VI SA/Wa 1713/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Andrzej Czarnecki Sędziowie : Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant: Robert Rozbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...][...] w przedmiocie skreślenia z listy arbitrów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] maja 2005r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz skarżącego A. L. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. L. wniósł skargę na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...][...] utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] maja 2005 r. nr [...][...] w przedmiocie skreślenia z listy arbitrów. Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż Prezes Urzędu Zamówień Publicznych pismem z dnia 1 marca 2005 r. przypomniał skarżącemu A. L. o wynikającym z art. 173 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych obowiązku złożenia przez niego w terminie do dnia 31 marca 2005 r. oświadczeń: 1. o toczących się przeciwko niemu postępowaniach karnych wraz z informacją dotyczącą przedmiotu postępowania oraz 2. o stanie majątkowym według stanu na dzień 31 grudnia 2004 r., pod rygorem skreślenia z listy arbitrów. W kolejnym piśmie z dnia 19 kwietnia 2005 r. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych zwrócił się do skarżącego o wyjaśnienie dlaczego nie złożył w wyznaczonym terminie informacji o toczących się przeciwko niemu postępowaniach karnych wraz z informacją dotyczącą przedmiotu postępowania przypominając jednocześnie, że skutkiem niezłożenia wymaganych oświadczeń jest skreślenie z listy arbitrów. W tym samym dniu tj. 19 kwietnia 2005 r. wpłynęło do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych pismo skarżącego z dnia 15 kwietnia 2005 r., w którym skarżący wyjaśnił, że w dniu 29 marca 2005 r. przesłał do Urzędu Zamówień Publicznych, listem poleconym, zarówno oświadczenie o stanie majątkowym, jak i informację , że nie toczą się przeciwko niemu postępowania karne. Na dowód tego ma potwierdzenie nadania przesyłki poleconej oraz kopie obu pism. Od pracownika Urzędu Zamówień Publicznych dowiedział się jednak przypadkowo na szkoleniu, że w Urzędzie brakuje jego oświadczenia odnośnie tego, że nie toczą się przeciwko niemu postępowania karne. Skarżący załączył więc do pisma z dnia 15 kwietnia 2005 r. ponownie odpis tego oświadczenia oraz zwrócił się z prośbą o uwzględnienie jego wyjaśnień podkreślając, że nie miał powodu aby nie złożyć takiego oświadczenia, gdyż nigdy nie był karany. Tę samą argumentację skarżący powtórzył w kolejnym piśmie z dnia 20 kwietnia 2005 r. skierowanym do Urzędu Zamówień Publicznych. Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych skreślił skarżącego z listy arbitrów. W uzasadnieniu decyzji powołał się na fakt niezłożenia przez skarżącego w ustawowym terminie do dnia 31 marca 2005 r. oświadczenia o toczących się przeciwko niemu postępowaniach karnych. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych podkreślił, że w wyniku sprawdzenia korespondencji ustalono ponad wszelką wątpliwość, że skarżący w wyznaczonym terminie złożył tylko oświadczenie o stanie majątkowym. Art. 173 ust. 6 pkt 7 ustawy – Prawo zamówień publicznych uznaje natomiast niezłożenie któregokolwiek z oświadczeń za przesłankę do skreślenia arbitra z listy arbitrów. Skarżący wystąpił do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku tym podniósł, że zarówno oświadczenie o stanie majątkowym, jak i oświadczenie o tym, że nie toczą się przeciwko niemu postępowania karne przesłał do Urzędu Zamówień Publicznych jedną przesyłką poleconą, którą nadał na poczcie w dniu 29 marca 2005 r. Jest faktem bezspornym, że Prezes Urzędu Zamówień Publicznych otrzymał tę przesyłkę poleconą, natomiast kwestią sporną pozostaje zawartość tej przesyłki. Skarżący powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w sytuacji gdy dysponuje dowodem nadania przesyłki poleconej to jest to istotny dowód potwierdzający jego stanowisko, który