III SA/Wr 319/04
WyrokWSA we Wrocławiu2006-02-01
Skład orzekający: Jerzy Strzebińczyk, Józef Kremis, Anetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły brak związku przyczynowego między chorobą zawodową (nowotworem złośliwym krtani) a narażeniem zawodowym pracownika, opierając się wyłącznie na informacjach od pracodawcy i producenta olejów, bez wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego, w tym wniosków dowodowych strony?Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły prawo materialne i procesowe, nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy. Nie przeprowadzono wszechstronnej oceny dowodów, w tym wniosków dowodowych strony, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie wyjaśniono jednoznacznie rodzaju wykonywanych przez skarżącego czynności, mechanizmu procesu polerowania i docierania, a także nie zweryfikowano informacji o stosowanych olejach i narażeniu na pyły i mgły olejowe.Stan faktyczny
Skarżący M.M. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci nowotworu złośliwego krtani, twierdząc, że jest ona skutkiem pracy w szkodliwych warunkach jako tokarz i tokarz docieracz. Organy inspekcji sanitarnej odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, uznając, że skarżący nie był narażony na czynniki rakotwórcze, a choroba miała pozazawodową etiologię (palenie papierosów). Skarżący zarzucił organom nierzetelne zebranie materiału dowodowego, pominięcie jego wniosków dowodowych i stronniczość.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. Określono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Sędziowie - Sędzia NSA Józef Kremis - Asesor Anetta Chołuj (sprawozdawca) Protokolant Halina Rosłan po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...]; II. określa, że wymienione w pkt I decyzje nie mogą być wykonane
Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. z 1998 r. Dz. U. Nr 90, poz. 575 ze zm.), § 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] - o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi (poz. 17) - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W motywach rozstrzygnięcia - w zakresie ustaleń faktycznych - organ odwoławczy podał, że jak ustalono - M. M. pracował w zakładzie A S.A. we W. kolejno:
od 01.08.1966 r. do 4.05.1967 i od 7.05.1969 r. do 30.09.1983 r. jako tokarz,
od 01.10.1983 r. do 31.12.1998 r. jako tokarz docieracz,
od 01.01.1998 r. do 04.03.2002 r. jako tokarz
Na podstawie charakterystyki stanowiska pracy z dnia 10.01.2003 r. ustalono, że M. M. w czasie zatrudnienia pracował tylko w Wydziale Narzędziowni, obsługiwał obrabiarki TUR-63M i S-28, gdzie wykonywał pojedyncze detale ze stali narzędziowej stopowej, aluminium i żeliwa, głównie na mokro z zastosowaniem od wielu lat emulsji wodnej Emulkol PS oraz jako materiał do docierania była stosowana mikropasta szlifiersko - polerska Nr 3. Odnośnie najbliższego otoczenia środowiska pracy strony w promieniu 3-4m znajdowały się dwie szlifierki chłodzone we wcześniejszym okresie olejem Ferokol EP-46, od kilku lat Lubrikol S-22.
Ustalono, że pomiary stężeń mgieł olejowych na stanowiskach pracy tokarek, z lat 1985 - 1991 wykazały ponad 20-krotne przekroczenie najwyższego dopuszczalnego stężenia, przy czym w dokumentacji wymieniano różnego typu oleje mineralne (Hydrol 20, Dipol, olej M-8, mieszanina olejów typu sulfatiazol i M - 8, olej CM, olej SM, olej ACP, olej M 8 +M 10) .
W związku z podejrzeniem choroby zawodowej, chory został skierowany na badania do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W., jako jednostki orzeczniczej I instancji, które w dniu 18.06.2003 r. zakończyły się wydaniem orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze. W uzasadnieniu tego orzeczenia lekarskiego wskazano, że z wywiadu zawodowego wynika, że M. M. narażony był na mgły olejowe w stężeniach przekraczających normatywy higieniczne. Z informacji przekazanych przez pracodawcę, wynika, że M. M. pracował przy obsłudze obrabiarki, w której jako chłodziwo technologiczne stosowana była tylko emulsja wodno - olejowa Emulkol PS, będąca mieszaniną zawierającą olej wysokorafinowany, który nie jest uznany w polskim ustawodawstwie za czynnik rakotwórczy. Jednostka orzecznicza powołała się na opinię Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, w której stwierdzono że dane literaturowe na temat rakotwórczego działania olejów mineralnych są niejednoznaczne i kontrowersyjne, i nawet gdyby przyjąć, że w przeszłości stosowane były inne rodzaje chłodziw, to wobec braku udokumentowanych danych o możliwości wywołania raka krtani przez oleje mineralne, nie ma podstaw do uznania zawodowej etiologii rozpoznanej u pracownika choroby.
Następnie M. M. skierowano na badania w trybie odwoławczym do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który dnia 08.12.2003 r. wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia podano, że w oparciu o badanie przedmiotowe, podmiotowe, analizę dostarczonej dokumentacji medycznej rozpoznano, u badanego stan po usunięciu krtani i węzłów chłonnych szyjnych (2001 r.) z powodu nowotworu złośliwego. Analiza narażenia zawodowego wykazał, że badany w trakcie zatrudnienia pracując na stanowisku tokarza i tokarza docieracza miał kontakt z mgłą olejową, której źródłem były oleje mineralne i emulsje wodno - olejowe stosowane do chłodzenia obsługiwanych maszyn (Hydrol 20, Dipol, olej M-8, mieszanina olejów typu sulfatrozol i M-8, olej ACP-3, olej M 8 i M 10. Zgodnie z informacją podaną przez "Naftochem" wymienione powyżej oleje naftowe są wyłącznie wysokorafinowane i w procesie produkcyjnym nie są stosowane oleje nierafinowane lub niskorafinowane, a także produkty otrzymywane z olejów przepracowanych. Oleje wysokorafinowane nie są uznawane za rakotwórcze dla ludzi. Po uzupełnieniu dochodzenia epidemiologicznego stwierdzono, iż badany nie był narażony na substancje chemiczne i mieszaniny wyszczególnione w wykazie czynników rakotwórczych i prawdopodobnie rakotwórczych dla ludzi , w szczególności na wskazywane przez badanego w pismach, arsen, beryl, kadm i ich związki. Reasumując stwierdzono, iż zgromadzone w chwili obecnej informacje nie potwierdzają zawodowego narażenia badanego na czynniki o udowodnionym działaniu u ludzi w ogóle, a tym bardziej na takie, których narządem krytycznym byłaby krtań.
Na podstawie w/w orzeczeń i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W., dnia [...] wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. M. zarzucił organowi pominięcie jego wyjaśnień i wniosków dowodowych w szczególności, nie ustosunkowanie się do zarzutu nierzetelnej informacji Zakładu A sprzecznej z zapisem Świadectwa Pracy (pkt. 4 ppkt. 8) oraz z Zakładowym Układem Zbiorowym Pracy. Dodał, że pominięto dokumentację medyczną z badań okresowych oraz leczniczej profilaktyki sanatoryjnej, nie przesłuchano wskazanych przez niego w piśmie z dnia 4 lipca 2003 r. świadków, nie poruszono zupełnie zagadnienia wykonywanej przez niego pracy polegającej głównie na polerowaniu. Zdaniem skarżącego występująca u niego choroba jest skutkiem pracy w szkodliwych warunkach.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, iż do stwierdzenia choroby zawodowej przez Państwową Inspekcję Sanitarną muszą być spełnione jednocześnie, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w § 2 ust. l i § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, dwa warunki: choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych oraz choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy.
Jak wywodził organ odwoławczy, w przypadku M. M. żaden z powyższych warunków nie został spełniony. Zainteresowany był badany w placówkach służby zdrowia upoważnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych, które nie rozpoznały u niego choroby zawodowej. Przy rozpoznawaniu etiologii zawodowej nowotworów uwzględnia się rodzaj, umiejscowienie nowotworu oraz jego okres utajenia. Czynnik występujący w środowisku pracy musi zostać uznany za rakotwórczy u ludzi. Wyjaśniono, że z danych literaturowych wynika że działanie mgieł olejowych w warunkach narażenia zawodowego powoduje głównie zmiany nowotworowe w obrębie skóry i narządów wewnętrznych, nie powoduje zwiększonego ryzyka zachorowania na nowotwory złośliwe w obrębie krtani. Organ odwoławczy uwzględniając informacje podane przez pracodawcę oraz producenta na temat stosowanych w zakładzie pracy olejów uznał, iż M. M. nie był narażony na czynniki rakotwórcze. Wskazano, iż badania epidemiologiczne potwierdzają, że udowodnionym i najbardziej istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju raka krtani jest palenie papierosów, a z karty badania foniatrycznego z dnia 27.01.2003 r. wynika, że strona przez 20 lat paliła papierosy w ilości 10 sztuk dziennie. W wysokim prawdopodobieństwem przyjęto pozazawodową etiologię choroby. Jak wywodził dalej organ odwoławczy z wyjaśnień pracodawcy, z dnia 27.10.2003 r. nr [...], wynika iż M. M. nie był również narażony na arsen, beryl, kadm i jego związki, gdyż metale wg norm nie wchodzą do składu chemicznego stosowanych stali.
