I SA/Wa 334/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w W. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. oddala skargę I SA/Wa 334/05 UZASADNIENIE Minister Infrastruktury po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku M. K. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...]utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...]lipca 2004 r., nr [...]odmawiające podjęcia zawieszonego postępowania Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...]września 2001 r., nr [...] postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...]kwietnia 1952 r., nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...]położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...]. W uzasadnieniu przedstawił następujący stan faktyczny sprawy; Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...]września 2001 r. zawiesił z urzędu postępowanie prowadzone z wniosku M. K. i M. K. w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...]kwietnia 1952 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...]położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...]dawnym właścicielom z uwagi na to, że nie były zakończone postępowania spadkowe po dawnych właścicielach przedmiotowej nieruchomości. Informację o powyższym organ powziął od M. K., który w dniu 18 lipca 2001 r. poinformował organ o toczącym się postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku po J. J. i T. S., dawnych współwłaścicielach spornej nieruchomości. W dniu 10 września 2003 r. do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wpłynął wniosek M. K. (jednego z następców prawnych rodziny K., współwłaścicieli spornej nieruchomości) o podjęcie zawieszonego postępowania. Minister Infrastruktury, jako następca prawny Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...]lipca 2004 r. odmówił podjęcia zawieszonego postępowania, bowiem nie ustała przyczyna zawieszenia. W dniu 23 lipca 2004 r. do Ministra Infrastruktury wpłynął wniosek M. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. Ponownie rozpoznając sprawę organ stwierdził, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego stronami postępowania nadzorczego dotyczącego decyzji dekretowej o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...]winni być dawni właściciele przedmiotowej nieruchomości lub ich następcy prawni legitymujący się sądowymi postanowieniami o stwierdzeniu nabycia spadku, bowiem od prawidłowego ustalenia stron uzależnione jest zgodnie z treścią art. 10 § 1 i art. 28 kpa - prowadzenie postępowania, o które wnioskodawcy wnieśli. Organy administracji publicznej obowiązane są bowiem zapewnić stronom postępowania czynny udział w każdym jego stadium, a przed wydaniem decyzji uniemożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań. Jednocześnie organ podniósł, że stosownie do treści art. 61 § 4 kpa. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Dlatego też stwierdził w konkluzji, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie podjęte wówczas, gdy ustaną przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, to znaczy wtedy, kiedy do akt sprawy zostaną złożone oryginały lub urzędowo poświadczone kopie postanowień spadkowych umożliwiające ustalenie kręgu wszystkich osób, których interesu prawnego dotyczy wynik przedmiotowego postępowania. Od postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [...]grudnia 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. K. wnosząc w niej o uchylenie powyższego postanowienia, podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego i nadania biegu sprawie. W uzasadnieniu podniósł, że jego rodzice M. i P. małż. K. byli współwłaścicielami w [...] części spornej nieruchomości. Wraz z wnioskiem z dnia 23 września 1998 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...]kwietnia 1952 r. w części dotyczącej udziału swoich rodziców, wykazał swój interes prawny poprzez złożenie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia [...]października 1977 r., sygn. akt [...]wykazując swoje następstwo prawne tytułem dziedziczenia po M. i P. małż. K. spadku w całości. Przytoczył treść art. 196 § 1 kc wywodząc stąd, że nie ma przeszkód prawnych, aby organ orzekł o nieważności decyzji tylko co do części [...] nieruchomości będącej własnością jego rodziców, których jest jedynym spadkobiercą. Stwierdził ponadto, że zaskarżone postanowienie nie opiera się na żadnym przepisie prawa materialnego, a art. 10 i 28 kpa odnosi się wyłącznie jego zdaniem do osób, które mając legitymację do domagania się stwierdzenia nieważności decyzji z prawa tego korzystają stając się stroną postępowania administracyjnego. Jeżeli organ uważa, że obowiązany jest zapewnić innym osobom status strony i czynny udział w postępowaniu, to nie może obowiązku tego przerzucać na niego, bo on nie jest zainteresowany w orzeczeniu nieważności decyzji w zakresie większym niż dotyczącym udziału należącego do jego rodziców. Dlatego też organ powinien z urzędu podjąć czynności dotyczące stwierdzenia nabycia spadku po osobach nieżyjących, czy ustanowienia kuratora dla osób nieznanych z miejsca pobytu. Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Podnieść należy, że sąd administracyjny, stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej wyłącznie w zakresie zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności. Jego kontrola sprowadza się do zbadania, czy organy administracji, w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to według stanu prawnego i na podstawie stanu faktycznego sprawy z dnia wydania zaskarżonego orzeczenia. Oznacza to, że Sąd władny jest stwierdzić nieważność, bądź uchylić zaskarżone orzeczenie jeśli organ administracji publicznej przy jego wydawaniu naruszył obowiązujące prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy zaznaczyć, że Sąd orzeka w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Skarga jest nieuzasadniona, ponieważ organ orzekający w niniejszej sprawie nie naruszył prawa. Art. 97 kpa wskazuje podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania w sprawie. Oznacza to, że w razie wystąpienia jednej ze wskazanych podstaw organ zobowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie. Na pierwszym miejscu przepis wskazuje jako podstawę zawieszenia śmierć strony, co wyklucza ocenę i uznaniowość zastosowania tego przepisu. Z jego treści wynika wprost, iż tylko wówczas nie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w sprawie jest możliwe. Jak wynika z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy stronami postępowania o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...]kwietnia 1952 r. Prezydium Rady Narodowej w W. odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości [...]położonej przy ul. [...]powinny być: T. M., J. Z., E.S., W.S., J.J., I.S. ze S. C. M. ze S. D. I voto J., C. K., M. i P. małż. K., J. i A. z K. małż. K., A. i J. małż. K., J. K. i M. S. lub ich spadkobiercy. W aktach sprawy znajdują się natomiast postanowienia spadkowe po C. K., M. i P. małż. K., J. i A. małż. K. oraz A. i J. K.. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia toczyły się postępowania spadkowe po J. J. i T. S. oraz I. C., pozostałe osoby nie żyły. O ile występujący z wnioskami o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej M. K. wykazał, że jest następcą prawnym jednego ze współwłaścicieli, to w stosunku do pozostałych osób brak jest jakichkolwiek ustaleń. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest w pierwszej kolejności ustalenie kręgu osób będących stronami, co nie oznacza, że organ z urzędu powinien wszczynać postępowania o stwierdzenie nabycia spadku w stosunku do części współwłaścicieli nieruchomości, bo należy to do osób wszczynających postępowanie w sprawie. Natomiast postępowanie administracyjne nie może toczyć się bez udziału wszystkich podmiotów, których praw lub obowiązków dotyczy. Zatem w niniejszym postępowaniu winni brać udział wszyscy współwłaściciele spornej nieruchomości lub ich następcy prawni. Brak udziału w postępowaniu administracyjnym wszystkich osób, którym przysługuje status strony w rozumieniu art. 28 kpa., daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bowiem takie skutki przewiduje art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organ prawidłowo postąpił zawieszając postępowanie w sprawie na zasadzie art. 97 § 1 pkt 1 do czasu ustalenia pełnego kręgu następców prawnych po zmarłych współwłaścicielach spornej nieruchomości uznając, że będzie mógł dalej prowadzić postępowanie dopiero po powyższych ustaleniach. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.