I OSK 587/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie NSA Janina Antosiewicz /spr./ Małgorzata Borowiec Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2006r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 268/04 w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 268/04 oddalił skargę D. C. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego. W uzasadnieniu wyroku sąd przytoczył treść decyzji ostatecznej, którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 127 § 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania ppłk D. C. od decyzji Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju MSWiA z dnia [...] uchylono decyzję I instancji w części dotyczącej biegu 9-miesięcznego okresu wypowiedzenia stosunku służbowego i ustalił, że okres ten biegł od 1 lutego 2002 r. do 31 października 2002 r., zaś w pozostałej części dot. wypowiedzenia stosunku służbowego – na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych – utrzymał decyzję w mocy. Decyzję wypowiadającą D. C. stosunek służbowy organ uzasadnił likwidacją Jednostki Wojskowej nr [...], w której pełnił on służbę oraz brakiem możliwości wyznaczenia na inne stanowisko podległe MSWiA. Wskutek likwidacji wszystkich jednostek z dniem 31 grudnia 2001 r. podległych MSWiA od dnia 1 stycznia 2002 r. nie istniało w resorcie spraw wewnętrznych żadne stanowisko służbowe, na które mógłby być wyznaczony żołnierz zawodowy. Dalsze pełnienie służby w resorcie obrony narodowej mogło nastąpić wyłącznie na indywidualny wniosek żołnierza, zaś Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie posiadał kompetencji do wyznaczenia żołnierzy na stanowiska w resorcie obrony. Minister wystąpił do MON o przeniesienie podległych żołnierzy, jednakże uzyskał odpowiedź, że nie jest to możliwe z uwagi na restrukturyzację Sił Zbrojnych RP, a przeniesienie może mieć miejsce w przypadkach indywidualnych w przypadku posiadania szczególnej przydatnej specjalności wojskowej. Brak wniosku w przypadku likwidacji wszystkich jednostek nie jest wymagany, a wypowiedzenie w takiej sytuacji jest zgodne z § 137 ust. 2 w zw. z § 163 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych. W skardze do sądu D. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy. Skarżący zarzucił przedmiotowym decyzjom naruszenie art. 2 ust. 2, art. 78 ust. 2 pkt 2, art. 79 ust. 4 i 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 137 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych, a także naruszenie procedury administracyjnej w szczególności art. 6, 8, 10, 15, 42 kpa. Zdaniem D. C. decyzja z dnia [...] nie została mu doręczona do dnia wniesienia skargi, ponieważ w dniu 8 stycznia 2002 r. otrzymał jedynie kserokopię decyzji, co nie mogło być uznane za skuteczne doręczenie decyzji i być podstawą nowego początku biegu okresu wypowiedzenia. Podał, że otrzymana kserokopia nie określała początku ani końca biegu terminu wypowiedzenia, co jego zdaniem stoi w sprzeczności z uchwałą Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 18 lutego 2002 r. sygn. akt OSA 9/01. Skarżący stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie był uprawniony do poprawienia niedoręczonej decyzji przez jej uzupełnienie okresem wypowiedzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił także brak uzasadnienia faktycznego, z uwagi na nieprzedstawienie dowodów na okoliczność braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko, stosownie do art. 78 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wskazał, że na stanowisko zajmowane wcześniej przez skarżącego Minister powołał innego oficera o niższych kwalifikacjach. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organ podejmując ostateczną decyzję nie naruszył prawa i prawidłowo zastosował przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie żołnierzy zawodowych. Zgodnie z tym przepisem wypowiedzenie stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz pełni zawodową służbę wojskową podlega rozformowaniu lub zmienił się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. W przedmiotowej sprawie jest bezspornym, że wszystkie jednostki wojskowe podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji uległy już likwidacji. W związku z tym Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji mógł wypowiedzieć D. C. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej na podstawie wskazanej podstawy prawnej. W odniesieniu do zarzutu skarżącego dotyczącego biegu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2002 r. sygn. akt OSA 9/01, wyraził pogląd, że pragmatyka wojskowa określa zarówno początek, jak i koniec okresu wypowiedzenia (art. 79 ust. 4 i 5). Dopełnieniem tej regulacji jest przepis § 131 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych stanowiący, że wypowiedzenie stosunku służbowego przez organ zwalniający uważa się za dokonane, jeżeli zostało doręczone żołnierzowi za pokwitowaniem. Takie wyczerpujące "sztywne" określenie okresu wypowiedzenia prowadzi do wniosku, że w stosunku do decyzji o zwolnieniu ze służby z zastrzeżeniem terminu wypowiedzenia nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, uzależniające wykonalność decyzji, czy raczej jej skuteczność, od uzyskania przymiotu ostateczności (art. 130 § 1 kpa). Zawarta w pragmatyce wojskowej regulacja, dotycząca trybu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego (art. 75 ust. 1 pkt 1, art. 78, art. 79 ust. 1-5) odpowiada w istocie co do rozpoczęcia biegu terminu wypowiedzenia i jego zakończenia ze skutkiem zwolnienia ze służby sytuacji, o której mowa w art. 130 § 3 pkt 2 kpa. W tym zakresie przepisy pragmatyki wojskowej stanowią lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, regulujących generalnie kwestie wykonalności