Od decyzji tej M. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając organowi odwoławczemu nie odniesienie się do zarzutów odwołania. Podtrzymuje zarzuty i wnioski przedstawiane w pismach, przedkładanych na etapie prowadzonych postępowań przez jednostki orzecznicze służby zdrowia, jak i przez inspektorów sanitarnych, w szczególności dotyczących przesłuchania wskazanych przez niego świadków, przeprowadzenia testów praktycznych polerowania i docierania oraz powołania biegłego celem ustalenia istoty procesu polerowania i docierania. Dodatkowo kwestionuje przyjęcie przez organy, że powodem wystąpienia u niego choroby było palenie papierosów. Zarzuca błędne zinterpretowanie jego wypowiedzi z wywiadu foniatrycznego, w którym na zadane pytanie, czy palił papierosy, odpowiedział że palił 10 papierosów ponad 20 lat temu, podczas gdy w decyzji podano, że palił 10 papierosów przez 20 lat.
Zarzuca organom stronniczość w dochodzeniu epidemiologicznym oraz nie wyjaśnienie sposobu wykonywania przez niego procesu polerowania i docierania. Niezrozumiałe jest dla niego badanie chłodziwa Emulkol PS, które jest stosowane do ewentualnego procesu toczenia, w ogóle nie jest wykorzystywane w procesie polerowania i docierania. Wyjaśnia, iż w procesie polerowania istotą są pyły związków chemicznych zawartych w polerowanych metalach, materiałach polerskich, sadzach, nagarach i zendrach pohartowniczych. Proces docierania i polerowania przeprowadzany był na obu obrabiarkach tylko na sucho, bez wykorzystania chłodziwa Emulkol PS.
Zdaniem skarżącego występowanie w środowisku pracy 20 - krotnego przekroczenia stężenia mgieł olejowych oraz związków chemicznych, podczas polerowania, mogło powodować wystąpienie reakcji podrażniającej krtań, wywołując chorobę nowotworową. Potwierdzeniem tego może być sygnalizowane przez niego występowanie wśród pracowników zakładu Archimedes zachorowań na nowotwory dróg oddechowych, dróg pokarmowych oraz znanych mu 5 przypadków nowotworu krtani.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Oceniając zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, w świetle powyżej wskazanych kompetencji, należy stwierdzić, iż naruszają one prawo - w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej w postaci nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi - w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Materialno - prawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia będącego przedmiotem skargi stanowią unormowania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Na mocy § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia, chorobą zawodową jest jedna z chorób określonych w wykazie stanowiącym załącznik do tego aktu prawnego pod warunkiem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Stwierdzenie zatem choroby zawodowej uzależnione jest od łącznego spełnienia dwóch przesłanek:
- jest to rodzaj choroby, która mieści się w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do powołanego rozporządzenia;
- jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym
W pozycji 17 wykazu chorób zawodowych znajdują się: "nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi". W takim określeniu zawarte zostało pewne ograniczenie chorób nowotworowych - poprzez wykazanie ich związku z czynnikami uznanymi za rakotwórcze u ludzi, wyszczególnione w wykazie czynników rakotwórczych i prawdopodobnie rakotwórczych dla ludzi - załącznik Nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 września 1996 r. (Dz. U. Nr 121, poz. 571 ze zm.).
W rozpatrywanej sprawie nie było kwestią sporną, iż skarżący choruje na nowotwór złośliwy krtani. O odmowie stwierdzenia choroby zawodowej zadecydowała okoliczność braku występowania w środowisku pracy czynników uznanych za rakotwórcze dla ludzi.
Stanowisko powyższe jest jednak, zdaniem Sądu nie do przyjęcia w świetle akt sprawy. Przede wszystkim należy podkreślić, że ustalenie związku przyczynowego między stwierdzoną jednostką chorobową a pracą zawodową odbywa się co prawda m.in. w oparciu o dokumentację przekazaną przez zakład pracy, jednak dokumentacja ta nie może być, w świetle powoływanego rozporządzenia, uznawana za jedyne świadectwo istnienia wymaganego związku przyczynowo - skutkowego. Jak wynika z § 6 ust.1 cytowanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, jednostki medycyny upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych wydają orzeczenie w sprawie choroby na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Przy ocenie narażenia zawodowego uwzględnia się w odniesieniu do czynników chemicznych i fizycznych - rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i okres narażenia zawodowego a czynników biologicznych - rodzaj czynnika, ustalenie czasu kontaktu oraz stwierdzenie mechanizmu działania lub drogi szerzenia się czynnika, bez konieczności określenia stężenia tego czynnika (§ 2 ust. 3). Ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób, przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej na podstawie odrębnych przepisów przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeśli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy (§ 2 ust. 4). Zgodnie z ust. 5 § 2 ocenę narażenia zawodowego przeprowadza w związku z podejrzeniem choroby zawodowej - lekarz zgłaszający podejrzenie, jeżeli sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie; w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej - lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3; w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - państwowy powiatowy inspektor sanitarny, zwany dalej "właściwym państwowym inspektorem sanitarnym".
Już z literalnego brzmienia powyższego przepisu wynika, że dokumentacja z przebiegu zatrudnienia jest tylko jednym ze źródeł służących ocenie związku przyczynowego schorzenia z wykonywaną pracą, obok informacji o narażeniu zawodowym. Trzeba zauważyć, że dochodzenie epidemiologiczne, choć w pewnej mierze obejmuje zbieranie informacji, które powinny znaleźć się także w dokumentacji pracowniczej, to jednak zakresem swoim obejmuje także badanie innych okoliczności. Rozporządzenie nie ogranicza przy tym ani zakresu informacji mogących być przedmiotem oceny narażenia zawodowego, ani nie narzuca źródeł ich pozyskiwania. Można natomiast uznać, że ramy postępowania dotyczącego oceny narażenia zawodowego wyznacza ogólnie § 2 ust. 3 rozporządzenia wskazując jakiego rodzaju informacje są użyteczne z punktu widzenia oceny działania czynnika szkodliwego.
Należy zauważyć, że właściwy inspektor sanitarny wydaje decyzję w sprawie choroby zawodowej na podstawie orzeczenia lekarskiego, jednakże po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w którym związany jest obowiązkami wynikającymi ze szczególnych i ogólnych zasad postępowania określonych w kpa. Spośród tych zasad pierwszorzędne znaczenie należy przypisać zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 kpa, której konkretyzację stanowią przepisy art. 77 § 1 i art. 80 kpa, w myśl których na organach spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego i jego oceny. Już w odniesieniu do tych wymogów działania organów Inspekcji sanitarnej należy ocenić jako niewystarczające.
Organ ma prawo i obowiązek dokonać oceny zarówno orzeczenia, jak i innych dowodów zebranych w postępowaniu - w tym także oświadczeń strony, pracodawcy oraz świadków z punktu widzenia ich wiarygodności. Wiele okoliczności nie zostało wyjaśnionych lub też nie były przedmiotem dyskusji.
Zdaniem Sądu, nie wyjaśniono jednoznacznie jakie czynności wykonywał skarżący pracując jako tokarz i tokarz docieracz. Twierdzenie zakładu pracy, że skarżący procesy polerowania i docierania wykonywał z użyciem chłodziwa Emulkol PS jest niezgodne z wyjaśnieniami skarżącego, który twierdził iż przez ostatnie 18 lat pracy świadczył pracę jako tokarz docieracz, gdzie polerowanie i docieranie odbywało się na sucho, a szkodliwymi substancjami były głównie pyły metali. Ewidentna sprzeczność pomiędzy opisem pracy skarżącego dokonanym przez zakład pracy oraz przez niego samego, powoduje że ustalenia te nie poddają się kontroli Sądu. Szczególną uwagę przy ponownym prowadzeniu postępowania należy zwrócić zatem na opisywany przez skarżącego mechanizm procesu polerowania, w którym istotą są pyły związków chemicznych zawartych w polerowanych metalach, materiałach polerskich, sadzach, nagarach i zendrach pohartowniczych. Wyjaśnienia wymaga zatem, czy podczas procesu polerowania i docierania, wykonywanego na przełomie wszystkich lat pracy skarżącego, z użyciem wskazanych materiałów występowały substancje uznane za rakotwórcze dla ludzi. Nie można poprzestać, tak jak to uczynił organ, na ogólnym wyjaśnieniu zakładu pracy, zawartym w piśmie z dnia 27.10.2003 r.- że skarżący na stanowisku tokarza "nie był narażony na arsen, beryl i kadm gdyż metale te wg norm nie wchodzą do składu chemicznego stosowanych stali" - bez dokładnego wyjaśnienia, jakie w rzeczywistości czynności i z użyciem jakich materiałów wykonywał skarżący podczas wykonywanej pracy.
Nie przeanalizowano wnikliwie kolejnego zagrożenia zawodowego, które mogło mieć wpływ na chorobę skarżącego, a mianowicie występowania w środowisku pracy mgieł olejowych.
