I SA/Po 1531/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-02-08

Skład orzekający: Janusz Ruszyński, Gabriela Gorzan, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odsetki od zaległości podatkowych powstałe po ogłoszeniu upadłości podlegają zaspokojeniu z masy upadłości na zasadach przewidzianych w Prawie upadłościowym, czy też na zasadach ogólnych wynikających z Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Odsetki od zaległości podatkowych powstałe po ogłoszeniu upadłości nie podlegają zaspokojeniu z masy upadłości na zasadach przewidzianych w Prawie upadłościowym, ponieważ nie są wierzytelnością podlegającą zgłoszeniu do masy. Ich dochodzenie odbywa się na zasadach ogólnych wynikających z Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zaliczeniu wpłaty dokonanej przez syndyka częściowo na poczet należności głównej, a częściowo na poczet odsetek od zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2004 r. Syndyk argumentował, że spółka znajduje się w upadłości od 2002 r., a przepisy Prawa upadłościowego stanowią lex specialis, wyłączając możliwość zaliczenia wpłaty na poczet odsetek. Organ odwoławczy uznał, że zaległość podatkowa i odsetki powstały po ogłoszeniu upadłości i podlegają zaspokojeniu w pierwszej kolejności jako wydatki związane z zarządem masą upadłości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as. sąd. WSA Karol Pawlicki(spr.) Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 08 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości PPCh A sp. z o.o. w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na pokrycie zaległości podatkowych oddala skargę /-/ K. Pawlicki /-/J. Ruszyński /-/ G.Gorzan Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego zarachował wpłatę dokonaną przez Syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa Produkcji Chłodniczej "A" sp. z o. o. w upadłości w L. z dnia [...] lipca 2004 r. w kwocie [...] zł częściowo na poczet należności głównej tj. [...] zł, a częściowo na poczet odsetek tj. w kwocie [...] zł. Powyższa wpłata Syndyka dotyczyła zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2004 r. W zażaleniu z dnia [...] lipca 2004 r. Syndyk wniósł o uchylenie postanowienia i podniósł, że od 9 października 2002 r. spółka "A" znajduje się w upadłości, a w postępowaniu administracyjnym z podmiotem upadłym stosuje się jako lex specialis przepisy art. 204 i 205 Prawa upadłościowego ( Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.). Zdaniem Syndyka tym samym brak podstaw do zaliczenia wpłaconej przez niego kwoty na poczet odsetek. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że upadłość Spółki "A" została ogłoszona w dniu 9 października 2002 r. i zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Poznaniu sygn. akt [...] wierzyciele upadłego mieli możliwość zgłaszania wierzytelności w terminie dwóch miesięcy od daty obwieszczenia o upadłości (Urząd Skarbowy w K. zgłosił swoje wierzytelności pismem z dnia 28 listopada 2002 r.). Przedmiotowa zaległość podatkowa z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2004 r. w żadnym wypadku nie mogła być zgłoszona jako wierzytelność, gdyż powstała w okresie po ogłoszeniu upadłości, stąd na mocy przepisu art. 204 §1 pkt 1 Prawa upadłościowego - jako wydatki połączone z zarządem i likwidacją masy upadłości, nie wyłączając podatków i innych danin publicznych - podlegają zaspokojeniu w pierwszej kolejności, bezpośrednio po kosztach postępowania upadłościowego oraz kosztach postępowania układowego poprzedzającego ogłoszenie upadłości. Zdaniem organu błędne jest stanowisko Syndyka, że odsetki od zaległości podatkowych, które powstały w związku z prowadzonym przez niego postępowaniem upadłościowym zaspokajane są dopiero w VIII kategorii. Przepis art. 204 §1 pkt 7 Prawa upadłościowego stanowi, że w tej kategorii zaspokajane są odsetki, które z jakichś powodów nie zostały zaspokojone w wyższych kategoriach, przy czym kolejność ich zaspokojenia jest taka sama jak dla kapitału, zatem w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności. Zgodnie z art. 205 Prawa upadłościowego należności pierwszej i drugiej kategorii winny być zaspokajane przez syndyka w miarę wpływu środków finansowych do masy, a dopiero w przypadku braku środków - w drodze podziału. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zaliczenie całości wpłaty na poczet należności głównej. W uzasadnieniu powtórzono argumentację zawartą w zażaleniu oraz powołano się na orzecznictwo i poglądy prezentowane w piśmiennictwie. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie skarga okazała się bezzasadna. Strona skarżąca zarówno w zażaleniu jak i w skardze wyraziła pogląd, że wszelkie należności istniejące zarówno na dzień ogłoszenia upadłości jak i powstałe po jej ogłoszeniu na skutek działań syndyka, podlegają zaspokojeniu z masy upadłości. Tak więc kolejność zaspokojenia tychże należności musi następować według reguł przewidzianych w art. 204 Prawa upadłościowego, które należy traktować jako lex specialis z wyłączeniem zasad przewidzianych w Ordynacji podatkowej. Z takim poglądem nie można się zgodzić. Należy zwrócić bowiem uwagę, że w niniejszej sprawie wpłata podatku od towarów i usług dotyczyła należności podatkowej powstałej po ogłoszeniu upadłości PPCh "A" w L. Zgodnie zaś z treścią art. 33 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe, odsetki od wierzytelności należnych od upadłego przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości, nie ulegają w ogóle zaspokojeniu z masy upadłości. Wierzytelność z tytułu odsetek przypadających po ogłoszeniu upadłości nie jest bowiem wierzytelnością, która ulega zgłoszeniu do masy. Nie jest więc przedmiotem wchodzącym w skład masy upadłości (por. Stanisław Gurgul "Prawo upadłościowe i układowe. Komentarz". Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2003 r., s. 216 - 222). W okolicznościach niniejszej sprawy wierzytelność z tytułu odsetek nie podlega rozpoznaniu w trybie przewidzianym w art. 204 Prawa upadłościowego. Dochodzenie tej wierzytelności w przypadku zobowiązań podatkowych odbywa się na zasadach ogólnych t.j. na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Pozbawienie wierzyciela podatkowego (Skarbu Państwa) odsetek należnych od podatku nieuiszczonego w terminie od przedsiębiorstwa w likwidacji (czy jak w przypadku PPCh "A" w upadłości), prowadzącego działalność gospodarczą nie znajduje racjonalnego uzasadnienia, skoro majątek przedsiębiorstwa pozwala na zaspokojenie długu podatkowego wraz z odsetkami (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 lutego 2004 r., sygn. akt ISA/ Po 4660/01, niepublikowany). Ponadto należy zwrócić uwagę, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że to roszczenia powstałe przed ogłoszeniem upadłości podlegają dochodzeniu w postępowaniu upadłościowym, a żaden inny przepis ustawy nie przewiduje szczególnego uprzywilejowania Skarbu Państwa w zaspokojeniu roszczeń względem masy upadłości (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2005 r. sygn. akt FSK 203/04, opubl. "Palestra" z 2005 r., nr 9 -10, s. 197, "Lex" nr 156410). W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) /-/ K. Pawlicki /-/J. Ruszyński /-/ G.Gorzan M.R.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło