II SA/Wa 1664/05

WyrokWSA w Warszawie2005-12-21

Skład orzekający: Bronisław Szydło, Adam Lipiński, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Rady Ministrów prawidłowo rozpoznał wniosek o przyznanie renty specjalnej, nie badając kwestii umocowania ojca do reprezentowania ubezwłasnowolnionej córki oraz nie stosując przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących pełnomocnictwa?
Ratio decidendi
Prezes Rady Ministrów naruszył prawo, nie stosując przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących pełnomocnictwa (art. 33 Kpa) w postępowaniu o przyznanie renty specjalnej. Organ nie zbadał, czy ojciec wnioskodawczyni posiadał umocowanie do reprezentowania córki, w szczególności czy jest jej opiekunem prawnym, co jest konieczne w sprawach o doniosłych skutkach finansowych. Brak takiego ustalenia uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Pan W.N. złożył wniosek o przyznanie renty specjalnej dla swojej córki H.N., która jest osobą zaliczoną do I grupy inwalidzkiej i wymaga stałej opieki, w związku z trwałym uszkodzeniem centralnego układu nerwowego spowodowanym szczepieniem. Prezes Rady Ministrów utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania renty, uznając, że choć sytuacja bytowa jest trudna, brak jest innych szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie świadczenia. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Kpa i błędną interpretację ustawy o emeryturach i rentach.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Rady Ministrów oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło Sędzia WSA Adam Lipiński Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant: Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r., sprawy ze skargi W.N. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej, 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...]czerwca 2005 r., 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. II SA/Wa 1664/05 UZASADNIENIE Prezes Rady Ministrów działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r. odmawiającą przyznania pani H.N. renty specjalnej. W uzasadnieniu organ podniósł, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 nr 39, poz. 353 z późn. zm.) jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten nie precyzuje warunków, jakie powinny być spełnione, aby renta lub emerytura mogła być przyznana w trybie tego przepisu. W związku z powyższym każdy wniosek jest wnikliwie rozpatrywany i oceniany pod kątem występowania okoliczności mogących uzasadniać potraktowanie sprawy w sposób szczególny. Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych sytuacja bytowa wnioskodawcy brana jest pod uwagę, jednak nie stanowi jedynego kryterium przyznawania tych świadczeń. Świadczenie specjalne może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, o ile w sprawie występują też inne okoliczności, wskazujące na jej szczególny charakter. Mogą to być m.in. wybitne zasługi wnioskodawcy w jakiejś dziedzinie np. kultury lub sportu albo szczególne zdarzenia losowe. Zdaniem organu z zebranych w toku postępowania dokumentów wynika, że Pan W.N., ojciec H.N. wnosi o przyznanie renty specjalnej dla córki. H.N.- 48 lat, urodziła się jako zdrowe, dobrze rozwijające się dziecko. Jako dwulatek została poddana przymusowej akcji szczepienia dzieci przeciwko chorobie [...]. Następstwem tego szczepienia jest trwałe uszkodzenie centralnego układu nerwowego. Rozwój dziecka został zatrzymany na poziomie niemowlęcia. Ww. ma orzeczoną I grupę inwalidzką trwale i wymaga opieki osób drugich. Początkowo opieka, leki i środki utrzymania higieny były bezpłatne, niestety obecnie rodzina ponosi znaczny ciężar finansowy zakupu tych środków i utrzymania córki. Rodzina czuje się poszkodowana utratą zdrowia córki nie z ich winy. W akcji szczepień zostało poszkodowanych powyżej 20 dzieci. Do dnia dzisiejszego przeżyły 3 osoby, w tym H.N. W związku z powyższymi faktami ojciec W.N. wnosi o przyznanie renty za okaleczenie dziecka. Rejonowy Ośrodek Pomocy Społecznej w B. informuje, że ustalenie sytuacji bytowej rodziny N. jest niemożliwe. Pan W.N. odmówił udzielenia pracownikowi socjalnemu informacji odnośnie sytuacji całej rodziny. Uważa, że wniosek złożony do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów dotyczy jedynie córki a nie całej rodziny. Z rozeznania pracownika wynika, że H.N., lat 48, jest osobą zaliczoną do I grupy inwalidzkiej. W związku z bardzo trudną sytuacją zdrowotną wymaga pomocy osób drugich we wszystkich czynnościach codziennych. Dochód Pani H.N. stanowi renta socjalna w wysokości 423 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 144 zł. Jednocześnie informują, że Pani H.N. pobierała z MOPS rentę socjalną /wcześniej zasiłek stały/ od maja 1987 roku do września 2003 r. tj. do czasu przejęcia tej formy pomocy przez ZUS. Te okoliczności zdaniem Prezesa Rady Ministrów wskazują na brak przesłanek do przyznania stronie renty specjalnej. W dniu 27 lipca 2005 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył pan W.N. W skardze zarzucił on Prezesowi Rady Ministrów naruszenie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez błędną jego interpretację. Zdaniem skarżącego okoliczności sprawy wskazują, że córka jego powinna otrzymać rentę specjalną. Zdaniem pana W.N. organ naruszył także przepisy art. 7, 77 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Badając legalność zaskarżonej decyzji Prezesa Rady Ministrów pod tym kątem należy stwierdzić, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, a skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 124. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej. Dotyczy to także świadczenia przyznawanego na podstawie art. 82 ust. 1 omawianej ustawy. Prezes Rady Ministrów powinien, więc w postępowaniu stosować całość przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także te dotyczące pełnomocnictwa. Art. 33 Kodeksu postępowania administracyjnego wskazuje reguły udzielania pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 33 § 2 Kpa pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub do protokołu, a pełnomocnik powinien zgodnie z art. 33 § 3 dołączyć do akt sprawy oryginał pełnomocnictwa lub jego uwierzytelniony odpis. W sprawie pan W.N. wystąpił o świadczenie na rzecz córki H.N. W aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa córki udzielonego ojcu na podejmowanie w jej imieniu działań zmierzających do uzyskania świadczenia z art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ nie zbadał także, czy jeżeli pani H.N. jest osobą ubezwłasnowolnioną, a więc czy wnioskujący o przyznanie renty specjalnej dla córki pan W.N. jest jej opiekunem prawnym. Organ tych warunków prawnych nie ustalił. Nie można, więc przyjąć, że organ zbadał wszystkie okoliczności sprawy odnoszące się do umocowania pana W.N. do reprezentowania córki pani H.N. Należy tu wskazać, że w sprawie nie może mieć zastosowania przepis art. 33 § 4, Kpa odnosi się on bowiem do przypadków "mniejszej wagi", a więc prostych życiowych spraw, niemających charakteru majątkowego. Tymczasem świadczenie z art. 82 ust. 1 zarówno ze względu na swój wyjątkowy charakter, jak i doniosłość skutków finansowych dla strony takim przypadkiem nie jest. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło