II SA/Wa 1418/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Mierzejewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lutego 2006 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z.L. na postanowienie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. UZASADNEINIE Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] Minister Gospodarki i Pracy, po rozpatrzeniu wniosków Z.L. z dnia [...] kwietnia 2005 r. oraz [...] kwietnia 2005 r. o udostępnienie akt sprawy odmówił udostępnienia i przeglądania akt sprawy. W postanowieniu tym zawarto pouczenie o możliwości złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z treścią art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). W dniu [...] maja 2005 r. do Ministra Gospodarki i Pracy wpłynęło pismo oznaczone, jako wniosek, w którym Z.L., na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 126 powołanej ustawy Kodeks postępowania administracyjnego zażądał uchylenia postanowienia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] jako rażąco wadliwego. Postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] Minister Gospodarki i Pracy na podstawie art. 127 § 3 powołanej ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 156 § 1 tej ustawy, po ponownym rozpoznaniu sprawy Z.L. o udostępnienie akt sprawy odmówił uchylenia zaskarżonego postanowienia. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu 13 czerwca 2005 r. W dniu 27 czerwca 2005 r., a więc z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2005 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Z.L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] maja 2005 r. nr [...]. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia zarzucając, iż zostało ono wydane bez podstawy prawnej. Ponadto wskazuje na naruszenie art. 10 i 73 powołanej ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz podnosi, iż postanowienie to nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie jego wydania. W myśl art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania albo, jeśli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Skarga jest zasadna. Wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2005 r. zawierał żądanie uchylenia postanowienia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], z uwagi na jego rażąco wadliwość. Jako podstawę wniosku skarżący wskazał art. 127 § 3 oraz 126 powołanej ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Takie sformułowanie wniosku nie pozwala na jednoznaczną kwalifikację prawną podania w rozumieniu art. 63 Kodeksu postępowania administracyjnego i obliguje organ do zwrócenia się do strony w trybie art. 64 Kodeksu postępowania administracyjnego o zajęcie jednoznacznego stanowiska. Podjęcie takiego działania było w niniejszej sprawie tym bardziej uzasadnione, że wniosek z dnia [...] maja 2005 r. złożono w terminie otwartym na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. O tym jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje ostatecznie strona, a nie organ do którego pismo zostało skierowane. Odstąpienie przez organ od wyjaśnienia wątpliwości dotyczącej prawnego charakteru złożonego podania stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 7-9, które może mieć wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/2000). Skoro jednak organ potraktował wniosek Z.L. jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, co wynika z treści uzasadnienia prawnego jak i faktycznego zaskarżonego postanowienia, to organ ten zobowiązany był do rozpatrzenia wniosku i podjęcia postanowienia w ramach uprawnień przysługujących mu na podstawie art. 138 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tylko w oparciu o ten przepis i zgodnie enumeratywnym wyliczeniem, jakie zawiera winno być wydane rozstrzygnięcie organu ponownie rozpatrującego sprawę. Rozpatrując taki wniosek organ działa reformatoryjnie, tzn. wydaje nowe postanowienie dokonując nie tylko prawnej ale i merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia. Niedopuszczalne jest w takim przypadku zastosowanie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego normującego sytuacje, w których organ wyższego stopnia działa nie jako organ odwoławczy ale jako organ nadzoru, którego uprawnienia są węższe niż uprawnienia organu odwoławczego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 1997 r., sygn. akt III SA 495/96). Organ odwoławczy bowiem rozstrzyga ponownie sprawę pod względem merytorycznym, przeprowadzając w miarę potrzeby dalsze postępowanie wyjaśniające. Organ odwoławczy koryguje więc zarówno wady prawne decyzji (niewłaściwe stosowanie przepisów prawa materialnego, uchybienia procedurze administracyjnej), jak i wady decyzji polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych bądź niewłaściwym sposobie skorzystania z przepisu pozostawiającego rozstrzygnięcie sprawy uznaniu organu orzekającego (celowość rozstrzygnięcia) (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 1982 r., sygn. akt II SA 919/81, ONSA 1982/1 poz. 5, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 1981 r., sygn. akt SA 472/81, ONSA 1981/1, poz. 21). W konsekwencji należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie wydane w oparciu o art. 127 § 3 w zw. z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i niemieszczące się w katalogu rozstrzygnięć organu odwoławczego przewidzianych w art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, jest rozstrzygnięciem wydanym z rażącym naruszeniem prawa. W takim stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 119 pkt 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.