VII SA/Wa 1017/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski (spr.), , Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi C. Sp.z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. znak [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru ustawienia urządzenia reklamowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej C. Sp.z o.o. w W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 1017/05 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2005 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r., Nr [...], wnoszącą sprzeciw do wyszczególnionych w zgłoszeniu z dnia 13 kwietnia 2005 r. robót budowlanych polegających na budowie nośnika reklamowego na terenie przy ul. A. w rej. ul. A. lok. nr [...] w Warszawie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda [...] wskazał, iż inwestor "zamierza w pierwszej fazie prac wybudować konstrukcję tablicy, której głównymi elementami są: podstawa fundamentowa, słup, ruszt niosący ekran reklamowy, a potem do nich przymocować ekran, jako ostatni element, na którym będzie wklejony obraz graficzny reklamy". Zamierzenie inwestycyjne, zadaniem organu, jest więc budowlą stanowiącą całość techniczno – użytkową, która zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wymaga obligatoryjnie uzyskania pozwolenia na budowę. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej zamierzone prace budowlane objęte zgłoszeniem polegające na montażu, nie stanowią robót w trybie art. 30 i art. 29, bowiem z analizy powołanych przepisów jednoznacznie wynika, iż dotyczą one instalowania reklam na już istniejących obiektach np.: budynkach, słupach, wiaduktach, wieżach, mostach. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, planowane prace budowlane polegają na wykonaniu nowego obiektu budowlanego w określonym miejscu, a nie tylko jego instalację, wymianę lub remont. Podkreślił, iż budowa konstrukcji o tak znacznych rozmiarach nie może korzystać ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, bowiem projektowany nośnik reklamowy nie zalicza się do obiektów małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła C. Sp. z o.o. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Zarzuciła jej naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 3 pkt 3, art. 29 ust. 2 pkt 6, art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez chybione przyjęcie przez organy obu instancji, że: 1. roboty budowlane związane z zamontowaniem urządzenia reklamowego objęte treścią zgłoszenia, realizowane być powinny w trybie art. 28 Prawa budowlanego, co do zasady; 2. opisane w zgłoszeniu roboty budowlane nie zostały wymienione w katalogu robót wymagających jedynie zgłoszenia (art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego); 3. co do zasady, zamontowanie (ustawienie) urządzenia reklamowego ma charakter "budowy", co przesądza o konieczności realizacji robót po uprzednim uzyskaniu pozwolenia na budowę; 4. zakwalifikowanie urządzeń reklamowych do budowli w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, tj. jako obiekt budowlany nie będący budynkiem, ani obiektem małej architektury (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego) jest wystarczającą przesłanką uzasadniającą wprowadzenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla ustawienia przedmiotowego urządzenia reklamowego; Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 77 § 1 w zw. z art. 7 kpa, poprzez oparcie decyzji obu instancji na okolicznościach, które nie zostały udowodnione oraz na dowolnych ustaleniach faktycznych, a mianowicie, że rodzaj zgłoszonych prac uznać należy za "budowę" a nie "instalację" czy "remont", bez wskazania kryteriów wyróżniających i odróżniających zakres prac budowlanych przypisanych "budowie urządzenia reklamowego" i "instalacji urządzenia reklamowego". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) w ust. 1 art. 28 zawarta została jedna z podstawowych zasad prawa budowlanego, a mianowicie, wszelkie roboty budowlane można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 29 – 31 Prawa budowlanego i są to jedyne odstępstwa od przedstawionej powyżej reguły. W art. 29 Prawa budowlanego zawarty został katalog obiektów i robót budowlanych, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a więc takich, do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1. Katalog ten ma formę listy zamkniętej (wyliczenie enumeratywne), a więc wyłącznie te obiekty i te roboty nie wymagają pozwolenia na budowę. Jako, że przepis ten zawiera wyjątki od zasady ogólnej, to w stosunku do niego niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Wykonywanie robót, określonych w art. 29 pkt 6 obciążone zostało obowiązkiem zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy), natomiast instalacja urządzeń na obiektach budowlanych wymaga zgłoszenia jedynie w przypadku, gdy urządzenia te przekraczają wysokość 3 m (art. 30 ust. 1 pkt 3b). Z przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, iż instalacja tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, przy czym ustawodawca nie uzależnił wyjątku wyszczególnionego w art. 29 ust. 2 pkt 6, ani od wielkości tablic i urządzeń reklamowych, ani też od tego, czy są to tablice lub urządzenia wkopane w ziemię, a więc trwale związane z gruntem, które zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego można uznać za budowle, czy też są to tablice lub urządzenia reklamowe ustawione na konstrukcji naziemnej. Niezrozumiałe jest więc stanowisko organu, który wymóg uzyskania pozwolenia na budowę upatruje w stopniu skomplikowania konstrukcji nośnika reklamowego i jego rozmiarach. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego takiego kryterium nie ustanawia. Nie ma więc racjonalnego uzasadnienia, ażeby ze względu na wielkość takiego urządzenia, czy jego skomplikowaną konstrukcję wyłączać je, co do zasady z trybu zgłoszeniowego. Urządzenie reklamowe stanowi jedną całość i zalicza się do niego wszystkie elementy składające się na to urządzenie. Wadliwy jest również pogląd organu, który wywodzi, iż jeżeli obiekt, jakim jest nośnik reklamowy, nie zalicza się zgodnie z art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego do obiektów małej architektury, obligatoryjnie podlega obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę. Z przepisów prawa takiego obowiązku nie można wywieść. W zawiązku z tym Sąd nie podzielił poglądu prawnego wyrażonego w zaskarżonej decyzji o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dla przedmiotowego urządzenia reklamowego. Podkreślenia wymaga, iż intencją ustawodawcy było odformalizowanie procedur w zakresie obowiązku uzyskania w formie decyzji administracyjnej pozwolenia na budowę dla wykonania robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym oraz wolnostojących urządzeń reklamowych trwale związanych z gruntem. Zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych pogląd ten jest powszechnie akceptowany i znajduje odzwierciedlenie w licznych wyrokach Naczelnego Sąd Administracyjnego, jak i wojewódzkich sądów administracyjnych, czego jak się zdaje organy administracji architektoniczno – budowlanej nie chcą zauważyć. Nie oznacza to, iż organy administracji architektoniczno – budowlanej nie posiadają uprawnień ustawowych, ażeby "kontrolować" rozmieszczenie reklam i urządzeń reklamowych na terenie swojej właściwości. Takie uprawnienia wynikają z art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, który stanowi, iż w przypadku, gdy realizacja robót budowlanych, przy instalowaniu tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego, objętych zgłoszeniem może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków, pogorszenie warunków zdrowotno – sanitarnych, wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, organ administracji architektoniczno – budowlanej może nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Uprawnienie to ma charakter uznaniowy i wymaga przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego pod kątem wymagań przewidzianych w art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" i "c", art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.