I SA/Wa 335/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w W. z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu pomocy finansowej. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...] września 2004 r., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 335/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...]Dyrektor Generalny Służby Więziennej po rozpatrzeniu odwołania W. B. od decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...]września 2004 r., nr [...]stwierdzającej nieważność decyzji z dnia [...] maja 2003 r., nr [...]Dyrektora Zakładu Karnego w [...]o przyznaniu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu przedstawił następująco stan faktyczny. W dniu 21 listopada 2002 r. W. B. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy finansowej na budowę domu. Decyzją z dnia [...]stycznia 2003 r., nr [...] Dyrektor Zakładu Karnego w [...]nie przyznał wnioskodawcy pomocy finansowej z powodu braku środków przeznaczonych na ten cel. Natomiast w dniu 14 maja 2003 r. Dyrektor Zakładu Karnego w [...]decyzją nr [...]przyznał W. B. pomoc finansową w wysokości 4.000 zł. Kolejną decyzją z dnia [...]kwietnia 2004 r., nr [...]ten sam organ odmówił W. B. dalszej pomocy finansowej, jednocześnie zobowiązując go do zwrotu przyznanej wcześniejszą decyzją kwoty 4.000 zł. Od decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. odwołanie od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...]złożył W. B.. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją z dnia [...]czerwca 2004 r., nr [...]uchylił decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z dnia [...]kwietnia 2004 r. i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. Następnie decyzją z dnia [...] września 2004 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej stwierdził z urzędu nieważność decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z dnia [...] maja 2003 r. (przyznającą pomoc finansową) z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Od decyzji tej W. B. odwołał się do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej podnosząc, że po wydaniu decyzji z dnia [...] maja 2003 r. Dyrektor Zakładu Karnego w [...] wstrzymał jej wykonanie, co naruszyło jego zdaniem, zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Twierdził, że pomoc finansowa należała mu się pod rządami wówczas obowiązujących przepisów, a przeprowadzona rewizja finansowa Zakładu Karnego w [...] nie stwierdziła żadnych uchybień w wydanych decyzjach. Przyznaną pomoc finansową potraktował jako obietnicę uzupełnienia w przyszłości pomocy do wnioskowanej wysokości wynikającej z § 4 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997 r. w sprawie określenia wysokości szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom służby więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. Urz. MS nr 4, poz. 50) i poczynił on niezbędne do kontynuowania budowy kroki - uzyskując kredyt i pożyczki. Podniósł także zarzuty formalne w postaci braku w decyzji z dnia [...] września 2004 r. daty jej wydania oraz oznakowanie dwóch decyzji identyczną sygnaturą. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Generalny Służby Więziennej podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej, uznając, że sytuacja mieszkaniowa W. B. nie pozwalała na przyznanie mu pomocy finansowej, ponieważ w dacie jej przyznania posiadał on lokal mieszkalny (od 1991 r.) położony w N. przy ul. [...] o powierzchni całkowitej 56,84 m², a mieszkalnej 34,71 m² (otrzymany przez jego żonę z [...]) o przysługującej mu normie powierzchni mieszkaniowej (4 normy od 7-10 m² na osobę). Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, jeżeli on sam lub nikt z jego rodziny nie posiada mieszkania. Jeżeli prawo to nie może być zrealizowane poprzez przydział lokalu, to przepisy powyższej ustawy przewidują świadczenie pieniężne stanowiące rekompensatę - równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania oraz pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Ponieważ W. B. miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe zgodnie z obowiązującymi normami przyznanie mu pomocy finansowej rażąco naruszało obowiązujące prawo i decyzję taką, zdaniem organu, słusznie wyeliminowano z obrotu prawnego. Natomiast brak daty na decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...]. został wyeliminowany postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki. Na decyzję z dnia [...] listopada 2004 r. Dyrektora Generalnego Służby Więziennej skargę do Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie złożył W. B. wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu skargi podniósł, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997 r. (§ 1 ust. 5) określało należną powierzchnię mieszkalną na podstawie art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej z uwzględnieniem górnej granicy normy pomnożonej przez wskaźnik 1,66. Ten przepis stanowił podstawę materialnoprawną decyzji dla niego pozytywnych, oznacza to zdaniem skarżącego, że jeżeli w momencie składania wniosku nie posiadał samodzielnego lokalu mieszkalnego odpowiadającego wymogom zarządzenia, to Dyrektor Zakładu Karnego odmawiając mu pomocy naruszyłby prawo materialne. Dalej przytoczył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...]. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Służby Więziennej podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynika sprawy. Skarga jest zasadna, bowiem dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że narusza ona prawo poprzez uznanie, że decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] września 2004 r. stwierdzająca nieważność decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w [...]. z dnia [...] maja 2003 r. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego została wydana z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o Służbie Więziennej (tj. Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.) Należy zauważyć, że w dacie wydania decyzji przez Dyrektora Zakładu Karnego w [...]. obowiązywało zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997 r., które wydane zostało na podstawie art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, co oznacza, że nie wymagało ono zastąpienia przez rozporządzenie wykonawcze w myśl art. 241 ust. 6 Konstytucji RP. Nie zostało także wyszczególnione w wykazie aktów prawnych, które utraciły moc z dniem 30 marca 2001 r., stanowiącym załącznik do obwieszczenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. Zarządzenie to, stanowiące podstawę prawną decyzji z dnia [...] maja 2003 r. Dyrektora Zakładu Karnego w [...]. nie utraciło zatem mocy prawnej ani po upływie 2 lat od wejścia w życie Konstytucji, ani z dniem 30 marca 2001 r. Doszło do tego dopiero w dniu 29 września 2003 r., tj. z chwilą wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszowi Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz. 1235), a więc ponad 4 miesiące później od wydania powyższej decyzji. Z przepisu § 3 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997 r. wynika, że pomocy finansowej nie przyznaje się, jeżeli osoba uprawniona lub jej małżonek jest posiadaczem samodzielnego lokalu mieszkalnego, zgodnego z należną powierzchnią użytkową w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej albo zbyła prawo do lokalu mieszkalnego w takiej miejscowości. Sytuacja taka nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie, ponieważ zgodnie z § 1 pkt 5 powyższego zarządzenia należna powierzchnia użytkowa dla skarżącego i jego rodziny wynosiła 66,4 m², a posiadał on w tym czasie mieszkanie zakładowe, otrzymane przez jego żonę z [...] o powierzchni użytkowej 59,86 m² zatem niezgodny z należną mu powierzchnią użytkową. Należy zauważyć, że przepis art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej posługuje się terminem powierzchni mieszkalnej (pojęcie to występuje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a zatem posiadając lokal odpowiadający takiej powierzchni, skarżący nie byłby uprawniony do otrzymania pomocy) jednak zgodnie z zarządzeniem z dnia 30 września 1997 r., gdzie stosowane jest określenie powierzchni użytkowej skarżący był uprawniony do uzyskania takiej pomocy, spełniając także inne warunki w nim wymienione. Dlatego też Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o błędną interpretację przepisów prawa materialnego, obowiązujących w dacie wydawania decyzji, której nieważność stwierdzono i postanowił wycofać tę decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.