uwagę w niniejszej sprawie meldunkowej.
Organ odwoławczy podkreślił, iż instytucja zameldowania ma charakter ewidencyjny, rejestracyjny i powinna odzwierciedlać istniejący stan faktyczny, wskazywać aktualne miejsce pobytu osób i tym celom służyć.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. B. stwierdziła, iż od urodzenia jest zameldowana przy ul. [...] w W. i nikogo nie powinno interesować gdzie tymczasowo przebywa, tym bardziej, że jest to sąsiednia ulica. W 2003 r. otrzymała w prezencie ślubnym meble i inny sprzęt, który był przechowywany
u rodziców, teściowych i znajomych. W 2004 r. jej mąż remontował u państwa B. mały domek gospodarczy w zamian za co zgodzili się przechować rzeczy należące do jej rodziny. Obecnie skarżąca mieszka na ulicy [...] lecz przychodzi do męża z jedzeniem
i częściowo przebywa na ul. [...]. Chciałaby się budować na działce swojego ojca ale ze względu na nieuregulowane sprawy własnościowe musi czekać. Skarżąca podniosła,
iż Z. F. nie jest nawet współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości,
gdyż zapisał swoje udziały dzieciom.
Ponadto skarżąca wskazała, iż jej ojciec wcześniej wystąpił o wymeldowanie rodziny B. ponieważ od wielu lat córka Z. F. (obecnie: B.) nie mieszka na ul. [...]. Z. F. natomiast ze złośliwości wystąpił o wymeldowanie skarżącej.
W okresie gdy mąż przebywa za granicą skarżąca przebywa na ul. [...], żeby pilnować rzeczy, które tam przechowuje. Ponieważ ma dwójkę małych dzieci a rodzice dysponują lokalem składającym się z jednego pokoju z kuchnią, państwo B. zgodzili się przechowywać ich rzeczy. Zmuszona była przenieść się do męża z dziećmi, gdyż często chorowały z powodu niemiłego zapachu i stęchlizny u Z. F..
Podczas dochodzenia pytano skarżącą czy przebywa w lokalu państwa B.
i odpowiedziała, że tak, natomiast nie znaczy to że tam mieszka. Podobnie państwo B. zeznali, że przebywa ale nie mieszka na ul. [...], a lokal wynajęli jej mężowi
w zamian za remont. Organy administracyjne dały wiarę Z. F., który mało przebywa w domu oraz rodzinie B., którzy w ogóle nie przebywają i nie mieszkają na ul. [...].
Na zakończenie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie przez sąd nakazu badań sanitarnych u Z. F. ze względu na stęchliznę od której chorują osoby.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zasadnicze znaczenie dla wymeldowania osoby z pobytu stałego ma art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który w dacie orzekania przez organ odwoławczy stanowił, że " organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". Zatem jedyną przesłanką wymeldowania z pobytu stałego jest opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przy czym należy uwzględnić dotychczasową linię orzeczniczą sądów administracyjnych w sprawach o wymeldowanie, która przyjmuje, iż o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić, jeżeli ma on charakter dobrowolny i trwały (por. wyrok NSA
z dnia 23 kwietnia 2001 r. V SA 3169/00, baza Lex nr 50123, wyrok).
Organ prowadzący postępowanie w sprawie wymeldowania jest zobligowany do ustalenia czy zachodzi powyższa przesłanka do wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego. Musi przy tym przestrzegać reguł przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego i dopiero po jednoznacznym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie może orzec o wymeldowaniu.
W przedmiotowej sprawie decyzję organu I instancji wydano po ustaleniach organu, które nie budzą wątpliwości Sądu. W trakcie postępowania została przeprowadzona kontrola meldunkowa, dwukrotnie przesłuchano B. B. oraz przeprowadzono rozprawę administracyjną z udziałem stron i świadków wskazanych przez zainteresowanych.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż co najmniej od października 2004 r.
B. B. mieszka przy ul. [...] w W. w lokalu stanowiącym własności T. B., ponieważ
w mieszkaniu rodziców przy ul. [...] nie było warunków do zamieszkania. Mieszkanie rodziców składa się z 1 pokoju, a skarżąca ma dwójkę małych dzieci. Natomiast u pani B. rodzina skarżącej dysponuje 3 pokojami.
Z notatki urzędowej sporządzonej przez funkcjonariusza Straży Miejskiej
w W. wynika, że B. B. zamieszkuje w lokalu przy ul. [...].
Z zeznań świadków złożonych na rozprawie wynika, iż B. B. codziennie przebywa
u rodziców na ul. [...], natomiast nie stwierdzają oni czy przebywa tam stale i czy tam nocuje. Trzeba jednak zważyć, iż strona sama przyznała, iż rodzice opiekują się jej dziećmi. T. i A. B. zeznali, iż B. B. z mężem od końca września 2004 r. zamieszkują lokal położony na ich nieruchomości przy ul. [...]. Zajmują dwa pokoje z możliwością użytkowania kuchni
i łazienki. W zamian za remont przeprowadzony przez męża skarżącej nie płacą czynszu,
a jedynie opłacają na bieżąco media. W trakcie rozprawy B. B. przyznała, iż od września 2004 r. faktycznie nocuje wraz z dziećmi w lokalu przy ul. [...], ponieważ w mieszkaniu rodziców na ul. [...] nie ma warunków do zamieszkania. Ponadto stwierdziła, iż nie chce się wymeldować z mieszkania rodziców, gdyż chce z mężem wybudować się na działce ojca na ul. [...] w W..
Niewątpliwie zmiana miejsca zamieszkania i opuszczenie przez B. B. lokalu przy ul. [...] miało charakter dobrowolny i trwały. Wynikało z konieczności stworzenia dogodnych warunków życia dla siebie i dzieci.
W tych okolicznościach organ meldunkowy wydał prawidłową decyzję
o wymeldowaniu strony z przedmiotowego lokalu. Organ odwoławczy w oparciu
o zgromadzony materiał dowodowy utrzymał decyzję organu I instancji
Nie można zgodzić się z twierdzeniami skargi, iż Z. F. nie jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika z załączonych do akt administracyjnych odpisu
z księgi wieczystej Kw. Nr [...] Z. F. jest współwłaścicielem działki na której stoi budynek
nr 5 przy ul. [...].
Na zakończenie należy podkreślić, iż zgodnie z art. 1 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób o urodzeniach, zmianach stanu cywilnego, imion i nazwisk oraz o zgonach. Zatem kwestia zameldowania nie wpływa na prawa do lokalu czy nieruchomości.
W niniejszej sprawie fakt wymeldowania B. B. z pobytu stałego w żaden sposób nie uniemożliwia jej i mężowi budowy domu na przedmiotowej działce, co było jednym
z kluczowych argumentów skargi.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło