II SA/Gl 193/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie NSA Bonifacy Bronkowski, WSA Rafał Wolnik, Protokolant referent Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi L.L. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T.G. nakazał L.L. rozbiórkę dobudówki o wymiarach w rzucie 2,4 x 7,4 m do istniejącego budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] w T. G. Po rozpatrzeniu odwołania L. L. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił rozstrzygnięcie w części dotyczącej określenia warunków rozbiórki, utrzymując w mocy wydany nakaz. Skarga na decyzję ostateczną została zaś oddalona na mocy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 21/00. Następnie pismem z dnia [...]r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T.G. stwierdził niewykonanie obowiązku, wynikającego z decyzji z dnia [...]r., wzywając L.L. jako zobowiązanego do jego wykonania w ciągu 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Powołując się na doręczenie upomnienia w dniu [...]r., tytułem wykonawczym z dnia [...]r. nr [...] (zaopatrzonym w klauzulę o skierowaniu do egzekucji) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T.G. określił jako wymagalny obowiązek wynikający z powyższej decyzji w postaci nakazu rozbiórki dobudówki do budynku przy ul. [...] w T.G. Wreszcie, postanowieniem z dnia [...]r. organ ten nałożył na L.L. grzywnę w kwocie [...] zł, wyliczoną jako iloczyn powierzchni zabudowy, objętej nakazem rozbiórki i [...] ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonej i ogłoszonej przez Prezesa GUS (Dz. Urzęd. GUS z 2003 r. Nr 8, poz. 42), tj. 17,76 m2 x [...] zł x [...]=[...] zł, wzywając do uiszczenia grzywny do dnia [...]r. oraz do wykonania obowiązku do dnia [...]r. Jako podstawę prawną postanowienia organ egzekucyjny powołał przepisy art. 119 § 1, art. 121 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968). Zgodnie z pouczeniem zobowiązany L.L. wniósł zarówno zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, jak i zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny. Wnosząc zarzuty L.L. na podstawie art. 33 pkt 1 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na niewykonalność obowiązku rozbiórki bez uwzględnienia warunków technicznych tej czynności. W tym względzie zobowiązany powołał się na dołączoną opinię techniczną rzeczoznawcy K. F. z dnia [...]r. jako dowód, że przybudówka została wybudowana celem niedopuszczenia do stanu zagrożenia katastrofą budowlaną dla całego budynku, stanowiąc monolit. Stąd też, zdaniem zobowiązanego, rozbiórka dobudówki nie jest możliwa bez częściowej rozbiórki budynku głównego i nie jest możliwe odtworzenie stanu pierwotnego budynku, położonego w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej. Niezależnie od zarzutu niewykonalności nakazu, zobowiązany wskazał na błędne określenie osoby zobowiązanej, jako że właścicielami nieruchomości są we wspólności ustawowej małżonkowie L. i G. L., co podpada pod przesłanki z art. 33 pkt 4 cyt. ustawy. Wreszcie, zdaniem zobowiązanego, forma tytułu wykonawczego nie została dostosowana do wymogów, określonych w załącznikach nr 24 i 25 rozp. MF z dnia 19 grudnia 2002 r. (Dz. U. Nr 9, poz. 106 z 2003 r.). Jednocześnie L. L. na podstawie art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniósł o wstrzymanie wykonania obowiązku rozbiórki i zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu merytorycznego rozpatrzenia sprawy o udzielenie pozwolenia na użytkowanie dobudówki, prowadzonej przez PINB z wniosku z dnia [...]r. Po rozpatrzeniu zarzutów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T.G. