II SA/Lu 752/05

WyrokWSA w Lublinie2005-12-21

Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Jerzy Stelmasiak, Wiesława Achrymowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać likwidację otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanego w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy działki sąsiedniej, nawet jeśli inwestor twierdzi, że nie działał złą wolą i opierał się na błędnym wskazaniu granicy?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał likwidację otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanego w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy działki sąsiedniej. Niezależnie od okoliczności zawinienia inwestora czy błędnego wskazania granicy, bezwzględny wymóg zachowania odległości 4 metrów od granicy działki dla ściany z otworami okiennymi wynika z przepisów prawa budowlanego i rozporządzeń wykonawczych, a jego naruszenie stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Stan faktyczny
Skarżący A.M. realizował budynek mieszkalny na podstawie pozwolenia na budowę z 1997 r. W trakcie budowy istotnie odstąpił od projektu, lokalizując budynek w odległości 3,85 m od granicy działki sąsiedniej i wykonując w tej ścianie otwory okienne. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty budowlane, a następnie wydał decyzję nakazującą likwidację otworów okiennych i opracowanie projektu zamiennego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, uchylając ją jedynie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując zasadność nałożonych obowiązków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r sprawy ze skargi A.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazania podjęcia czynności w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. I. oddala skargę; II. nie uiszczony wpis w kwocie 400 ( czterysta) złotych, od którego skarżący był zwolniony, przejmuje na rachunek Skarbu Państwa ( Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie ). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]czerwca 2005 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania A.M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru z dnia [...] maja 2005 r. znak: [...] nakazującej A.M. wykonanie czynności doprowadzających budynek mieszkalny realizowany na działkach nr ewid. [...] i [...]przy ul. [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez: - likwidację otworów okiennych w ścianach usytuowanych w odległości mniejszej niż 4,00 m od wschodniej granicy działki sąsiedniej nr ewid. [...], - opracowanie projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz uwzględniającego wykonanie robót dodatkowych związanych z wykonaniem obowiązku likwidacji otworów okiennych, w terminie 2 miesięcy od otrzymania decyzji w celu uzyskania decyzji zatwierdzającej zamienny projekt budowlany oraz pozwolenia na wznowienie robót budowlanych: - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i ustalił nowy termin na 31 sierpnia 2005 r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że A.M. realizuje przedmiotowy budynek na podstawie uzyskanej decyzji o pozwoleniu na budowę dnia [...] lipca 1997r. znak: [...] Przeprowadzone postępowanie wykazało, że dokonał on istotnych odstępstw od udzielonego pozwolenia. Zlokalizował on budynek w odległości 3,85 m od wschodniej granicy działki nie zachowując przewidzianej w projekcie zagospodarowania działki odległości 4,00 m oraz w tak usytuowanej ścianie wykonał cztery otwory okienne w części mieszkalnej i jeden w podpiwniczeniu. Ponadto wprowadził szereg zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego polegających na zmianie układu ścianek działowych oraz zmianie położenia otworów okiennych i drzwiowych będącej konsekwencją zmian układu położenia pomieszczeń. Po stwierdzeniu powyższych odstępstw Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]maja 2005 r. znak: [...] utrzymanym w mocy przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. znak: [...] wstrzymał roboty budowlane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, a następnie zaskarżoną decyzją opartą o art. 51 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy zobowiązał inspektora do wykonania określonych czynności. W ocenie organu odwoławczego podnoszone przez odwołującego się okoliczności, że zmniejszenie odległości realizowanego budynku od granicy działki nie wynikło z jego złej woli lecz z błędnego wskazania przez poprzedniego wieloletniego właściciela przebiegu granicy działki, zaś na zmiany w projekcie budynku miał zgodę [...], nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie z art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia dopuszczalne jest po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Zarzut o zachowaniu odległości ponad 8 m pomiędzy realizowanym budynkiem z budynkiem sąsiada nie zmienia faktu, że zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę oraz obowiązującymi w okresie budowy przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. (tekst jedn. Dz. U. Nr 15, poz. 40), odległość zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami winna wynosić co najmniej 4,0 m. Nałożone obowiązki opracowania projektu zamiennego oraz wykonania określonych czynności mają na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A.M., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca gdyż – w jego ocenie – nie doszło do naruszenia prawa. Rozpoczynając budowę opierał się na przebiegu granicy działki wskazanym zarówno przez swego ojca (poprzedniego właściciela działki) jak i właściciela działki sąsiedniej. Sąsiad zawsze dbał o swoje interesy i nigdy nie dopuściliby do naruszenia swojej własności, o czym świadczy fakt wniesienia przez niego sprawy do sądu podczas budowy budynku gospodarczego przez ojca skarżącego. Nowy właściciel działki sąsiedniej zakwestionował zachowanie 4-metrowej odległości budynku od granicy działki przyjmując za podstawę przebiegu granicy stare fundamenty po rozebranym ogrodzeniu. Przebieg granicy poza starym ogrodzeniem potwierdzał nie tylko ojciec skarżącego ale wynika to także ze złożonej do akt mapy. Sąsiad, który nabył działkę dopiero w 2002 r. nie może znać lepiej przebiegu granicy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że skarżący rozpoczął budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Urząd Rejonowy w dniu [...]lipca 1997 r. Nr [...]. Przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, że realizując obiekt skarżący odstąpił w sposób istotny od warunków udzielonego pozwolenia na budowę poprzez zmianę układu pomieszczeń w budynku, a w konsekwencji zmianę położenia otworów okiennych i drzwiowych jak również zbliżenie obiektu ścianą z otworami do granicy z działką nr ewid. [...], na odległość mniejszą niż 4,00 m. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznając stwierdzone odstępstwa od pozwolenia na budowę za istotne wydał w dniu [...] maja 2005 r. postanowienie Nr [...] o wstrzymaniu robót budowlanych przy przedmiotowym budynku mieszkalnym, wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), Konsekwencją wstrzymania robót budowlanych było wydanie przez organ pierwszej instancji w dniu [...] maja 2005 r. decyzji nakładającej na inwestora określone obowiązki, które organ odwoławczy uznał za prawidłowe i zaskarżoną decyzją z dnia 30 czerwca 2005 r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną w tym zakresie. Zaskarżona decyzja oparta została o przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy Prawo budowlane. Stanowi on, że przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4 właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w określonym terminie, projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Nałożone na skarżącego zaskarżoną decyzją obowiązki mają na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z wymogami techniczno-budowlanymi. Nakaz likwidacji otworów w ścianach usytuowanych w odległości mniejszej od 4,00 m od granicy działki wynika nie tylko z faktu, że projekt zagospodarowania działki zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 1997 r. ustalił lokalizację budynku w odległości 4,00 m od wschodniej granicy działki. Konieczność zachowania odległości nie mniejszej niż 4,00 m od granicy działki wynika z regulacji prawnych obowiązujących zarówno w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę jak i w czasie realizacji przedmiotowego obiektu budowlanego oraz rozstrzygania sprawy przez organy administracyjne. Zarówno bowiem rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.), jak i rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 czerwca 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), jako przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 7 ust. 2 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane, zawierają bezwzględny wymóg zachowania odległości 4m od granicy z sąsiednimi działkami dla budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy (§ 12 ust. 4 "starego" i § 12 ust. 1 pkt 1 "nowego" rozporządzenia). Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy są podnoszone przez skarżącego okoliczności, iż zbliżenie budynku do granicy działki nie zostało przez inwestora zawinione a nowy właściciel działki sąsiedniej podniósł zarzut niezachowania odległości w odwecie za brak zgody skarżącego na lokalizację obiektu handlowego planowanego na działce sąsiedniej. Nie jest także trafne – w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz jego oceny dokonanej przez organy orzekające – twierdzenie skarżącego, że organy administracyjne błędnie ustaliły przebieg granicy działki w miejscu fundamentów po starym ogrodzeniu, co rzutowało na przyjętą przez nie odległość przedmiotowego budynku od wschodniej granicy działki. Jak wynika z protokołów oględzin przeprowadzonych w dniach 4 lipca 2003 r. oraz 8 lutego 2005 r. przy udziale skarżącego oraz jego ojca F.M., odległość realizowanego budynku od ogrodzenia z przęseł prefabrykowanych żelbetowych zlokalizowanego od strony wschodniej wynosi 3,36 m (narożnik od strony południowej) i 3,50 m (narożnik od strony północnej). Organ jednakże przyjął, że granica działki przebiega w sposób wyraźny poza linią ogrodzenia, zgodnie z kserokopią mapy sporządzonej 11 czerwca 2003 r., przedstawionej przez inwestora, stąd przedmiotowy budynek odległy jest tylko około 0,15 m od granicy. Dla konieczności zachowania odległości co najmniej 4,00 m od granicy działki dla ściany obiektu budowlanego z otworami nie może mieć także znaczenia fakt zachowania wymaganych prawem odległości sąsiadujących obiektów budowlanych z punktu widzenia ochrony przeciwpożarowej. Nałożony na skarżącego zaskarżoną decyzją obowiązek opracowania projektu budowlanego zamiennego ma na celu dostosowanie przedmiotowego obiektu budowlanego, po zlikwidowaniu otworów okiennych w ścianie od wschodniej granicy działki, do stanu spełniającego wymogi techniczno-budowlane stawiane budynkom mieszkalnym. Po wykonaniu nałożonych zaskarżoną decyzją obowiązków właściwy organ wyda decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Mając powyższe na względzie Sąd uznał zarzuty skargi za pozbawione podstaw prawnych i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło