II SA/Go 520/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi E.P., M.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz E.P. i M.P. – solidarnie – kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. - 2 - Sygn. akt II SA/Go 520/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją administracyjną z dnia [...] lutego 2005r. Nr [...] Starosta po rozpoznaniu wniosku inwestora PPHU " D " z [...].11.2004r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę kotłowni opalanej trocinami o mocy 4,0 MV, komina stalowego o wysokości 18 m, oraz silosu stalowego na trociny, przewidzianej do realizacji na działce nr [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Starosta powołał art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm. ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ). Organ I instancji wskazał w decyzji, że obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nie wykracza poza teren realizacji inwestycji. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w toku analizy projektu budowlanego stwierdzono, że przedstawione rozwiązania projektowe w zakresie ochrony środowiska są proekologiczne i zapewniają, że nowa kotłownia w stosunku do istniejącej będzie mniej uciążliwa dla środowiska w zakresie zanieczyszczenia powietrza i hałasu. Wyjaśnił ponadto, że dokonano sprawdzenia wniosku zgodnie z art. 35 Prawo budowlanego. W wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono, że : - wniosek odpowiada wymaganiom określonym w art. 32 ust. 2 i art. 35 Prawa budowlanego, - zostało przeprowadzone postępowanie w sprawie ochrony środowiska zgodnie z art. 32 Prawa budowlanego a wniosek posiada komplet uzgodnień wymaganych ustawą Prawo ochrony środowiska, - nie wystąpiły wnioski, uwagi i sprzeciwy ze strony społeczeństwa oraz stron dotyczące planowanego zamierzenia. E. i M.P. – właściciele sąsiedniej nieruchomości nr [...] złożyli odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody. Odwołujący się wskazali, że aktualnie w oparciu o nieprawomocną decyzję firma D. realizuje swoją inwestycję nie bacząc na fakt, że pozwolenie na budowę wydane zostało dopiero w dniu [...] lutego 2005r. a sama inwestycja jest samowolą budowlaną bowiem jest realizowana. Fakt ten został zgłoszony do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. - 3 - Zaskarżonej decyzji E. i M.P. zarzucili naruszenie słusznego interesu strony, bowiem w żadnej mierze nie zostały uwzględnione ich postulaty w zakresie ich interesów jako właścicieli sąsiedniej nieruchomości. Chodzi tu o oddziaływanie planowanej inwestycji na możliwość spokojnego wykonywania prawa własności. Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, decyzją z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie odwołania E. i M.P. od decyzji Starosty. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że o statusie stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę decydują dwa wyróżniki, tytuł prawny do nieruchomości, oraz wpływ planowanej inwestycji na prawnie chronione uprawnienie lub interes prawny podmiotu posiadającego ten tytuł. Wynika to z przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są : inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu natomiast rozumieć należy teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu ( art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego ). Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie budowa kotłowni, komina i silosu na działce nr [...] nie spowoduje żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości nr [...]. Zastosowane rozwiązania projektowe sprawiają, że obszar oddziaływania obiektów nie wykracza poza działkę na której mają one być realizowane tj. poza działkę nr [...]. Wobec powyższego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowych obiektów jest wyłącznie inwestor. Decyzję Wojewody E.P. i M.P. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie dopuszczenia ich do udziału w charakterze strony. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia przez bezpodstawne uznanie, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, gdy tymczasem z nie budzących wątpliwości okoliczności sprawy wynika, że poprzez rozpoczęcie inwestycji skarżący nie tylko, że pozostają w sferze oddziaływania planowanego i już realizowanego zamierzenia inwestycyjnego w konsekwencji czego ich prawo własności mierzone treścią art. 140 kodeksu cywilnego zostaje - 4- w istotny sposób naruszone. Skarżący zarzucili również obrazę prawa procesowego przez pozbawienie przymiotu strony a w ślad za tym uniemożliwienie obrony swych żywotnych interesów. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że roszczenia ich należy rozpatrywać w szerszym kontekście systemowego uregulowania ich praw nie tylko przez przepisy prawa administracyjnego ale w szczególności poprzez prawo cywilne i fundamentalny przepis art. 140 kodeksu cywilnego. Tymczasem organ odwoławczy ten aspekt zupełnie pominął ograniczając się wyłącznie do przepisów administracyjnych. Skarżący wskazali, że charakter inwestycji po jej ukończeniu spowoduje, że sposób wykonywania ich prawa właścicielskiego dozna ograniczenia bowiem nastąpi wzmożony ruch ciężkich pojazdów samochodowych transportujących surowiec do produkcji w spółce D. oraz nastąpi negatywne oddziaływanie hałasem z powodu intensyfikacji produkcji. W ocenie skarżących pozbawienie ich przymiotu strony uniemożliwia im prawo obrony konstytucyjnie zagwarantowanych praw. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowi przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm. ). Przepis ten określa, kto jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Jest nią inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym projektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Z treści cytowanych przepisów wynika, że zakreślenie obszaru oddziaływania obiektu i wskazanie stron postępowania należy do organów administracji architektoniczno – budowlanej. Z akt administracyjnych nie wynika, że Starosta w pozwoleniu na budowę zakreślił obszar oddziaływania przedmiotowych obiektów. Stwierdził on jedynie lakonicznie, że obszar ten nie wykracza poza teren realizacji budynku. Podobnie organ odwoławczy nie - 5 - nie zakreślił obszaru oddziaływania obiektów. Wskazał jedynie, że budowa kotłowni, komina i silosu na działce nr [...] nie spowoduje żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących a zastosowane rozwiązania projektowe sprawiają, że obszar oddziaływania nie wykracza poza działkę na której mają one być realizowane. Skoro zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie zakreślili obszaru oddziaływania planowanych obiektów a określenie tego obszaru jest niezbędne dla ustalenia tego, czy skarżący mają przymiot strony w niniejszym postępowaniu, uznać należy, że decyzje organów administracji wymykają się spod kontroli sądowoadministracyjnej. Powyższe naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy. Przejmując sprawę do ponownego rozpoznania organ I instancji powinien zgodnie z art., 28 ust. 2 Prawa budowlanego jednoznacznie określić obszar oddziaływania planowanych obiektów i ocenić, czy skarżący są stronami postępowania. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). O tym, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 152 cytowanej wyżej ustawy. A. Juszczyk – Wiśniewska M. Linska – Wawrzon M. Ruszyński