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] orzekł o ich nieuwzględnieniu, nie stwierdzając przesłanek z art. 33 pkt 1-10 oraz art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem organu, dowód z dołączonej opinii technicznej rzeczoznawcy budowlanego nie może być dopuszczony w postępowaniu egzekucyjnym, zaś obowiązek nałożono jedynie na L.L. W zażaleniu na powyższe postanowienie L.L. zarzucił naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 i art. 124 § 2 kpa poprzez niewyjaśnienie zgłoszonych w zarzucie okoliczności, a w szczególności zarzutu niewykonalności tytułu wykonawczego z dnia [...]r. Zaskarżonym postanowieniem wydanym z up. Ś Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji. Zdaniem organu II instancji, przedłożona ocena techniczna rzeczoznawcy budowlanego, nie stanowi podstawy do uznania, że niewykonalność obowiązku rozbiórki zaistniała przed, jak i po wydaniu decyzji administracyjnej. Za chybione uznano też zarzut co do błędnego określenia osoby zobowiązanej. Stąd też zażalenia nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego L.L. wniósł o uchylenie postanowień organów obydwu instancji jako wydanych z naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1 oraz art. 124 § 2 i art. 126 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez odstąpienie od dokładnego wyjaśnienia zgłoszonych w zarzutach okoliczności faktycznych oraz od wnikliwego rozpoznania wniosku dowodowego i rozpatrzenia w sposób obiektywny materiału dowodowego, co w konsekwencji spowodowało odstąpienie od merytorycznego rozpatrzenia zarzutów, określonych w art. 33 pkt 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu skarżący ponowił okoliczności, zawarte w zarzucie, a ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii technicznej rzeczoznawcy budowlanego K. F. oraz jego opinii uzupełniającej z dnia [...]r. na okoliczność niewykonalności spełnienia przez zobowiązanego egzekwowanej decyzji rozbiórki dobudówki. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując stanowisko, iż z przedłożonej opinii, jak i jej uzupełnienia nie wynika niewykonalność rozbiórki samowolnie wybudowanej dobudówki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku. W pierwszym rzędzie wyjaśnić przyjdzie, iż sądowa kontrola administracji opracowana jest na podstawie akt sprawy administracyjnej (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, że podstawę orzekania stanowi cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy, zgromadzony w postępowaniu administracyjnym obu instancji. Zakres postępowania dowodowego uzupełniającego w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakreśla zaś art. 106 § 3 ustawy. Zatem przed sądem administracyjnym dopuszczalny jest jedynie dowód z dokumentu, Jak już wyjaśniono w wyroku składu siedmiu sędziów NSA z dnia 25 września 2000 r. sygn. akt FSA 1/00, ONSA 2001/1/1, w postępowaniu sądowoadministracyjnym brak jest wystarczających podstaw do dopuszczenia dowodu z dokumentu, który w istocie ma charakter opinii biegłego. Pogląd ten zachował aktualność na gruncie obecnego stanu prawnego i zdaniem składu orzekającego, zasługuje w pełni na aprobatę. Stąd też nie mógł odnieść skutku wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii uzupełniającej rzeczoznawcy budowlanego, zaś dowód z opinii z dnia [...]r., zgłoszony już w postępowaniu administracyjnym, był bezprzedmiotowy, bowiem stanowił materiał dowodowy, znajdujący się w aktach postępowania organów obu instancji. Prawidłowo też organy obydwu instancji, pomimo braków co do należytego uzasadnienia, nie dopatrzyły się przesłanek ustawowych do uwzględnienia zarzutu skarżącego. Obowiązek uwzględnienia zarzutów zachodzi bowiem jedynie w razie stwierdzenia przesłanek z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). Wnosząc zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, skarżący wskazał na: 1) błąd co do osoby zobowiązanego, 2) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 3) niespełnienie wymogów tytułu wykonawczego. Tymczasem podniesione w zarzucie okoliczności nie podpadają pod przesłanki ustawowe z art. 33 pkt 4, 5 i 10 cyt. ustawy. Zobowiązanym zgodnie z definicją zawartą w art. 1a pkt 20 ustawy, jest osoba m.in. fizyczna, na którą nałożony został obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym a który obowiązku tego nie wykonał dobrowolnie w terminie. Po myśli art. 3 § 1 tej ustawy, egzekucję administracyjną stosuje się m.in. do obowiązków wynikających z decyzji administracyjnych. Zatem zobowiązanym w postępowaniu administracyjnym jest podmiot, na którego nałożono obowiązek w drodze decyzji administracyjnej. Tymczasem w niniejszej sprawie powołaną już decyzją