decyzji administracyjnych. Nie da się bowiem pogodzić reguł bezwzględnie obowiązujących, wynikających z art. 79 ust. 1, 4 i 5 i z art. 130 § 1 kpa. Przepisy art. 75 ust. 1 pkt 1, art. 78 i art. 79 ust. 1-5 pragmatyki wojskowej, w zakresie dotyczącym trybu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, w związku z art. 130 § 3 pkt 2 kpa, wyłączają stosowanie przepisów art. 130 § 1 i 2 kpa, co do rozpoczęcia biegu terminu wypowiedzenia oraz jego zakończenia ze skutkiem w postaci zwolnienia ze służby. Zastrzeżenie w decyzji terminu (w przypadku omawianego zwolnienia ze służby terminu początkowego) powoduje, że wraz z odejściem tego terminu decyzja wywołuje zamierzony nią skutek prawny, bez potrzeby podejmowania w tym celu dodatkowych aktów albo czynności (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2002 r. sygn. akt II SA 610/02, lex nr 81806). Zdaniem Sądu organ odwoławczy przy rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy miał obowiązek wziąć pod uwagę stan faktyczny istniejący w chwili podejmowania decyzji, tj. w dniu 8 grudnia 2003 r. Zgodnie bowiem z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie przez organ odwoławczy. Zgodnie z tą zasadą organ prawidłowo rozpoznał merytorycznie odwołanie od decyzji z dnia [...]. W ocenie sądu, zarzuty skarżącego stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu odwoławczego i w żadnym stopniu nie wskazują, aby organ ten naruszył przepisy prawa materialnego, a także przepisy postępowania administracyjnego w stopniu w jakim mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe okoliczności sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127o) oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego D. C., reprezentowany przez radcę prawnego H. G. i zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie żołnierzy zawodowych. Zdaniem skarżącego przepis ten uzależnia skuteczność zwolnienia od równoczesnego zaistnienia dwóch przesłanek, a mianowicie: rozformułowania określonej jednostki wojskowej i braku możliwości wyznaczenia zwalnianego żołnierza na inne stanowisko służbowe. W tej sprawie nie zaistniała druga przesłanka. Płk D. C. został zakwalifikowany w przepisanym trybie na staż naukowy w Akademii Obrony Narodowej, na co wyraził zgodę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. Taktyczne skierowanie było odkładane przez bezpośredniego przełożonego ze względu na konieczną obecność żołnierza w jednostce wojskowej. Okoliczności te zostały udokumentowane. Po rozformowaniu jednostek wojskowych można było wykonać decyzję o skierowaniu na studia w Akademii MON a w każdym razie w uzasadnieniu decyzji wskazać dlaczego odstąpiono od jej realizacji. Nie jest prawdą, że w wyniku rozformowania uległo likwidacji zajmowane stanowisko. Zostało ono utrzymane i powierzone oficerowi nie spełniającemu wymaganych kwalifikacji. Niektóre dokumenty w sprawie tej budzą wątpliwości. Decyzją nr 596 /Kadr płk D. C. zorał odwołany ze stanowiska zastępcy dowódcy brygady. Decyzję podpisano 15 maja 2001 r. natomiast na egzemplarzu pierwopisu jest wydrukowana data jej sporządzenia: 9 grudnia 2004 r. W wyroku z dnia 31 lipca 2002 r., wydanym w sprawie II SA 3408/01 Naczelny Sąd Administracyjny uznał swą właściwość w przedmiocie oceny merytorycznej przesłanek powołanych przez organ dokonujący zwolnienia na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy. Pominięcie ej okoliczności przez WSA jest więc uchybieniem zarówno względem art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy jak i art. 7 kpa. Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. Przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) dopuszcza możliwość wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni służbę, podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Powyższy przepis prawidłowo został zastosowany przez Sąd I instancji do ustalonego przez organ stanu faktycznego. Jeśli jednostka wojskowa podległa MSWiA, w której skarżący pełnił służbę, została zlikwidowana (co odpowiada ustawowemu pojęciu "rozformowanie") z dniem 31 grudnia 2001 r., to w sytuacji gdy nie było możliwości wyznaczenia ppłk D. C. na inne stanowisko w resorcie MON – wypowiedzenie stosunku służbowego nie naruszało prawa. Próba wykładni omawianego przepisu, przedstawiona w skardze kasacyjnej nie może być uznana za prawidłową w okolicznościach tej sprawy. Rozformowanie jednostki z dniem 31 grudnia 2001 r. nie dawało możliwości w dacie wydania decyzji ostatecznej wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko. Trafnie natomiast skarga kasacyjna w uzasadnieniu podnosi sprzeczne z prawem działanie organu, co znalazło już potwierdzenie w dwóch wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: sygn. akt II SA 700/02 z dnia 11 marca 2003 r. i II SA 2764/03 z dnia 24 października 2003 r. i dodatkowo wydłużyło postępowanie administracyjne w tej sprawie. Dodać jednakże należy, iż w decyzji ostatecznej z dnia [...] Minister uwzględnił ocenę prawna wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny dokonując zmiany okresu wypowiedzenia dostosowując go do ustaleń przyjętych przez Sąd we wspomnianych wyrokach. Opisane naruszenia nie miały jednak wpływu na wynik sprawy, a to ze względu na wydanie decyzji w dacie gdy jednostka wojskowa już nie istniała. Podkreślenia wymaga to, że Naczelny Sąd Administracyjny, jako sąd odwoławczy związany jest na podstawie art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) granicami skargi kasacyjnej, co oznacza zakaz rozpatrywania – poza przesłankami nieważności wymienionymi w art. 183 § 2 ustawy – innych naruszeń prawa. Uznając przeto, iż w sprawie nie został naruszony wymieniony przepis prawa materialnego – Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.