II SA/Go 832/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Asesor WSA Joanna Brzezińska, Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu w dniu08 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi B.Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty I. uchyla zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]r., nr [...] oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania, II. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonywania przez B.Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. P.U.H. Usługi Transportowe B.Z., przejazdu drogowego bez uiszczenia należnej opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach publicznych w dniu [...] pażdziernika 2004r. Z uzasadnienia decyzji wynika, że rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania oparte zostało na wyjaśnieniach strony, zgodnie z którymi wykonywany w [...] pażdziernika 2004r. przejazd miał charakter prywatny i nie dotyczył prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na B.Z. karę pieniężną w wysokości 3. 000 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Decyzja organu I instancji oparta została na art. 92 ust. 1i 4 i 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (DZ.U. z 2004r. Nr 204 poz. 2088) oraz art. 104 i 107 §1 i § 3 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] pażdziernika 2004r. podczas kontroli pojazdu, kierujący zespołem pojazdów o numerach [...] B.Z. nie okazał kontrolującym dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Odnosząc się do zarzutu strony, że przewóz wykonywany był prywatnie tj. nie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, organ administracyjny, powołując się na treść art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, stwierdził że przewóz drogowy wykonywany przez podmioty niebędące przedsiębiorcami, również podlega opłacie drogowej. Od decyzji organu I instancji B.Z. wniósł odwołanie. W odwołaniu strona podnosi, że poddany kontroli przewóz z dniu [...] kwietnia 2004r. wykonywany był prywatnie, dlatego - w ocenie strony - nie podlegał obowiązkowi uiszczenia opłaty drogowej. Decyzją z dnia [...] lipca 2005r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 42 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy transporcie drogowym każdy przejazd po drogach krajowych samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3, 5 tony wymaga uiszczenia odpowiedniej opłaty drogowej. Sygn. akt II SA/Go 832/05 Natomiast z treści art. 87 ust. 1 ustawy wynika obowiązek okazywania przez kierowcę pojazdu prawidłowo wypełnionego dowodu wniesienia tejże opłaty. Ustosunkowując się do zarzutu strony, organ administracyjny stwierdził, ze w myśl art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Dlatego - jak wywodzi organ - strona wykonując przejazd w dniu [...] pażdziernika 2004r. zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3, 5 tony zobowiązana była do przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym, a w tym - do uiszczenia należnej opłaty za przejazd po drogach publicznych. B.Z. wniósł skargę. W skardze strona podtrzymuje argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie należy stwierdzić, że sądy administracyjne powołane zostały do tego, aby sprawować kontrolę nad działalnością administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest poprzez orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej oraz na bezczynność organów. Kontrola wykonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż, te które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi DZ.U.z 2002r. Nr 153 poz. 1270). Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] pażdziernika 2004r. B.Z. wykonywał transaport drogowy zespołem pojazdów o łącznej masie całkowitej ponad 3, 5 tony. Podczas kontroli skarżący nie okazał karty opłaty drogowej, gdyż jak podał do protokołu kontroli - samochód przewoził dla siebie i nie wiedział, że karta opłaty drogowej jest w takim przypadku potrzebna. Stan Sygn. akt II SA/Go 832/05 faktyczny sprawy nie budzi sporów. Skarżący kwestionuje natomiast podstawy prawne nałożonej na niego kary, twierdząc, że przewóz samochodu w dniu [...] pażdziernika 2004r. miał charakter prywatny, a obowiązek uiszczenia opłaty drogowej ciąży jedynie na przedsiębiorcach. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (DZ.U. z 2004r. nr 204 poz. 2088) przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Natomiast stosownie do treści art. 3 ust. 2 pkt 3 do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami - stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. A zatem - a contrario - przepisy ustawy stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3, 5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Do podmiotów niebędących przedsiębiorcami i wykonujących przewozy drogowe stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Odpowiednie stosowanie przepisów ustawy oznacza obowiązek zastosowania konkretnych uregulowań w zakresie danego zagadnienia, gdy nie jest ono w ustawie uregulowane wprost. W art. 42 ust. 1 ustawodawca wprowadził obowiązek uiszczania opłat za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych przez przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonującego przewozy na potrzeby własne. A zatem, zgodnie z treścią art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy, do przewozów wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami i wykonujących przewóz drogowy, należy stosować uregulowania wynikające z art. 42 ust. 1 ustawy o obowiązku uiszczenia opłaty drogowej. Z powyższych względów zarzut skarżącego należy uznać za chybiony. Jednakże decyzje wydane przez organy administracyjne I i II instancji naruszają przepisy prawa. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. organ I instancji umorzył postępowanie prowadzone w sprawie wykonywania transportu drogowego bez uiszczenia opłaty drogowej przez B.Z. prowadzącego firmę P.P.U.H. Usługi Transportowe B.Z.. Organ administracyjny oparł się na oświadczeniu strony, że transport miał charakter prywatny i nie był związany z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą. Sygn. akt II SA/Go 832/05 Następnie organ administracyjny w dniu [...] kwietnia 2004r. wydał decyzję o nałożeniu na B.Z. kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego dniu [...] pażdzienika 2004r. bez uiszczenia opłaty drogowej. Obydwie wydane w dniu [...] kwietnia 2004r. przez organ I instancji decyzje administracyjne naruszają przepisy prawa. Zgodnie z treścią art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie administracyjne z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Okoliczności te nie zaistniały w niniejszej sprawie, nie było zatem podstaw do umorzenia postępowania. Organ administracyjny, uznając że okoliczności sprawy przemawiają za tym, aby wykonywany przez skarżącego transport drogowy, zakwalifikować jako transport wykonywany przez osobę fizyczną, umorzył postępowanie administracyjne. Wydając decyzję o umorzeniu, tym samym organ zakończył postępowanie w sprawie, gdyż uznał że nie ma ona charakteru sprawy administracyjnej. Następnie organ wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na B.Z. za ten sam czyn i to samo naruszenie przepisów ustawy. Należy również zwrócić uwagę, że decyzja o nałożeniu kary została wydana w dacie, gdy decyzja o umorzeniu nie stała się jeszcze ostateczna, a nadto że po umorzeniu postępowania organ nie zawiadomił B.Z. o wszczęciu postępowania w jego sprawie. Stroną postępowania jest B.Z., organ administracyjny winien natomiast podjąć wszelkie działania procesowe w celu ustalenia, czy wykonywany w dniu [...] pażdziernika 2004r. transport samochodu stanowił jego działalność gospodarczą, czy też był to rzeczywiście transport wykonywany prywatnie. Ustalenia organu w tym zakresie winny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji administracyjnej. Uchybienie w powyższym zakresie stanowi naruszenie art. 105 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Sygn. akt II SA/Go 832/05 Z przedstawionych względów decyzje organu I instancji zostały uchylone, również decyzja organu II instancji jako utrzymująca w mocy decyzję wadliwą, została uchylona. Orzeczenie w tym zakresie Sąd oparł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a., stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 152 Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.