I SA/Wa 505/05

WyrokWSA w Warszawie2005-12-22

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Maria Tarnowska, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona w sposób świadomy złożyła odwołanie bezpośrednio do sądu administracyjnego, pomijając obowiązujący tryb odwoławczy?
Ratio decidendi
Organ administracyjny prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Świadome złożenie odwołania bezpośrednio do sądu administracyjnego z pominięciem obowiązującego trybu odwoławczego, mimo prawidłowego pouczenia o środkach odwoławczych, nie może być uznane za działanie niezawinione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji zmieniającej decyzję w przedmiocie renty socjalnej. A. D. złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), który odrzucił skargę z powodu niewyczerpania środków odwoławczych. Następnie A. D. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania do SKO, argumentując, że decyzja organu pierwszej instancji była błędna i że SKO wcześniej uznało podobną decyzję za wadliwą. SKO odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że uchybienie nastąpiło z winy strony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie renty socjalnej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A. D. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania oraz odwołania od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] zmieniającej decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. dotyczącej okresu przyznania świadczenia w formie renty socjalnej i odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne - odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. dotyczącą zmiany decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. oraz stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ podał, że Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. działając z urzędu, decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. zmienił decyzję z dnia [...] grudnia 2000 r. w części dotyczącej okresu wypłacania renty socjalnej oraz stwierdził, że renta pobrana za okres od [...] marca 2002 r. do [...] czerwca 2002 r. stanowi świadczenie nienależnie pobrane z powodu przebywania A. D. w Areszcie Śledczym W. W dniu 7 lipca 2003 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek A. D. o przywrócenie terminu, oraz odwołanie od ww. decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W., w którym to wniosku A. D. wskazał, że po otrzymaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. stwierdził, iż decyzja ta pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem SKO zawartym w decyzjach w innych sprawach dotyczących jego osoby i zasugerował się, że ta decyzja jest ostateczna i złożył skargę bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skargę tę postanowieniem z dnia 13 maja 2003 r. NSA odrzucił z powodu nie wyczerpania środków odwoławczych. Zgodnie z art. 58 kpa, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest możliwe, gdy osoba zainteresowana wniesie taką prośbę i umotywuje w niej, że uchybienie nastąpiło bez jej winy - w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, a wraz z nią winna być dopełniona czynność, dla której ustanowiony był termin. Z ustaleń organu wynika, że A. D. wprawdzie wniósł prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania a w złożonym wniosku wskazał przyczyny uchybienia, jednak nie uprawdopodobnił, iż nastąpiło to bez jego winy. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej, skarżący został prawidłowo poinformowany o przysługującym mu prawie wniesienia odwołania, ze wskazaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jako organu właściwego do rozpatrzenia odwołania, jednakże z akt sprawy wynika, że A. D. wniósł w dniu 28 kwietnia 2003 r. odwołanie bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, prosząc Sąd o merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy z uwagi na wydanie jego zdaniem decyzji z rażącym naruszeniem szeregu przepisów obowiązującego prawa. Zdaniem organu, wniesienie odwołania bezpośrednio do Sądu z pominięciem obowiązującego trybu i w sytuacji prawidłowego pouczenia o środkach odwoławczych zawartych w zaskarżonej decyzji, w żaden sposób nie może być uznane za działanie niezawinione. Jak wynika ze spisu dokumentów (k. 163), skarżący pismem z dnia 29 kwietnia 2003 r. poinformował organ I instancji że odwołanie od decyzji nr [...] skierował bezpośrednio do NSA w Warszawie, co oznacza, że A. D. z pełną świadomością nie zastosował się do pouczenia o środkach odwoławczych zawartego w zaskarżonej decyzji i wniósł nieuprawnioną skargę do Sądu. Uchybienie terminu jest w tym wypadku bezsporne i nie może być w sposób zgodny z prawem konwalidowane. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. D., zarzucając, że skarga skarżącego została odrzucona przez NSA z powodu nie wyczerpania środków odwoławczych i powinna być rozpoznana przez Kolegium Odwoławcze z przywróceniem terminu. Skarżący twierdził, że złożenie odwołania do Sądu było spowodowane tym, że Kolegium już raz uznało, że decyzja Dyrektora Pomocy Społecznej jest błędna i uważała, że ponowna taka sama winna być zaskarżona bezpośrednio do Sądu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na decyzję organu pierwszej instancji oraz stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Decyzja Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. zmieniająca decyzję z dnia [...] grudnia 2000 r. zawierała pouczenie, z którego wynikało, że stronie służy odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w terminie 14 dni za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Prawidłowo organ uznał, że wprawdzie skarżący wniósł prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz wskazał przyczyny uchybienia, jednakże nie uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, ponieważ otrzymawszy decyzję organu pierwszej instancji z prawidłowym pouczeniem o terminie i możliwości wniesienia odwołania do organu drugiej instancji, skarżący nie zastosował się do pouczenia, lecz wniósł odwołanie bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, prosząc Sąd o merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy z uwagi na wydanie, jego zdaniem, decyzji z rażącym naruszeniem szeregu przepisów prawa. Sąd podziela stanowisko organu, że wniesienie odwołania bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z pominięciem obowiązującego trybu i w sytuacji prawidłowego pouczenia o środkach odwoławczych zawartych w zaskarżonej decyzji, nie może być uznane za działanie niezawinione. Ponadto, skarżący pismem z dnia 29 kwietnia 2003 r. poinformował organ pierwszej instancji, że odwołanie od decyzji skierował bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, co oznacza, że świadomie nie zastosował się do pouczenia o środkach odwoławczych zawartego w zaskarżonej decyzji i wniósł nieuprawnioną skargę do Sądu, która została odrzucona przez Sąd z powodu nie wyczerpania środków odwoławczych, a wnosząc do organu drugiej instancji prośbę o przywrócenie terminu do złożenia odwołania skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło