VI SA/Wa 363/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2006r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia prawa do informacji geologicznej oddala skargę VI SA/Wa 363/05 U Z A S A D N I E N I E R. sp. z o.o. z siedzibą w S. wystąpiła na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.) z wnioskiem z dnia 29 września 2004 r. o wyrażenie zgody na przeniesienie na spółkę praw zawartych w dokumentacji geodezyjnej złoża Z. , prawo do dokumentacji posiadało P.B.R. sp. z o.o. w S. (dalej PBR sp. z o.o.). W związku z planowanym zamiarem zaprzestania eksploatacji złoża przez PBR sp. z o.o. spółka R. wystąpiła o przepisanie koncesji do złoża Z. położonego w Gm. K. przejmując protokolarnie w dniu [...] września 2004 r. dokumentację eksploatacyjną. Postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia[...] października 2004 r. ([...]) została ogłoszona upadłość P.B.R. sp. z o.o. w S. obejmująca likwidację majątku oraz wyznaczono syndyka masy upadłości. Wojewoda [...] decyzjami: z dnia [...] października 2004 r. [...], na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.) i art. 104 kpa, wyraził zgodę na przekazanie spółce R. informacji geologicznej zawartej w dokumentacji geologicznej w kat. [...] złoża kopaliny pospolitej Z. , zatwierdzonej decyzją Wojewody [...] o z dnia [...] stycznia 2000 r., oraz z dnia [...] października 2004 r. Nr [...], na podstawie art. 26 ust. 1 w/w ustawy i art. 104 kpa, przeniósł z dniem [...] września 2004 r. decyzję koncesyjną Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. udzieloną . P sp. z o.o. w S. na wydobywanie kopaliny pospolitej ze złoża Z., na rzecz R. sp. z o.o. w S.. Od decyzji tych Przedsiębiorstwo I. sp. j. (dalej I.) złożyła odwołanie z dnia [...] października 2004 r. domagając się ich uchylenia. Skarżąca była wierzycielem spółki PBR, której ogłoszenie upadłości zostało poprzedzone postanowieniem sądu z dnia [...] października 2004 r. o zabezpieczeniu jej majątku, mi. in. w związku z wierzytelnościami I.. Skarżąca postawiła zarzut nieuwzględnienia tych okoliczności nadto podnosząc, iż spółka R. jest spółką w organizacji, co nie daje pewności jej zarejestrowania oraz jest powiązana personalnie (wręcz rodzinnie) z upadłą spółką PBR i spółką P. sp. z o.o. Przenoszenie więc majątku i posiadanych uprawnień przez spółkę PBR ma na celu wyzbycie się go z pokrzywdzeniem wierzycieli upadłej spółki. Syndyk masy upadłości P. B. R. sp. z o.o. w S. złożył od decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2004 r., wyrażającej zgodę na przeniesienia prawa do informacji geologicznej na rzecz spółki R., odwołanie z dnia [...] października 2004 r. domagając się uchylenia tej decyzji. W uzasadnieniu podał, iż spółka PBR reprezentowana przez członka zarządu R. K. złożyła do sądu w dniu [...] lipca 2004 r. wniosek o ogłoszenie upadłości. Sąd w dniu [...] października 2004 r. ustanowił tymczasowego nadzorcę celem zabezpieczenia majątku spółki, a następnie w dniu [...] października 2004 r. ogłosił upadłość i ustanowił syndyka. Prezes spółki PBR w dniu [...] września 2004 r. (czyli po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości) wystąpił z wnioskiem do wojewody o wyrażenie zgody na przeniesienie praw do dokumentacji geologicznej złoża Z., w związku z jej sprzedażą, na rzecz spółki R. w organizacji. Udziałowcem tej spółki jest S. K. -ojciec Prezesa PBR - będąc jednocześnie Przewodniczącym Rady Nadzorczej upadłej spółki PBR. Prezesem spółki R. jest J. C., który do dnia [...] października 2004 r. był Dyrektorem [...] -upadłej spółki PBR. W związku z powyższym skarżący stwierdził, iż czynności Prezesa spółki PBR – R.K. - zrzeczenie się dzierżawy na rzecz spółki R., złożenie wniosku o przekazanie dokumentacji geologicznej i koncesji, należy uznać za bezskuteczne jako dokonane z rażącym pokrzywdzeniem masy upadłości. Minister Środowiska decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylił decyzję z dnia [...]października 2004 r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ administracji stwierdził, iż zaskarżona decyzja została podjęta bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, albowiem przesłanką do jej podjęcia było ustalenie, iż zbywca poniósł koszty wykonania prac geologicznych, a tym samym, że przysługuje mu prawo do powstałej w ten sposób informacji geologicznej.Za wymagany dowód spełnienia powyższej przesłanki organ nie uznał umowy z dnia [..] października 2004 r. kupna dokumentacji geologicznej złoża wraz z informacją w niej zawartą. Na decyzję tę R. sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca postawiła zarzut naruszenia art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.). W jej ocenie powoływanie się w zaskarżonej decyzji na brak dowodu spełnienia przesłanek z art. 47 ust. 1 i 2 w/w ustawy, w brzmieniu obowiązującym na dzień uzyskania koncesji przez spółkę PBR , jest bezpodstawne. Spółka PBR bowiem musiała spełnić wymagane warunki, gdyż w przeciwnym przypadku przedmiotowej koncesji nie uzyskała by. Zatem wnioskowane w zaskarżonej decyzji przeprowadzenie dowodu przez organ I instancji na tę okoliczność jest niezasadne, gdyż okoliczność ta byłą organowi koncesyjnemu znana z urzędu. Odnosząc się do zarzutów syndyka masy upadłościowej PBR sp. z o.o. o bezskuteczności czynności zarządu spółki dokonanych po złożeniu wniosku o ogłoszeniu upadłości, skarżąca stwierdziła, iż czynności te były skuteczne właśnie dlatego, iż zostały dokonane po złożeniu wniosku, a nie przed jego złożeniem. Nadto skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu zastosowanie przepisu art. 138 § 2 kpa w sytuacji, kiedy organ ten obowiązany był do podjęcia działań zgodnie z art. 136 kpa. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wnosił o jej oddalenie. Organ administracji stanął na stanowisku, iż zasadnie uchylił decyzję organu I instancji, albowiem Wojewoda [...] podjął ją bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a zwłaszcza bez ustalenia, czy zachodzą przesłanki niezbędne do jej wydania mając na uwadze treść art. 47 ust. 2 Prawa geologicznego i górniczego w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 110, poz. 1190). Organ odwoławczy, z uwagi na niespełnienie przez uzasadnienie decyzji organu I instancji wymogów z art. 107 § 3 kpa nie mógł odnieść się do tego, na jakich dowodach organ koncesyjny oparł swoje rozstrzygnięcie, a tym samym do oceny tej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nie dokonał żadnych ustaleń w kierunku spełnienia przez spółkę PBR przesłanek z art. 47 ust. 2 ustawy Prawa geologicznego i górniczego, a ponieważ okoliczności te nie są znane z urzędu ministrowi, miał podstawę do zastosowania rozwiązania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy). W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Stosownie do art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Decyzja kasacyjna wydana na podstawie art.138 § 2 kpa różni się od decyzji kasacyjnej typowej tym, że może być zastosowana wtedy, gdy organ odwoławczy stwierdzi istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji kasacyjnej jest ograniczona przez to, że art. 138 § 2 w związku z art. 136 kpa przyjmuje jako przesłankę wydania tego typu decyzji określony zakres czynności postępowania wyjaśniającego, a mianowicie "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części". W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 kpa. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. Skoro decyzja kasacyjna może być wydana tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, to nie powinno budzić wątpliwości, że organ odwoławczy przy jej wydawaniu ograniczył się tylko do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu. Podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jeżeli nie było podstaw do zastosowania uproszczonego postępowania wyjaśniającego (art. 35 § 2 kpa), nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, naruszałoby to zasadę administracyjności, której istota polega na dokładnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. W takim przypadku organ odwoławczy ma tylko kompetencje kasacyjne. Konwalidowanie bowiem wadliwego postępowania organu I instancji, w takiej sytuacji, naruszałoby zawartą w art. 15 kpa zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2001 r. - V SA 239/01; z dnia 19 kwietnia 2001 r. - II SA 734/00; z dnia 21 grudnia 2000 r. - I SA 430/99; z dnia 25 czerwca 1998 r. - IV SA 1409/96; z dnia 26 maja 1998 r. - II SA 420/98 i z dnia 13 listopada 1997 r. - I SA 361/97). Skarżąca spółka polemizuje ze zdaniem syndyka masy upadłości co do skuteczności czynności zarządu spółki dokonanych po ogłoszeniu upadłości. Zdaniem skarżącej czynności te są skuteczne dlatego, iż dokonano ich po wydaniu postanowienia o upadłości, z czym nie zgadza się syndyk PBR. Dla rozpoznawanej sprawy wątek ten ma charakter uboczny, albowiem Sąd nie badał czynności organów spółki lecz legalność decyzji kasacyjnej organu odwoławczego. Skarżąca postawiła tezę, iż organ administracji powinien z urzędu posiadać informację o spełnieniu przez spółkę PBR wymagań z art. 47 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. Należy zatem zauważyć, iż organ odwoławczy zasadnie podniósł, iż okoliczności te nie mogły być znane temu organowi z urzędu. Natomiast stwierdzenie przez skarżącą spółkę, iż warunki określone w w/p przepisie musiały być spełnione, ponieważ spółka PBR koncesję otrzymała, stanowi jedynie twierdzenie oparte na wnioskowaniu, a nie na wykazaniu tej okoliczności, do czego obowiązany był organ koncesyjny. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż Wojewoda [...] podjął decyzję bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy odnoszących się w szczególności do art. 47 ust. 2 Prawa geologicznego i górniczego w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 110, poz. 1190), zatem zachodziła konieczność wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.