W postępowaniu w sprawie choroby zawodowej ustalono, iż skarżący narażony był na mgły olejowe. Pomimo, że zakład pracy w karcie oceny narażenia zawodowego sporządzonej w dniu 10 stycznia 2003 r. wskazał, iż w związku z brakiem pomiarów NDS na stanowisku pracy M. M. nie można było określić jaki wpływa miało środowisko pracy na chorobę, to jednak z dołączonych do akt sprawy dokumentów wynika iż w zakresie badania mgieł olejowych takie badania były przeprowadzane w 1997 r. i na przełomie lat 1985-1991, które wykazały 20 krotne przekroczenie normatywów mgieł olejowych. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w piśmie z dnia 10 kwietnia 2003 r. do DWOMP, potwierdził narażenie M. M. na mgły olejowe, których źródłem były oleje mineralne i emulsje wodno - olejów, zwracając uwagę na dokumentację w której wymieniono różnego typu oleje mineralne (Hydrol 20, Dipol, olej M-8, mieszanina olejów typu sulfatrozol i M-8, olej CM, olej SM, olej ACP-3, olej M8 i M 10) bez wyjaśnienia czy są one nierafinowane, słabo rafinowane bądź wysoko rafinowane. W piśmie tym podano, że M. M. "obsługiwał różnego typu tokarki, początkowo na Wydziale Narzędziowni, który mieścił się w dużej hali, gdzie w bliskiej odległości od siebie znajdowała się duża ilość maszyn różnego typu, takich jak tokarki, szlifierki, frezerki i ostrzałki". Na odwrocie tego pisma jest pewna część jakiejś opinii z zaznaczoną stroną 11, gdzie opisuje się skandaliczne warunki pracy ludzi w oparach mgły olejowej.
Organy uznając, iż M. M. nie był narażony na czynniki rakotwórcze wywodziły z faktu braku stosowania w zakładzie pracy olejów średniorafinowanych i niskorafinowanych, które wymienione są w wykazie czynników rakotwórczych i prawdopodobnie rakotwórczych dla ludzi stanowiącym załącznik Nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11.09.1996 r. Dz. U. Nr 121, poz. 571). Z takim stanowiskiem zgodzić się nie można, bowiem w aktach sprawy brak jest dowodu na prowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie badania olejów (Hydrol 20, Dipol, olej M-8, mieszanina olejów typu sulfatrozol i M-8, olej CM, olej SM, olej ACP-3, olej M8 i M 10). Wprawdzie Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego S. w orzeczeniu lekarskim podał, że "zgodnie z informacją podaną przez Naftochem wymienione powyżej oleje są wyłącznie wysokorafinowane", to jednak stwierdzić należy, iż w aktach sprawy takiego dowodu brak. W dokumentach sprawy znajdują się jedynie informacje producenta dotyczące Emulkolu PS, Ferokolu EP 46, Lubrikolu S 22 oraz mikropasty szlifiersko - polerskiej Nr3.
Godzi się w tym miejscu podkreślić, że dochodzenie epidemiologiczne, zakresem swoim obejmuje badanie różnych okoliczności. Rozporządzenie nie ogranicza przy tym ani zakresu informacji mogących być przedmiotem oceny narażenia zawodowego, ani nie narzuca źródeł ich pozyskiwania. Skarżący zarówno na etapie postępowania w sprawie rozpoznania choroby zawodowej dokonywanej przez jednostki medyczne jak i w trakcie postępowania administracyjnego przed organami inspekcji wnioskował o wyjaśnienie okoliczności koniecznych do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, m.in. o analizę świadectwa pracy oraz Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy, wnosił o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania pracowników, inspektorów bhp.
Odmowa uwzględnienia dowodów narusza zasady obowiązujące w kodeksie postępowania administracyjnego, a zwłaszcza zasadę otwartego systemu dowodów, ustanowioną w art. 75 § 1 kpa, który stanowi "Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Narusza również art. 76 § 3 kpa, który nakazuje w razie przedstawienia przeciwdowodu dokonanie wszechstronnej oceny mocy dokumentu urzędowego - orzeczenia jednostki powołanej do rozpoznania chorób zawodowych.
W sprawie zostały naruszone przepisy prawa procesowego, których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 3, art. 77 § 1 kpa przez nie ustalenie stanu faktycznego w oparciu o wszechstronną ocenę mocy dowodowej przedstawionych orzeczeń jednostek służby zdrowia. Nie dokonały tej oceny z uwzględnieniem dowodów wnioskowanych przez stronę, oraz uzasadniły przyczyn ich odrzucenia.
Z powołanych względów - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzje organu I instancji. Postanowienie, co do wykonania decyzji (pkt II wyroku) zapadło zgodnie z art. 152 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło