I OSK 919/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Marek Stojanowski, , Leszek Włoskiewicz (spr.), Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Łódzkiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 94/05 w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – uwzględniając skargę S. B. - wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2005 r. III SA/Łd 94/05 uchylił decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] [...], którą - na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) – odmówiono skarżącemu przyznania, od dnia 1 kwietnia 2004 r., stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki. S. B. ukończył zasadniczą szkołę zawodową w czerwcu 2003 r., i w tym samym miesiącu został zarejestrowany jako bezrobotny w powiatowym urzędzie pracy, od września 2003 r. zaś podjął dalszą naukę w zaocznym technikum, i w dniu 29 lipca 2004 r. wystąpił z wnioskiem o stypendium, lecz obydwa organy przyjęły, że art. 55 ust. 1 powołanej ustawy ma zastosowanie tylko do osób, które podjęły naukę po dniu wejścia jej w życie (1 czerwca 2004 r. ) – jak zostało wyjaśnione w piśmie Ministerstwa Gospodarki i Pracy – Departament Rynku pracy z dnia 14 października 2004 r. [...], - natomiast sąd nie podzielił tego stanowiska. Sąd uznał bowiem, że – chociaż ustawa weszła w życie 1 czerwca 2004 r. – ani z art. 55, ani z zawartych w rozdziale 22 przepisów przejściowych, nie wynika ograniczenie jej zastosowania tylko do osób, które podjęły naukę po1 czerwca 2004 r., przy czym skarżący nawet nie mógłby uzyskać stypendium na podstawie art. 37d ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) – gdyż zamieszkuje w powiecie piotrkowskim, który nie jest zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym – i pozostawałby poza działaniem tak poprzedniej, jak nowej ustawy. Wnosząc skargę kasacyjną Wojewoda Łódzki oparł ją na podstawach naruszenia prawa materialnego, a w szczególności: "- naruszenia art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez przyjęcie, że ma on zastosowanie do skarżącego, który podjął dalszą naukę w szkole ponadpodstawowej przed dniem wejścia w życie tego przepisu, - naruszenia art. 139 ust. 1 cyt. wyżej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez błędną jego wykładnię przez przyjęcie, że skoro skarżący nie miał przyznanego przed dniem wejścia w życie ustawy stypendium, to nie można stosować w jego przypadku przepisów ustawy dotychczas obowiązującej, - naruszenia art. 152 cyt. wyżej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez przyjęcie, że przepisy tej ustawy mają zastosowanie do stanu faktycznego zaistniałego w przypadku skarżącego przed dniem jej wejścia w życie". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że w 2004 r. skarżący nie podjął nauki – w znaczeniu "przedsięwziął" – lecz kontynuował naukę rozpoczętą w 2003 r., natomiast przepisy przejściowe wprawdzie dotyczą świadczeń z tytułu bezrobocia przyznanych pod rządami poprzednio obowiązującej regulacji, jednak nie oznacza to, aby "z samego nieprzyznania świadczenia wnioskować, że do sytuacji skarżącego należy stosować ustawę nową", gdyż zastosowanie nowej ustawy, do stanu faktycznego w pełni ukształtowanego przed wejściem jej w życie, narusza zasadę nieretroakcji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono ponadto, że skarżący ma zawód kucharza, nie jest więc bezrobotnym bez kwalifikacji zawodowych w rozumieniu art. 49 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. B. wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zarzut drugi jest wręcz niezrozumiały, gdyż art. 139 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy dotyczy wyłącznie świadczeń z tytułu bezrobocia przyznanych przed wejściem w życie tej ustawy. Z kolei zarzut trzeci jest nietrafny dlatego, że określony w art. 152 ust.1 dzień wejścia w życie ustawy oznacza tylko, od kiedy mogą być przyznawane stypendia na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy. Nietrafny jest również zarzut pierwszy. Stosownie do art. 55 ust. 1 (w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 listopada 2005 r.), bezrobotnemu, o którym mowa w art. 49 pkt 1 i 4, który w okresie 6 miesięcy od dnia zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy podjął dalszą naukę w szkole ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej dla dorosłych albo w szkole wyższej w systemie studiów wieczorowych lub zaocznych, starosta, na wniosek bezrobotnego, przyznaje stypendium. Przepis stanowi zatem, jakie warunki musi spełnić bezrobotny, aby uzyskać stypendium, lecz nie stanowi już, kiedy warunki mają być spełnione. Natomiast, jeżeli jest oczywiste, że nauka musi być kontynuowana w chwili złożenia wniosku o stypendium, w treści przepisu nie znajduje już uzasadnienia przekonanie, aby rejestracja, czy też podjęcie dalszej nauki, mogły nastąpić wyłącznie po dniu wejścia w życie ustawy, zwłaszcza że zmiana stanu prawnego nie spowodowała utraty przez bezrobotnych tego statusu, nie ma więc prawnego powodu, aby pomijać dzień rejestracji, od którego właśnie rozpoczyna się bieg 6-miesięcznego terminu do podjęcia nauki. Ponadto – aby poruszyć jeszcze inny aspekt podniesiony w skardze kasacyjnej – działania ustawy wstecz nie stanowi samo regulowanie skutków prawnych zdarzeń przeszłych, lecz regulowanie tych skutków z mocą wsteczną, stypendium zaś przysługuje od dnia wejścia w życie ustawy. W skardze kasacyjnej podniesiono również, że S. B. nie jest bezrobotnym bez kwalifikacji zawodowych – w rozumieniu art. 49 pkt 4 powołanej ustawy – lecz ta okoliczność nawet nie była badana i może mieć znaczenie dopiero przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organy administracji wobec nowego brzmienia art. 55 ust. 1. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.