II OZ 75/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska po rozpoznaniu w dniu2 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. i J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Lu 489/05 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku M. i J. H. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. i J. H. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 6 maja 2005 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych p o s t a n a w i a oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 11 lipca 2005 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie przyznał skarżącym M. i J. H. prawo pomocy w zakresie częściowym zwalniając ich od kosztów postępowania w sprawie ze skargi na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 6 maja 2005 r., którym uchylono postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Włodawie z dnia 15 marca 2005 r. o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Pismem z dnia 24 lipca 2005 r. sprzeciw od tego postanowienia wnieśli uczestnicy postępowania J. i L. S., podnosząc w nim okoliczności świadczące o odmiennej sytuacji materialnej skarżących niż wskazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał skarżących pismem z dnia 1 sierpnia 2005 r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata, aktualnego zaświadczenia urzędu gminy o powierzchni gospodarstwa i uzyskiwanych dochodach, aktualnego wypisu z rejestru gruntów i budynków, aktualnego zaświadczenia właściwego starosty o liczbie i rodzaju pojazdów mechanicznych stanowiących własność wnioskodawców i osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym oraz oświadczenia o wysokości otrzymanych środków w ramach dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych. W związku z nie przedstawieniem przez wnioskujących wszystkich wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie postanowieniem z dnia 21 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, wskazując na brak możliwości prawidłowej oceny sytuacji opisanej we wniosku. Sygn. akt II OZ 75/06 W uzasadnieniu postanowienia Sąd podkreślił, że skarżący nie przedstawili wszystkich żądanych przez Sąd dokumentów; a te, które zostały przedstawione Sądowi nie są aktualne i nie mogą potwierdzać obecnej sytuacji majątkowej skarżących, szczególnie, że za ich zgodność z oryginałami poświadczył sam skarżący J. H.. Pismem z dnia 6 grudnia 2005 r. M. i J. H. wnieśli zażalenie, w którym podnieśli, że nie są w stanie uiścić wpisu od skargi, sprzeciw zawiera nieprawdziwe informacje, które nie zostały udowodnione, a dokumenty, do których przedstawienia ich wezwano wydawane są za odpłatnością, której również nie mogą ponieść. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy osobie fizycznej może być przyznane w przypadku wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania w całości bądź w części. Sytuację, która świadczy o braku możliwości pokrycia tych kosztów należy przedstawić we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednakże, jeśli Sąd ma wątpliwości, co do faktycznych możliwości płatniczych, stanu majątkowego i rodzinnego wnioskującego o przyznanie prawa pomocy, może na podstawie art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwać do nadesłania dodatkowych oświadczeń lub dokumentów źródłowych. W niniejszej sprawie w wyniku wniesienia sprzeciwu, w którym podważono oświadczenia zawarte we wniosku M. i J. H. o przyznanie prawa pomocy, postanowienie z dnia 11 lipca 2005 r. straciło moc. W takiej sytuacji Sąd wezwał skarżących do potwierdzenia sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy przez dostarczenie dodatkowych dokumentów, potwierdzających oświadczenia Sygn. akt II OZ 75/06 zawarte we wniosku. Jak wynika z akt sprawy skarżący wezwania tego nie wypełnili w sposób do jakiego zostali zobowiązani. Podkreślić należy, że na podstawie wniosku i dokumentów, które zostały przez skarżących nadesłane, Sąd nie miał możliwości obiektywnego stwierdzenia, czy skarżący wykazali brak możliwości poniesienia kosztów postępowania. Przesłane do Sądu dokumenty (wydane kilka miesięcy wcześniej) nie mogą potwierdzać teraźniejszej sytuacji skarżących, choćby w między czasie ich faktyczna sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna nie uległa zmianie. W tym stanie rzeczy Sąd słusznie pozostawił wniosek skarżących bez rozpoznania, stosownie do art. 257 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie pozostawia się bez rozpoznania. Skarżący nie mogą spodziewać się przyznania szczególnego uprawnienia, jakim jest prawo pomocy jeśli nie dołożyli wszelkich starań w celu wykazania w sposób nie budzący wątpliwości, że należą do grupy osób, którym prawo to może zostać przyznane. Należy także podkreślić, że powołane w zażaleniu argumenty dotyczące prawdziwości twierdzeń zawartych w sprzeciwie nie mają znaczenia. W wyniku wniesienia sprzeciwu straciło bowiem moc postanowienie Sądu z dnia 11 lipca 2005 r. Sytuacja skarżących została oceniona jeszcze raz, przy czym powstałe wątpliwości, co do rzeczywistej sytuacji materialnej nie zostały przez skarżących usunięte. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.