II SA/Bk 61/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 07 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. I. na zarządzenie zastępcze Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy O. p o s t a n a w i a: Odrzucić skargę. Wojewoda P. zarządzeniem zastępczym z dnia [...] stycznia 2006 roku w przedmiocie wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy O. Pana M. I. na podstawie art. 98 a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 26 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 roku o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. nr 113, poz. 984, nr 127, poz. 1089 ze zm.) stwierdził wygaśnięcie mandatu wójta Gminy O. M. I., na skutek skazania go prawomocnym wyrokiem sądu, orzeczonym za przestępstwo umyślne. Organ wskazał, iż z uwagi na prawomocne skazanie Wójta Gminy O. za przestępstwo umyślne, Rada Gminy obowiązana była stwierdzić wygaśnięcie mandatu. Z uwagi na to, że Rada Gminy nie podjęła stosownej uchwały, organ nadzoru zobligowany był treścią art. 98 a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym i wydał zarządzenie zastępcze w sprawie wygaśnięcia mandatu. Skargę na powyższe zarządzenie zastępcze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku za pośrednictwem P. Urzędu Wojewódzkiego w B. wywiódł pan M. I.– Wójt Gminy O. uznając, że narusza ono art. 26 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 roku o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. nr 113, poz. 984, nr 127, poz. 1089 ze zm.). Przepis ten bowiem został uchylony w dniu 1 maja 2004 roku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P., wnosząc o jej odrzucenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz ponadto wskazał, iż zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym podmiotem uprawnionym do złożenia skargi jest gmina lub związek międzygminny. Tym samym pan M. I. nie posiada zdolności sądowej w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, postanowienia czy aktu, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W myśl art. 3 § 2 pkt. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie natomiast z art. 50 § 1 cytowanej ustawy uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i organizacja społeczna, jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym. Legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Niewątpliwie zatem gmina mieści się w zakresie podmiotowym art. 50 § 1 – prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niemniej jednak przepis art. 98 ust. 3 ustawy z dnia z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) jeszcze dokładniej precyzuje krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi w przedmiocie rozstrzygnięcia organu nadzoru dotyczącego gminy, w tym rozstrzygnięcia określonego w art. 96 ust. 2, art. 97 ust. 1 i w art. 98 a ustawy z dnia 8 marca o samorządzie gminnym. Zgodnie z przepisem art. 98 ust. 3 cytowanej ustawy do złożenia skargi uprawnionym jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie lub kompetencja zostały naruszone. Podstawą zaś do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. Skoro zatem podstawę do wniesienia skargi winna stanowić uchwała rady gminy, nie ulega wątpliwości, iż to właśnie ten organ jest uprawniony do wniesienia skargi. Stanowisko to potwierdza, expressis verbis, treść przepisu art. 98 ust. 3 "a" ustawy (do wniesienia skargi ... uprawniona jest rada gminy). Ponieważ na mocy art. 98 "a" ust. 3 cytowanej ustawy do zaskarżenia zarządzenia zastępczego Wojewody stosuje się odpowiednio przepisy art. 98, jedynie gminie (w której imieniu może działać Rada Gminy) i związkowi międzygminnemu przysługuje legitymacja do wniesienia skargi na to zarządzenie do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 1999 roku wskazał, iż "wyłącznie od wojewody zależy, czy skorzysta ze swoich uprawnień nadzorczych i nikt nie może go do tego zmusić. W przypadku natomiast wykorzystania uprawnień nadzorczych przez wojewodę skargę do sądu administracyjnego może wnieść jedynie gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone takim rozstrzygnięciem nadzorczym" (II SA 1244/98, Lex nr 47305). Przepis art. 98 ust. 3 ustawy z dnia z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) jest więc przepisem szczególnym w stosunku do regulacji określonej w art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym pan M. I.– Wójt Gminy O. nie posiada legitymacji do wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze Wojewody P.. Jako, że posiadanie uprawnienia do złożenia skargi do sądu administracyjnego stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, a skarżący takiej legitymacji nie posiada, skarga na mocy art. 58 § 1 pkt. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlegała odrzuceniu.