IV SA/Wa 485/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Zbigniew Rudnicki, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy unieważnienia paszportu - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu odwołania Prokuratora Rejonowego w Z. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r. nr [...] odmawiającej unieważnienia paszportu D. Z. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z wnioskiem o unieważnienie paszportu D. Z. wystąpił Prokurator Rejonowy w Z. w dniu [...] września 2004 r. We wniosku zawarta była informacja, że Prokuratura nadzorowała postępowanie przeciwko J. S. i innym. W toku tego postępowania ustalono, że J. S. wypełnił wniosek o wydanie paszportu na nazwisko D. Z., sfałszował jego podpis oraz dołączył własna fotografię. Złożył fałszywe oświadczenie, co do tożsamości osoby ubiegającej się o paszport, posługując się jednocześnie poświadczającym nieprawdę dowodem osobistym. Wprowadził w błąd funkcjonariuszy publicznych reprezentujących organ paszportowy, wyłudził paszport serii [...] wydany na nazwisko D. Z. i jednocześnie sfałszował jego podpis potwierdzający odebranie tego dokumentu. Zdaniem Prokuratora skoro dokument został sfałszowany, nie może on funkcjonować w obrocie prawnym. Ponadto we wniosku Prokurator poinformował, że prowadzone postępowanie zostało zakończone skierowaniem w dniu [...] czerwca 2004 r. aktu oskarżenia przeciwko J. S. do Sądu Okręgowego – Wydział Karny. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2004 r. odmówił unieważnienia paszportu D. Z. powołując się na art. 6 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach (Dz. U. z 1991 r. nr 2, poz. 5 ze zm.), zgodnie z którym paszport unieważnia się na wniosek organu prowadzącego przeciw osobie posiadającej paszport, postępowanie przygotowawcze lub wykonawcze w sprawie karnej o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego albo w sprawie karnej skarbowej. Wojewoda stwierdził, że postępowanie przygotowawcze prowadzone było przeciwko J. S., a nie D. Z., zatem brak jest podstaw do unieważnienia paszportu tego ostatniego. W odwołaniu od powyższej decyzji Prokurator Rejonowy w Z., wniósł o jej uchylenie i unieważnienie paszportu. Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zawężenie podstawy prawnej i nieuwzględnienie przez organ paszportowy I instancji przy orzekaniu treści art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Zdaniem odwołującego się, skoro decyzja (paszport) zawiera wadę (niezgodność danych z wizerunkiem osoby przedstawionej na fotografii), to organ paszportowy winien stwierdzić nieważność tej decyzji (paszportu). Rozpatrując odwołanie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podniósł w zaskarżonej decyzji, iż przypadki kiedy organ paszportowy odmawia lub może odmówić wydania paszportu określone są w art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o paszportach i z tych samych powodów na podstawie art. 10 ust. 1 organ paszportowy wydaje lub może wydać decyzję w sprawie unieważnienia paszportu. Do wydania decyzji na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o paszportach (tj. w przypadku wniosku organu prowadzącego przeciw osobie posiadającej paszport postępowanie przygotowawcze lub wykonawcze w sprawie karnej o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego albo w sprawie karnej skarbowej), niezbędne jest prowadzenie określonego postępowania w sprawie przeciwko konkretnej osobie i złożenie wniosku przez prowadzącego to postępowanie do organu paszportowego. Jak wskazał Minister, z wniosku Prokuratora złożonego w przedmiotowej sprawie nie wynika, aby ten organ prowadził postępowanie w sprawie, przeciwko D. Z.. Stąd tez brak było podstaw, aby organ I instancji mógł unieważnić paszport wydany na nazwisko D. Z. Ponadto Minister, odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu o niezastosowaniu art. 156 § 1 pkt 7 kpa wskazał, iż Wojewoda nie mógł zastosować tego przepisu, gdyż nie był organem właściwym (właściwym jest organ wyższego stopnia). Poza tym, w ocenie Ministra, wydanie paszportu nie jest decyzją administracyjną, lecz czynnością materialno – techniczną i nie może podlegać rygorom dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji określonym w przepisie 156 kpa. Kwestia unieważnienia paszportu jest natomiast uregulowana w art. 10 ust. 1 oraz w art. 12 ustawy o paszportach, które wyraźnie stanowią kiedy organ paszportowy wydaje decyzję o unieważnieniu paszportu. Organ przyznał, że postępowanie osoby wskazanej we wniosku prokuratury (J. S.) i posługiwanie się przez nią wyłudzonym na nazwisko innej osoby paszportem rażąco narusza prawo i nie może być akceptowane. Jednakże w rozpatrywanym stanie faktycznym i prawnym Minister nie dostrzegł możliwości "wyeliminowania" wyłudzonego fałszerstwem przez J. S. paszportu na nazwisko D. Z. w formie