PINB w T.G. z dnia [...]r., utrzymaną w tej części w mocy przez Ś.WINB, obowiązek rozbiórki dobudówki nałożono wyłącznie na L.L. Nie ma zatem znaczenia fakt, iż nieruchomość stanowi współwłasność skarżącego jako zobowiązanego na podstawie decyzji administracyjnej do wykonania nakazu oraz G.L. Zasadą jest, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku określonego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 cyt. ustawy). W postępowaniu egzekucyjnym nie ma zatem możliwości negowania prawidłowości nałożenia nakazu rozbiórki jedynie na skarżącego, bowiem zobowiązanym jest podmiot wskazany w decyzji administracyjnej, z której wynika obowiązek, podlegający egzekucji. Chybione jest też stanowisko skarżącego co do niewykonalności obowiązku nakazu rozbiórki części obiektu. Argumentacja, zawarta w zarzucie, poparta oceną techniczną rzeczoznawcy budowlanego, nie daje podstaw do przyjęcia, iż chodzi o niewykonalność o charakterze trwałym, która miała miejsce zarówno po wydaniu decyzji, jak i przed jej wydaniem. Podkreślić bowiem przyjdzie, iż wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalono skargę na decyzję ostateczną o nakazie rozbiórki. Oznacza to prawną niedopuszczalność podnoszenia na etapie postępowania egzekucyjnego zarzutu nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 5 kpa, do czego zmierzał skarżący, skoro decyzja ta korzysta z waloru prawomocności. Wyrok oddalający skargę wiąże zaś zarówno organy administracji, jak i skład orzekający w niniejszej sprawie. Tymczasem argumentacja o niewykonalności obowiązku rozbiórki była przedmiotem skargi w sprawie sygn. akt II SA/Ka 21/00 i nie odniosła wówczas skutku. Przesądził zatem Naczelny Sąd Administracyjny, iż decyzja o nakazie rozbiórki części obiektu budowlanego nie jest obarczona wadami prawnymi. Na etapie postępowania egzekucyjnego nie jest więc dopuszczalna polemika ze stanowiskiem NSA. Dodać jedynie przyjdzie, iż wydanie nakazu rozbiórki nie jest równoznaczne z nakazem przywrócenia stanu poprzedniego obiektu, jak uważa skarżący. Odbudowa części obiektu nie należy do niniejszego postępowania egzekucyjnego. Wreszcie, podniesiona argumentacja wskazuje jedynie na trudności techniczne w wykonaniu decyzji oraz dotkliwe skutki dla skarżącego, co musi pozostać poza ramami niniejszego postępowania, jako że nie podpada pod podstawy zarzutu z art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu w administracji. Wbrew twierdzeniom skargi, nie uzasadniał też uwzględnienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji fakt, iż tytuł wykonawczy nie został sporządzony na druku urzędowym. Tytuł wykonawczy z dnia [...]r. spełnia bowiem wymogi z art. 27 powołanej ustawy, gdyż zawiera oznaczenie wierzyciela, wskazuje imię i nazwisko zobowiązanego i jego adres, określa treść obowiązku, jego podstawę prawną i stwierdzenie wymagalności, a także wskazuje podstawę prawną prowadzenia egzekucji oraz został zaopatrzony w datę wystawienia, pieczęć i podpis wierzyciela oraz niezbędne pouczenia. Wreszcie, do tytułu dołączono dowód doręczenia upomnienia. Tymczasem podstawą zarzutu może być jedynie niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy, a nie – brak sporządzenia tytułu wykonawczego na formularzu urzędowym. Z tych wszystkich względów podzielić należy stanowisko organów obydwu instancji, iż brak było podstaw prawnych do uwzględnienia zarzutu skarżącego w drodze zawieszenia, czy umorzenia egzekucji. Aczkolwiek zasadnie wskazał skarżący, iż rozstrzygnięcia nie zawierają należytego uzasadnienia z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 124 § 2 i art. 126 kpa, jednak uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a więc nie mogło skutkować uwzględnieniem skargi. Postępowanie egzekucyjne nie jest też postępowaniem rozpoznawczym, stąd też chybiony jest zarzut naruszenia art. 7, 8 i 77 § 1 kpa. Jak już wyżej stwierdzono, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku, określonego tytułem wykonawczym. Oddalenie skargi na decyzję o nakazie rozbiórki oznacza zaś brak podstaw prawnych do negowania nakazu z powodu jego niewykonalności. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. SW