wymaga oceny organu w kontekście innych dowodów. Organ nie wyjaśnił natomiast w uzasadnieniu decyzji jakie postępowanie wyjaśniające przeprowadził na okoliczność zawartości przesyłki z dnia 29 marca 2005 r. oraz jaki był obieg tej przesyłki. Ustalenie organu w tym zakresie należy uznać za dowolne, a z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i 77 kpa wynika obowiązek organu podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] maja 2005 r. W uzasadnieniu tej decyzji ponownie stwierdził, że skarżący nie dopełnił obowiązku z art. 173 ust. 3 pkt 1 ustawy – Prawo zamówień publicznych, gdyż do dnia 31 marca 2005 r. nie złożył oświadczenia o toczących się przeciwko niemu postępowaniach karnych wraz z informacją dotyczącą przedmiotu postępowania, a niezłożenie tego oświadczenia rodzi dla Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych obowiązek skreślenia skarżącego z listy arbitrów. Termin określony w art. 173 ust. 3 ustawy – Prawo zamówień publicznych jest natomiast terminem prawa materialnego, a więc nie ma możliwości jego przywrócenia. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych podkreślił też, że nie kwestionuje faktu otrzymania przesyłki poleconej od skarżącego z dnia 29 marca 2005 r., lecz tylko jej zawartość. Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że czynności związanych z weryfikacją korespondencji dotyczącej oświadczeń składanych przez arbitrów dokonywał upoważniony, posiadający odpowiednie przeszkolenie, pracownik kancelarii tajnej Urzędu nie ma więc podstaw do uznania, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające było niezgodne z wymogami art. 7 i 77 § 1 kpa. Ponadto Urząd Zamówień Publicznych kilkakrotnie pisemnie i telefonicznie przypominał arbitrom o upływie terminu do składania oświadczeń. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych jako naruszających prawo i interes prawny skarżącego. W uzasadnieniu skargi przywołał tę samą argumentację, którą przedstawił wcześniej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skierowanym do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Ponownie zarzucił też, że organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego na okoliczność zawartości jego przesyłki poleconej z dnia 29 marca 2005 r. skierowanej do Urzędu. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację, że skarżący w wymaganym terminie złożył tylko oświadczenie o stanie majątkowym. Ponownie też stwierdził, że na okoliczność zawartości przesyłki od skarżącego z dnia 29 marca 2005 r. zostało przeprowadzone w Urzędzie postępowanie wyjaśniające. Korespondencja skarżącego została zarejestrowana w rejestrze prowadzonym przez kancelarię tajną i zawierała wyłącznie oświadczenie majątkowe. Wszystkie składane przez arbitrów oświadczenia podlegały szczegółowej weryfikacji, sprawdzeniu i rejestracji. W żadnym innym przypadku nie stwierdzono zaginięcia korespondencji od arbitrów, a więc to potwierdza, że procedura stosowana w Urzędzie w tym zakresie funkcjonuje prawidłowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia. Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż podniesione w skardze, gdyż zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] lipca 2005 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] maja 2005 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19 poz. 177 z późn. zm.) Art. 173 ust. 3 ustawy - Prawo zamówień publicznych stanowi, że arbiter składa Prezesowi Urzędu co roku do dnia 31 marca oświadczenie o: 1) toczących się przeciwko niemu postępowaniach karnych wraz z informacją dotyczącą przedmiotu postępowania; 2) swoim stanie majątkowym według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego. W ust. 6 pkt 7 tego artykułu przewidziana została natomiast sankcja za niezłożenie oświadczeń, o których mowa w ust. 3 w postaci skreślenia z listy arbitrów przed upływem kadencji. Termin z art. 173 ust. 3 ustawy – Prawo zamówień publicznych jest terminem prawa materialnego, a więc nie może być przedłużony, ani przywrócony przez czynność prawną, a niezłożenie wymaganych oświadczeń w tym terminie jest podstawą do zastosowania przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych sankcji w postaci skreślenia z listy arbitrów. Z literalnego brzmienia art. 173 ust. 3 pkt 1 ustawy – Prawo zamówień publicznych wynika jednak wyraźnie, iż arbiter ma obowiązek złożyć oświadczenie w sytuacji, gdy toczy się przeciwko niemu postępowanie karne wraz z informacją dotyczącą przedmiotu tego postępowania. Nie można natomiast z treści tego przepisu wywieść obowiązku składania Prezesowi Urzędu Zamówień Publicznych oświadczenia negatywnego w sytuacji, gdy postępowanie karne przeciwko arbitrowi się nie toczy. Przepis ten nie określa bowiem w sposób warunkowy obowiązku złożenia oświadczenia "czy toczą się postępowania karne", lecz ujmuje treść tego oświadczenia jako stwierdzenie faktu "oświadczenie o toczących się postępowaniach karnych". Jedynie właściwa, w ocenie Sądu, jest więc w tym wypadku wykładnia językowa, ze ścisłym, dosłownym rozumieniem treści tego przepisu. Brak oświadczenia arbitra o toczących się przeciwko niemu postępowaniach karnych jest równoznaczny z informacją, że postępowania takie się nie toczą. Zatem tylko w sytuacji, gdy toczy się przeciwko arbitrowi postępowanie karne niezłożenie przez niego oświadczenia o którym mowa w art. 173 ust. 3 pkt 1 ustawy – Prawo zamówień publicznych będzie podstawą do skreślenia go z listy arbitrów w oparciu o przepis ust. 6 pkt 7 tego artykułu, gdyż w tej sytuacji arbiter ma obowiązek złożyć takie oświadczenie. Przepis art. 173 ust. 3 określa, zdaniem Sądu, krańcową datę złożenia takiego oświadczenia do dnia 31 marca, co nie oznacza oczywiście, że w przypadku wszczęcia przeciwko arbitrowi postępowania karnego, nie ma on obowiązku wcześniejszego oświadczenia Prezesowi Urzędu Zamówień Publicznych o tym fakcie. Samo złożenie przez arbitra oświadczenia o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym nie skutkuje skreśleniem go z listy arbitrów, gdyż zgodnie z art. 173 ust. 6 pkt 4 ustawy – Prawo zamówień publicznych skreślenie z listy arbitrów przed upływem kadencji następuje dopiero na skutek prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne, jednak zgodnie z przepisem ust. 9 tego artykułu - Prezes Urzędu Zamówień Publicznych ma obowiązek zawieszenia arbitra w jego prawach i obowiązkach w przypadku postawienia arbitrowi zarzutu popełnienia przestępstwa przekupstwa lub innego przestępstwa popełnionego w celu osiągnięcia korzyści majątkowych. W ocenie Sądu skarżący A. L. dopełnił obowiązku z art. 173 ust. 3 ustawy - Prawo zamówień publicznych, gdyż w terminie ustawowym do dnia 31 marca 2005 r. złożył oświadczenie o swoim stanie majątkowym. Skarżący nie miał natomiast obowiązku złożenia oświadczenia o toczących się przeciwko niemu postępowaniach karnych wraz z informacją dotyczącą przedmiotu tego postępowania w sytuacji, gdy postępowania takie przeciwko skarżącemu się nie toczyły. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych nie miał więc podstaw do skreślenia skarżącego z listy arbitrów na podstawie art. 173 ust. 6 pkt 7 ustawy – Prawo zamówień publicznych, z powodu niezłożenia oświadczenia o którym mowa w ust. 3 pkt 1 tego artykułu w sytuacji, gdy skarżący nie miał obowiązku złożenia takiego oświadczenia. W świetle powyższych ustaleń rozważanie zarzutów podniesionych w skardze stało się zbędne, gdyż w tej sytuacji nie ma znaczenia podnoszona przez skarżącego sporna okoliczność, czy przesyłka polecona z dnia 29 marca 2005 r. skierowana przez niego do Urzędu Zamówień Publicznych zawierała oprócz oświadczenia o stanie majątkowym także drugie oświadczenie odnośnie tego, że nie toczą się przeciwko skarżącemu postępowania karne. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, art. 152 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U z 2002 r. Nr 153, poz 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.