unieważnienia tego dokumentu przez organ paszportowy. Omawiana decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2004 r. stała się przedmiotem skargi Prokuratora Rejonowego w Z., który wniósł o jej uchylenie. Prokurator zarzucił Ministrowi, iż wydając przedmiotową decyzję, naruszył art. 156 § 1 pkt 7 kpa oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o paszportach. Prokurator nie zgodził z się z oceną Ministra wyrażoną w zaskarżonej decyzji, iż wydanie paszportu nie jest decyzją administracyjną. Ponadto wskazał, że obecnie prowadzone jest również przez Prokuraturę Rejonową w Z. postępowanie przygotowawcze w sprawie przeciwko D. Z., a zatem zachodzą przesłanki do unieważnienia paszportu określone w przepisach ustawy o paszportach. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ podniósł, iż informacja zawarta w skardze o prowadzonym aktualnie postępowaniu przeciwko D. Z., nie może również wpłynąć na zmianę zaskarżonej decyzji, gdyż stosowanie do treści art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o paszportach, wydania paszportu w kraju odmawia się na wniosek organu prowadzącego przeciw osobie ubiegającej się o paszport postępowanie przygotowawcze lub wykonawcze w sprawie karnej o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego albo w sprawie karnej skarbowej. Minister stwierdził, że informacja zawarta w skardze nie może być uznana za wniosek w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem decyzje wydane w przedmiotowej sprawie prawa nie naruszają. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 6 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 10 ust 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach (Dz. U. z 1991 r., Nr 2, poz. 5 ze zm.), zgodnie z którymi organ paszportowy unieważnia paszport na wniosek organu prowadzącego przeciw osobie posiadającej paszport postępowanie przygotowawcze lub wykonawcze w sprawie karnej o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego albo w sprawie karnej skarbowej. Sąd podziela ocenę organu, iż skoro wniosek Prokuratora dotyczył postępowania prowadzonego przeciwko J. S., to nie mógł on stanowić postawy unieważnienia paszportu D. Z. Argumenty podniesione w skardze, odnoszące się do faktu prowadzenia obecnie postępowania przygotowawczego w sprawie przeciwko D. Z., nie mogą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. Sprawa administracyjna prowadzona była w związku z wnioskiem Prokuratora Rejonowego w Z. z dnia [...] września 2004 r. dotyczącym postępowania prowadzonego przeciwko J. S. Zatem informacja zawarta w skardze o postępowaniu prowadzonym obecnie przeciwko D. Z., nie może mieć wpływu na zmianę zaskarżonej decyzji. Niezasadne jest również twierdzenie strony skarżącej, iż organ winien unieważnić paszport na podstawie art. 156 § 1 pkt 7. W ocenie Sądu wydanie paszportu nie jest – w przeciwieństwie do np. odmowy wydania paszportu lub jego unieważnienia – decyzją administracyjną, tylko czynnością materialno – techniczną. Taka czynność zaś nie podlega stwierdzeniu nieważności na zasadzie przepisów kpa (156 i nast.). Przesłanki i tryb unieważnienia paszportu określone zostały w art. 10 i 12 ustawy o paszportach, zatem słusznie organy administracji publicznej wydając decyzje w niniejszej sprawie, do wniosku Prokuratora zastosowały kryteria określone we wskazanych przepisach. Sąd rozpatrując przedmiotową sprawę nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji była niezgodna z prawem bowiem tak jak wskazał organ naczelny przeciwko D. Z. w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie było prowadzone postępowanie przygotowawcze. Brak więc było podstaw do unieważnienia paszportu wydanego na nazwisko D. Z. w oparciu o przepisy art. 6 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 10 ust 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach (Dz. U. z 1991 r., Nr 2, poz. 5 ze zm.), zgodnie z którymi organ paszportowy unieważnia paszport na wniosek organu prowadzącego przeciw osobie posiadającej paszport postępowanie przygotowawcze lub wykonawcze w sprawie karnej o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego albo w sprawie karnej skarbowej. Zdaniem Sądu w sprawie niniejszej możliwe jest rozważenie kwestii, czy "wyeliminowanie", wyłudzonego fałszerstwem przez J. S. paszportu na nazwisko D. Z. nie powinno nastąpić poprzez uchylenie czynności materialno-technicznej jaką było wydanie tego paszportu. Czynnością materialno-techniczną, jest taka czynność podjęta przez organ administracji publicznej, w sprawie z zakresu administracji publicznej, która przyznaje, stwierdza albo uznaje uprawnienia lub obowiązki wynikające z przepisów prawa, niemające charakteru cywilnoprawnego. Taką czynnością jest wydanie paszportu, który stwierdza uprawnienie obywatela do przekroczenia granicy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.