IV SA/Wa 1671/05

WyrokWSA w Warszawie2005-12-16

Skład orzekający: Anna Szymańska, Krystyna Napiórkowska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania płatności bezpośrednich dla gruntów rolnych, oparta na stwierdzeniu braku dobrej kultury rolnej i zawyżeniu powierzchni, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności w zakresie uzasadnienia sposobu wyliczenia sankcji pieniężnych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., polegającego na wadliwym uzasadnieniu sposobu wyliczenia sankcji pieniężnych. Sąd uznał, że decyzja powinna precyzyjnie wskazywać sposób wyliczenia kwot pieniężnych stanowiących sankcję, co nie zostało uczynione, mimo że podstawy do zastosowania sankcji były stwierdzone.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich (jednolitej i uzupełniającej) na 2004 rok. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, wskazując na zawyżenie zadeklarowanej powierzchni działek oraz brak dobrej kultury rolnej na niektórych z nich. Decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący w skardze podniósł, że działki zakwalifikowane jako odłóg były łąkami, które zostały skoszone, a duży przyrost trawy wynikał z deszczowej pogody. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu wadliwości uzasadnienia sposobu wyliczenia sankcji pieniężnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie WSA Krystyna Napiórkowska,, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Danuta Gorzelak -Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich I./ Uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II/ zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2005r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu wniosku S. K. postanowił nie przyznać płatności: jednolitej i uzupełniającej na 2004 rok. W uzasadnieniu wskazano, iż odmówiono przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej z powodu zawyżenia zadeklarowanej powierzchni działek [...] (obręb ewid. S.) i I (obręb ewid. N.). Zmniejszono płatność w wysokości 26zł ze względu na brak dobrej kultury rolnej odnośnie działek [...], [...] (obręb K.), [...] (obręb K.) i I. Odmówiono przyznania Uzupełniającej Płatności Obszarowej z powodu zawyżenia zadeklarowanej powierzchni działek [...] i [...], zmniejszono płatność w wysokości 36,16zł ze względu na brak dobrej kultury rolnej odnośnie działek [...], [...], [...], [...]. Wskazano co do jednolitej płatności, iż powierzchnia zgłoszono we wniosku o przyznanie płatności wyniosła 83,72 ha. Powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony pozytywnie wyniosła [...] ha. Zastosowano sankcję przewidzianą w art. 5 i 6 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 10 grudnia 2003r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004r. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji. Co do płatności uzupełniającej stwierdzono, iż zgłoszona powierzchnia gruntów rolnych wyniosła 83,72 ha, powierzchnia zaś co do której wniosek został rozpatrzony pozytywnie wyniosła 0 ha. Zastosowano sankcję z art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92. Wskutek odwołania wniesionego przez S. K. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2005r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, warunkiem przyznania płatności jest m.in. utrzymanie gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Przeprowadzona w dniach 3 i 14 września 2004r. kontrola wykazała niezgodności: ✓ na działce [...] i [...] (obręb K.) na całej powierzchni stwierdzono odłóg, ✓ na działce [...] (nr [...] w obrębie ewid. S.) – stwierdzono powierzchnię działki mniejszą od zadeklarowanej (zawyżenie o [...] ha), ponadto część działki nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej ([...] ha), ✓ na działce [...] (nr [...] w obrębie ewid. N.) – stwierdzono powierzchnię działki mniejszą od zadeklarowanej (zawyżenie o [...] ha), ponadto część działki nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej ([...] ha). Powierzchnia zgłoszona we wniosku wyniosła [...] ha, zatwierdzona natomiast (po uwzględnieniu wyników kontroli) [...] ha. Różnica wyniosła [...] ha, co stanowi 37,86 % zatwierdzonej powierzchni. Ponieważ różnica między powierzchnię zgłoszoną, a zatwierdzoną przekroczyła 30% (jednolita płatność) i 20 % (uzupełniająca płatność) odmówiono przyznania obydwu płatności. W skardze do sądu administracyjnego S. K. podniósł, iż obydwie działki z obrębu K., które zostały zakwalifikowane jako odłóg (nie spełniały wymogów dobrej kultury rolnej) są łąkami i pastwiskami. Skarżący skosił te łąki na początku czerwca 2004r., lato natomiast tego roku było bardzo deszczowe, w okresie między skoszeniem, a kontrolą nastąpił duży przyrost traw. W ocenie skarżącego osoby przeprowadzające kontrolę nie miały wiedzy rolniczej, a sama kontrola była niedokładna. Specjaliści byliby w stanie ocenić, że trawy zostały wykoszone 3 miesiące wstecz. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesiono. Sąd administracyjny stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami sprawy. Skarga opiera się na twierdzeniu, iż organy błędnie przyjęły, iż dwie działki z obrębu ewidencyjnego K. stanowiły ugór, podczas gdy są to łąki, co do których spełniono wymóg jednokrotnego wykoszenia.Skarżący bowiem podnosi, iż w miesiącu czerwcu skosił łąki, a jedynie z powodu dużych opadów deszczu, na datę kontroli stwierdzono duży przyrost trawy. Zarzut błędnych ustaleń faktycznych, sformułowany w skardze nie jest trafny. Otóż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. Nr 6, poz. 40 ze zm.) warunkiem uzyskania tych płatności jest m.in. utrzymywaniu gruntów "w dobrej kulturze rolnej". Wymagania minimalne utrzymywania gruntów w takim stanie określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm.). Stosownie do § 1 ust. 1 pkt 2) tego rozporządzenia dobra kultura rolna jest przestrzegana w przypadku łąk wtedy gdy skoszono okrywę roślinną i ją usunięto co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca. W ocenie Sądu obowiązkiem producenta rolnego jest utrzymanie łąk w odpowiednim stanie, zgodnie z zasadami prowadzenia łąk, z obowiązkiem przynajmniej jednokrotnego jej wykoszenia do dnia 31 lipca. Oznacza to, jeżeli wymaga tego stan łąki, m.in. ze względu na warunki pogodowe, że konieczne jest podjęcie tyle razy tych zabiegów pielęgnacyjnych, ile wymaga tego utrzymanie łąki w stanie właściwym. Jeżeli zatem lato 2004r. było bardzo deszczowe i następował bardzo duży przyrost traw, nie było wystarczające dla zachowania "dobrej kultury rolnej" jednokrotne wykoszenie. Przepis stanowi bowiem, iż : "co najmniej raz" co nie oznacza, iż wystarczy tylko "raz" wykosić łąkę. Skarżący zarzucił w skardze nieprawidłowości w kontroli, jednakże nie wskazał na czym miałyby one konkretnie polegać. Zarzut taki zatem nie może skutkować wadliwością decyzji, a Sąd z urzędu nie dopatrzył się naruszeń przepisów w tym zakresie. Z urzędu natomiast Sąd wziął pod uwagę wadliwości uzasadnienia decyzji. Decyzja zawierająca rozstrzygnięcie w zakresie kwot pieniężnych winna wskazywać sposób ich wyliczenia w formie precyzyjnej i możliwej do sprawdzenia. Tymczasem decyzja organu I instancji, czego nie wyjaśnił organ drugoinstancyjnym rozpatrując ponownie sprawę, ustala sankcję w stosunku do jednolitej (26,00 zł) i uzupełniającej (36,16zł) płatności. Rozstrzygniecie zawarte w decyzji administracyjnej to nie tylko osnowa, lecz także uzasadnienie. Ustalenia zatem zawarte w uzasadnieniu decyzji składają się na rozstrzygnięcie. Jeżeli zatem wskazano w tym uzasadnieniu konkretne sankcje bez wskazania sposobu ich wyliczenia, lecz jedynie z podaniem przyczyny jej zastosowania (brak dobrej kultury rolnej) nie można przyjąć, iż uzasadnienie to spełnia wymogi art. 107 § 3 kpa. W wypadku, gdy stwierdzono podstawy do zastosowania sankcji z powodu nie dotrzymania standardów dla dobrej kultury rolnej, należało w uzasadnieniu wyjaśnić w stopniu dostatecznym, sposób wyliczenia kwot pieniężnych, które w sprawie stanowią sankcję. Mając powyższe na uwadze, wobec naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 107 § 3 kpa, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie. W pkt II wyroku zawarto rozstrzygnięcie, które wynika z treści art. 152 powołanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło